Opinie

'Plan voor minder Kamerleden is als chirurg die tegen RSI de hele hand maar afhakt'

Demissionair premier Rutte meldde onlangs dat hij door wil gaan met het voornemen om het aantal parlementariërs in de Tweede Kamer terug te schroeven van 150 naar 100. Wat een intens treurige vorm van de kiezer pleasen, schrijft Rutger Bregman.

Twee Kamer in debat. Beeld null
Twee Kamer in debat.

Hoe zat het ook alweer? Griekenland is naar de knoppen, Spanje staat op knappen en de euro keldert. De risico's zijn niet te overzien, de afwegingen hondsmoeilijk. Maar vrees niet! Hier in het calvinistische noorden hebben we een demissionair clubje die het hoofd koel houdt en meteen naar de wortel van het probleem gaat. Ze komt met een oplossing die al is voorzien door grote geesten als Rita Verdonk, Marcel van Dam en Joost Eerdmans.

Ik heb het natuurlijk over de inkrimping van de Tweede Kamer naar 100 leden. Want wat siert het dit ootmoedige kabinet dat het wederom de eigen beroepsgroep van professionele sjacheraars bij de lurven pakt. De wachtgeldregeling is al verkort en nu zal er ook nog een astronomisch bedrag op tientallen vorstelijke salarissen worden bespaard. En de argumenten zijn ijzersterk: minder gelul, minder gezeik en, als klap op de vuurpijl, minder 'bestuurlijke drukte'.

Of nou ja, dat laatste is misschien niet zo'n héél sterk argument. Iets met een Kamer die in 1956 werd uitgebreid om de toegenomen drukte het hoofd te kunnen bieden. En dat de Kamerleden zich toen met z'n drieën in bankjes van twee moesten proppen. Oei, wat een zweetlucht - dat was nog eens opofferingsgezindheid! Maar ja, de bevolking was ook flink gegroeid en Nederland had zeker in internationaal opzicht erg weinig parlementariërs. ARP'er Sieuwert Bruins Slot zette de redenen voor uitbreiden nog eens op een rijtje: 'De economische en sociale verhoudingen zijn gecompliceerder geworden, de overheidsbemoeiingen zijn toegenomen, er zijn veel moeilijker vraagstukken en veel meer onderwerpen aan de orde'.

Ah, maar nu begrijp ik het. De economische en sociale verhoudingen zijn sinds 1956 natuurlijk veel eenvoudiger geworden. En de overheid bemoeit zich ook nauwelijks meer met ons. Ach wat, er zijn überhaupt geen moeilijke vraagstukken meer. En de verzetsheld, jurist en oud-hoofdredacteur dr. Sieuwert Bruins Slot was natuurlijk een van die ongewassen boeren uit de jaren vijftig die geen enkele dossierkennis had over wat dan ook. Tegenwoordig hebben we de diplomademocratie, met intellectuele zwaargewichten als Dion Graus en Tofik Dibi.

Maar goed, argumenten voor briljante wetsvoorstellen als deze zijn natuurlijk eigenlijk overbodig. Want voor iedere Kamerlid geldt: er is geen mooier debat dan een debat over jezelf, juist als de wereld in brand staat. In dit land is er een immense behoefte aan goedkope symboolpolitiek - 'goedkoop' omdat we al genoeg koopkracht verliezen en 'symbolisch' omdat het eigen leed oneindig veel draaglijker wordt als een ander nog meer moet inleveren.
(Zo zal de discussie over dit voorstel er ongeveer moeten hebben uitgezien in de Trêveszaal.)

Maar nu zonder dollen: wat is dit een intens treurige vorm van kiezer pleasen! Als de Kamer drie problemen heeft dan is het wel dat ze almaar wordt gepiepeld door de regering, wordt overspoeld door informatie waar ze de ballen van begrijpt en aan de lopende band haar controlerende functie verzaakt. Als parlementariërs nu al de hele dag bezig zijn met de Telegraaf lezen en het stellen van infantiele Kamervragen, dan hebben we niet minder, maar juist meer Kamerleden nodig. Ook in internationaal opzicht is er in Nederland met 150 zetels juist te weinig controle op het kabinet.

Een overheid wordt niet kleiner en efficiënter als je de hoogste controlerende macht in het land verminkt. Het parlement is de overheid niet en Tweede Kamerleden zijn geen ambtenaren. Want wat zijn het dan wel? O ja, volksvertegenwoordigers. Jaja, ik weet dat zulke democratische anachronismen buitengewoon uit de mode zijn in dit tijdperk van turbotechnocraten. Maar het voorstel van dit kabinet is als de aanpak van een doorgedraaide chirurg die bij aanhoudende RSI je hand er afhakt. Probleem opgelost, maar daar is ook alles mee gezegd.

Ik begrijp het wel hoor, in tijden van crisis is het best verleidelijk om irritante controlerende organen die moeilijk doen over dure reddingsoperaties en noodfondsen de nek om te draaien. Tegenover honderd Kamerleden zullen ministers, staatssecretarissen en ambtenaren alleen maar meer bewegingsruimte krijgen. Kamerleden zullen nog minder weten van nog meer dossiers. Daarom zullen ze nog beter moeten leren lullen, zodat ze hun fundamentele gebrek aan kennis over wat dan ook kunnen verbloemen. Het resultaat mag er wezen: een Haagse werkelijkheid die nog verder in de eigen schijnwerkelijkheid wegzakt.

Rutger Bregman is redacteur van de Volkskrant

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden