Nieuwsplanten

Planten ‘piepen’ wanneer je in ze snijdt (maar dat betekent niet dat ze pijn hebben)

Planten waarin is gesneden, of die te weinig water hebben gekregen, produceren een kenmerkend geluid dat je tot op enkele meters afstand kunt waarnemen. Dat schrijven Israëlische onderzoekers in een openbare voorpublicatie van onderzoek bij tomaten- en tabaksplanten. 

Beeld Marcel van den Bergh

‘Het is voor het eerst dat iemand bewijst dat planten geluiden uitstoten die je op afstand kunt waarnemen’, zo schrijven de onderzoekers. ‘Onze bevindingen veranderen de manier waarop we over het plantenrijk denken, dat we tot nog toe als vrijwel geluidloos hadden beschouwd.’

De onderzoekers bestudeerden de planten in kassen en bleken de geluiden tot op tien centimeter waar te kunnen nemen. Het geluid dat de planten maken is overigens ultrasoon, onhoorbaar hoog voor het menselijk oor, maar niet voor sommige dieren en insecten. ‘We denken dat organismen deze geluiden misschien wel tot op een aantal meter afstand kunnen horen.’

Knagende rupsen

In het artikel speculeren de onderzoekers dat motten daar bijvoorbeeld profijt van kunnen hebben. Volgens hen kan een mot ervoor kiezen om geen eitjes te leggen op een plant met een hoorbaar watertekort. ‘En als planten geluid maken wanneer rupsen aan hen knagen, zouden vleermuizen dat weer kunnen horen’, schrijven ze. Als die vleermuizen de rupsen vervolgens opeten heeft de plant daar weer profijt van.

De onderzoekers lieten een zelflerend systeem meeluisteren naar de gestresste planten. Dat kon onder meer het verschil horen tussen het gepiep en gekraak van tomaten en van tabak, en kon bepalen of er in de plant gesneden was, of dat deze droog stond. 

Hoewel het artikel nog niet in een vakblad gepubliceerd is, zorgde alleen de voorpublicatie al voor enthousiasme in Engelstalige media. ‘Planten ‘schreeuwen’ wanneer ze gestresst zijn’, klonk het bijvoorbeeld opgewonden op wetenschapssite Livescience.com. ‘Planten voelen ook pijn!’, kopte de Britse tabloid Daily Mail zelfs.

Nuchter blijven

Bioloog Wieger Wamelink (Wageningen Universiteit), die onder meer onderzoekt hoe je tomaten kunt laten groeien op Mars of de maan, noemt het resultaat leuk en interessant, maar is naar eigen zeggen ook sceptisch omdat de resultaten nog niet verschenen zijn in een vakblad. Bovendien waarschuwt hij voor overdrijving. ‘Het is absoluut niet zo dat een plant kan schreeuwen om hulp. We moeten wel een beetje nuchter blijven.’

‘Sommige van de planten in mijn huis maken bijvoorbeeld ook geluid. Die hebben bladeren die ’s avonds omhoog gaan staan. Soms schuren ze dan tegen elkaar en dat hoor je. Dit zit een beetje in dezelfde categorie.’ Volgens hem is het geluid dat de onderzoekers mogelijk hebben gemeten het gevolg van fysieke veranderingen in het binnenste van de plant wanneer deze droog komt te staan. ‘Dat maakt geluid, dat is gewoon een kwestie van natuurkunde. Het is geen bewuste roep om aandacht.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden