column blik chris buur

Planga op je kont: de automobiele zonnebriltrend geduid

Met het hitje Snelle planga, van rapper Donnie, kwam begin dit jaar een bescheiden hype aan het licht: ironische zonnebrildracht. Op zich betekent ‘planga’ zonnebril, maar aangezien het de bedoeling was dat je zo kneuzig mogelijke eyewear op je neus zette, was er in de planga-explosie een speciale rol weggelegd voor het model-uit-één-stuk – zeg maar dat het glas over je neus doorloopt, waardoor de glazen en de brug één geheel vormen.

Toen zulke modellen in de jaren zeventig en tachtig werden ontworpen, waren ze bedoeld als futuristisch, maar in de decennia daarna zijn ze terecht gekomen in de specifieke hoek van nerds die dénken dat ze heel cool zijn, maar het tegenovergestelde bereiken. Lange-afstandslopers met te hoog opgetrokken broekjes en, nu ja, een planga.

Porsche Panamera modeljaar 2017 Beeld Rechtenvrij

Begin vorig jaar zette Porsche, naar nu blijkt, een bescheiden hype in gang met de geslaagde restyling van de voorheen vrij monsterlijke Panamera. Op de achterkant tekenden de ontwerpers twee achterlichten die met een nadrukkelijke verbindingsstreep aan elkaar waren geplakt. De achterlichten als één samenhangende vorm; ook dat was een revival van de jaren tachtig. De Saab 9000 en, bloedmooi voorbeeld, de Alfa 164 probeerden er in dat decennium futuristisch mee te doen – want ook deze ontwerptruc was beslist bedoeld om er iets van vooruitstrevende technologie mee uit te stralen. Aan losse achterlichten zie je bij wijze van spreken nog de begin 20ste-eeuwse oorsprong van twee losse peertjes tegen de achterspatborden, met een sierlijke lichtstreep ontsteeg het ontwerp de elektrotechnische beperkingen.

De revival van de lichtbaan is in dit geval helemaal niet ironisch. Op de kont van de binnenkort te verschijnen Citroën C3 Crossback, Kia Proceed shooting brake en Audi E-tron wordt de Panamera-ingreep betrekkelijk schaamteloos gekopieerd; een eervolle vermelding is weggelegd voor de optische monobow op de achterkant van de Peugeots 508, 3008 en 5008, die erg mooi is, en wat anders oogt. Maar allemaal zijn ze ook bedoeld als het smoelwerk van de toekomst. Hebben we een decennium achter ons waarin auto’s iets chic-klassieks of zelfs iets retro-achtigs wilden uitdragen, met de elektrische toekomst moet weer de indruk worden gewekt van science-fictionachtige tovenarij.

Citroën DS3 Crossback Beeld Rechtenvrij
Audi E-Tron Beeld Rechtenvrij
Kia Proceed Shooting Brake Beeld Rechtenvrij
Peugeot 508, modeljaar 2018 Beeld Rechtenvrij

Dat de planga in hetzelfde jaar doorbrak als de lichtstreepkont is dus toeval. Eén eeuwige vraag is er wel eindelijk mee opgelost, namelijk: als het front van een auto een gezicht vormt met de lichten als ogen, wat is de achterkant dan? Iemand met een planga op de neus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.