Plankenpassie

Actrice Ellen Pieters staat voor het eerst alleen op toneel met de komedie Shirley Valentine. Doodeng vindt ze het, maar het werd tijd. 'Met louter een goed tv-gezicht kom je op het toneel niet weg.'

Shirley of Mary?

'Ik vind Shirley interessanter om te spelen, omdat ze naar binnen is gericht. Met Mary Servaes kon ik misschien goede sier maken op het toneel; ze had meer flair, ze was een diva, maar Shirley levert mij persoonlijk meer op. Ik moet dieper in mezelf graven om haar te vinden.


Daarnaast is ze een heldin van het eenvoudigste soort: een gewone huisvrouw die ondanks al haar angsten haar lot in eigen hand neemt. Na jaren durft ze dingen alleen te doen. Dat is de parallel tussen Shirley en mij. Ik doe deze voorstelling in mijn eentje. Tien jaar geleden durfde ik dat nog niet.'


Solo of tegenspelers?

'Voor het eerst speel ik solo op toneel. Doodeng vind ik het. Maar het is een logische stap. Het meeste heb ik wel eens gedaan op toneel. Het is goed om mezelf te blijven uitdagen. Soms moet je in het diepe springen met het risico dat je verzuipt. Alleen spelen is wel driedubbel zo eng. Ik voel me altijd al erg verantwoordelijk voor de producties waarin ik sta en die zorg is nu nog groter. Ik heb geen klankkast, geen spiegel of afzetplankje waar ik tegenaan kan duwen. Als ik met mensen samenwerk, leer ik sneller omdat ik een referentiekader heb. In mijn eentje heb ik alleen het publiek als referentiekader. Dat vond ik tijdens de eerste try-outs confronterend.'


Voor de camera of op de planken?

'Op de planken. Zonder twijfel. Ik vind het het leukst om op het moment zelf iets te creëren. Zoals wij nu praten bijvoorbeeld, vind ik veel interessanter dan hoe het later geformuleerd zal worden. Als je iemand live ziet, zie je de wereld achter de persoon. Televisie is gemaakter. Ik denk heel vaak als ik mensen van televisie in het echt zie: is dit het nou? Ze hebben allemaal een goed tv-gezicht, maar op toneel kom je daarmee niet weg. Ik merk wel dat de persiflages die ik bij Kopspijkers of Koefnoen deed er sneller uitspringen.'


Lachend: 'Moet ik toch maar met mijn kop op de televisie blijven, want dan word ik tenminste herkend. Handig voor de publiciteit.'


DeLaMar Theater of De Speeldoos in Baarn?

'De Speeldoos of elke andere kleine doos. Ik voel me het meest op mijn gemak in kleine zalen. Laatst speelde ik in het Rosa Spier Huis in Laren. Dat is een soort bejaardenhuis waar oude kunstenaars en acteurs wonen. Daar kreeg ik veel feedback en eerlijke reacties. Heel leuk. Hoe roder de loper wordt, hoe ondoorzichtiger het publiek is. De hapjes worden duurder, de belangen groter en iedereen moet een rol spelen. Het heeft zo weinig meer met het echte leven te maken. Ik heb goede herinneringen aan het DeLaMar Theater, maar spelen in een klein theater vind ik spannender.'


Golden Girls of Jiskefet?

'Als ik eerlijk ben, vind ik het allebei niet grappig. Ik vind Jiskefet knap bedacht, maar ik moest er zelden om lachen. Ik kan niet objectief naar humor kijken, ben ik bang. Ik ben dan te veel met mijn vak bezig. Als ik naar Golden Girls kijk, denk ik: wat doet Loes die zin leuk. En denk ik niet: God, wat hilarisch. Maar waar ik dan wel om moet lachen?'


Na een lange stilte: 'Ik lach het hardst als er niet gelachen mag worden. Ik heb ooit met mijn schoonmoeder vreselijk hard gelachen op een begrafenis. Dat kon echt niet. Ik kende haar toen nog niet zo goed, maar het was meteen dikke mik.'


Erik van Muiswinkel of André van Duin?

'Erik is een ontzettend lieve schat en heel goed in zijn vak. Maar André van Duin kan af en toe iets doen waar ik oprecht hard om moet lachen. Soms krijgt hij een gekte in zijn kop en plukt hij vervolgens een vrouw uit het orkest. Dat vind ik zo onweerstaanbaar grappig. Zoiets is totaal niet bedacht. Daar houd ik van.'


Han Oldigs: collega of opponent?

'Mijn man en ik werken heel goed samen. Maar dat is ook een gevaar. Hij heeft ook een gekte in zijn hoofd. Soms staan we pissend van het lachen op het toneel. Samenwerken gaat soepel, maar we moeten wel een beetje blijven werken. Wij zijn echt zo'n stel dat uitgebreid uit eten gaat en daarna ook nog even een voorstelling doet.'


Pieters slaat een hand voor haar mond. 'Oh, wat erg dat ik dit nu zeg. Maar zo gaat het wel tussen ons. Daar moeten we op letten.'


Beets of Amsterdam?

'Schoonheid. Ik had genoeg van de lelijkheid van Amsterdam. We hadden een paar inbraken gehad en ik voelde mij niet gelukkig. Zag ik weer een junk die een hond een schop gaf, dat soort dingen.


'Ook is het een uitzondering om in Amsterdam vriendelijk bejegend te worden als je ergens wat gaan drinken. Beets is mooier. Je hebt hier natuurlijk wel een vreselijke truttigheid en de wielrenmaffia, die in grote groepen door het dorp raast.'


Het gala van de Musical Awards of het Beets Feest?

'Het Beets Feest. Dat vind ik veel gezelliger en daar kan ik zuipen wat ik wil. Kijk, als ik in Beets dronken word, zegt iedereen de volgende dag: 'Je was lekker dronken hè?' Als ik op het gala van de Musical Awards dronken word, is dat niet zonder consequenties.'


Comédienne: werk of karakter?

'Karakter. Humor hoort bij het leven. Als kind al zette ik achter in de auto gekke stemmetjes op. Of ik imiteerde een Engels accent als we in Engeland waren. Voor mij was er niets mooiers dan mensen aan het lachen maken. En dat is nog steeds zo. Ik neig eerder naar de lichte kant dan naar de zware.'


Wel of geen kinderen?

'Het is geen keuze, want ik kan geen kinderen krijgen. Heel lang wilde ik ze ook niet. Totdat ik mijn huidige man ontmoette. Maar toen was het te laat. Ik werd ziek, baarmoederhalskanker. De keuze werd dus voor mij gemaakt. Han heeft een dochter. Ik ben heel blij voor hem. Ik zie ook dat het wel moeilijk is hoor, om kinderen te hebben. Al die zorgen.'


Hoge of lage kunst?

'Ik vind het grappig dat we met dat onderscheid bezig zijn. Veel mensen denken: als ik kan zeggen wat ik vind, dan besta ik. En het liefst vind ik ook nog iets wat heel ingewikkeld is, want dan ben ik uniek. Zo simplistisch is het vaak. Maar als je je ego aan de kant zet en met liefde naar iets leert kijken, kun je van veel meer genieten, bijvoorbeeld ook van de Zangeres zonder Naam.


'Ik weet dat Misha Mengelberg erg van haar houdt. Dat vind ik leuk, want hij is een van de belangrijkste moderne componisten in Nederland.


'Het is te makkelijk om het verschil tussen hoge en lage kunst onzin te noemen. Het zou moeten zijn: kundigheid of kunstenaarschap. In die zangwedstrijden op televisie komen zo veel goede zangers en zangeressen voorbij. Ze zijn muzikaal en hebben een makkelijke stem. Maar of het kunst is? Ik denk het niet. Het is eerder een ambacht. Het wordt pas kunst als er een eigen visie of iets persoonlijks in wordt gestopt.


'Zodra mensen iets van zichzelf in hun werk laten zien, worden het kunstenaars.'


CV Ellen Pieters


1964 geboren op 29 februari in Purmerend.


1991


studeert af aan de Kleinkunstacademie.


1992-2000


cabaretière en zangeres in het radioprogramma Spijkers met Koppen.


1995-2002


cabaretière in het televisieprogramma Kopspijkers waarin ze onder anderen prinses Máxima en Rita Verdonk persifleert.


2011


speelt de hoofdrol in de musical De Zangeres, over het leven van Mary Servaes, de Zangeres Zonder Naam.


2012-2013


voor het eerst solo op toneel in de komedie Shirley Valentine.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden