Nieuws Klimaatdoelen

Planbureau: gebrek aan daadkracht bij onderhandelaars en kabinet bedreigt klimaatdoelen

Het Planbureau voor de Leefomgeving vindt veel plannen om de klimaatdoelen te halen nog te vaag. Dat bedreigt de haalbaarheid. 

Zonnepanelen worden geïnstaleerd op een dak. Foto ANP

De voorstellen die het Klimaatberaad in juli heeft gepresenteerd, zijn hoogstwaarschijnlijk voldoende om de Nederlandse CO2-uitstoot voor 2030 met 49 procent terug te dringen. Wel moeten de onderhandelaars en het kabinet dan veel meer daadkracht tonen en snel besluiten met welke beleidsmaatregelen ze die ambitie willen waarmaken, want daaraan schort het nogal. 

Het is nu volstrekt onduidelijk hoe de plannenmakers de industrie schoner willen maken, Nederlanders massaal willen verleiden een elektrische auto aan te schaffen en miljoenen woningen van het gas af willen halen.

Dat schrijft het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in zijn analyse van de plannen van de klimaatonderhandelaars. De Volkskrant heeft dat rapport, dat vrijdag openbaar wordt, al in handen. 

De rekenaars geven de onderhandelaars een stevige uitbrander vanwege hun vaagheid. ‘Over de beleidsmaatregelen waarmee de ambities gerealiseerd kunnen worden, zoals financiële prikkels of anderszins, wordt in vele gevallen geen uitsluitsel gegeven. Vrijwel altijd ontbreken qua instrumentatie de details, terwijl die het verschil kunnen maken tussen al of niet succesvol beleid.’

Hogere kosten

Desondanks presenteert het Planbureau (met veel slagen om de arm) een paar nieuwe cijfers. Het schat de totale kosten van de energietransitie tot en met 2030 op 3,4 tot 4,3 miljard euro per jaar. Die schatting is iets hoger dan de 2,1 à 3,3 miljard euro waar het PBL in maart op uitkwam.

De onderhandelingen zijn georganiseerd rond vijf ‘klimaattafels’: Industrie, Verkeer en Vervoer, Elektriciteit en Energie, Bebouwing en Landbouw. Elke tafel moet een door minister Eric Wiebes (Klimaat) vastgesteld emissiereductiedoel realiseren.

Rekeningrijden

Over de klimaatplannen van de verkeerstafel schrijft het PBL dat rekeningrijden een beter milieuresultaat oplevert dan alle andere voorstellen, op het gebruik van biobrandstoffen na. Bij een kilometerprijs van 3,1 cent voor personenauto’s zou de CO2-emissie in 2030 significant afnemen. Dit kabinet heeft rekeningrijden echter taboe verklaard, dus dit voorstel blijft op de plank liggen tot er een groener kabinet aantreedt.

De tafel Bebouwing diende één van de weinige wél doorrekenbare beleidsvoorstellen in. De onderhandelaars willen de energiebelasting op aardgas met 5,5 tot 20 cent verhogen en die op elektriciteit met 2,7 tot 7,3 cent verlagen. Dat moet huiseigenaren ertoe aanzetten hun huis te isoleren en hun gasgestookte cv-ketel in te ruilen voor een elektrische warmtepomp. Deze ‘energieschuif’ is echter te klein om de investeringen in isolatie en warmtepompen rendabel te maken, concludeert het PBL. De terugverdientijden zijn te lang, tenzij warmtepompen snel goedkoper worden of de overheid de investeringskosten dempt met subsidies.

Kabinetsreactie

Begin september zijn de klimaatonderhandelingen hervat. Nu het PBL-rapport klaar is, moet het kabinet erop reageren. Die reactie wordt op zijn vroegst eind volgende week verwacht. Dat oordeel is belangrijk, want het kabinet moet uiteindelijk de benodigde wet- en regelgeving door het parlement loodsen. De onderhandelingen aan de klimaattafels moeten eind dit jaar uitmonden in een Klimaatakkoord met een breed draagvlak.

Het is de vraag of die deadline gehaald wordt. In het kabinet tekenen zich grote spanningen af rond de energietransitie. Ondanks de ijver van VVD-bewindsman Wiebes en de tot dusver met de mond beleden steun van premier Rutte, willen veel VVD’ers de energietransitie afremmen. Ook CDA-voorman Buma is sceptisch. De twee andere coalitiepartners, D66 en ChristenUnie, zien de klimaatplannen juist als een speerpunt in het regeerakkoord. Het is een groen agendapunt waar zij zich als milieuvriendelijke partijen mee willen profileren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.