Plan voor meer controle op reizen per bus, trein en boot

De Nederlandse regering is met België, Duitsland en Frankrijk in gesprek om de controle van passagiers van internationale bussen, treinen en boten te verscherpen. Dat zegt een woordvoerder van het ministerie van Veiligheid en Justitie. Passagiers zouden dan een identiteitsbewijs moeten tonen bij aanschaf van een vervoersbewijs. Uiteindelijk zou die verscherpte controle voor de gehele Europese Unie moeten gaan gelden.

Medewerkers van de Koninklijke Marechaussee voeren een controle uit in een bus.Beeld anp

Een wetsvoorstel om bij aanschaf van vliegtickets identificatie verplicht te stellen, is al in voorbereiding. De gegevens worden dan opgeslagen in een Passagiers Namen Register (PNR), waartoe ook de andere deelnemende landen toegang hebben. De gedragingen en verplaatsingen van verdachte personen kunnen zo voor, tijdens en na de reis worden geanalyseerd.

Met dat wetsvoorstel loopt de Nederlandse regering in de pas met Europese regelgeving. Het Europees Parlement stemde in april 2016 in met een voorstel gegevens van vliegpassagiers die naar de Europese Unie vliegen een half jaar te bewaren in een Europees PNR.

Belgisch initiatief

De noodzaak om dat register uit te breiden naar bus-, trein- en bootreizigers is een Belgisch initiatief, uitgedragen door de minister van Binnenlandse Zaken, Jan Jambon. Tegenover de Süddeutsche Zeitung verwees hij maandag naar het vluchtparcours van de pleger van de aanslag op de kerstmarkt in Berlijn, die via Nederland, België en Frankrijk Milaan wist te bereiken. En daarbij vermoedelijk gebruik maakte van bus en trein.

De Kamer van Volksvertegenwoordigers in België nam kort voor Kerst een wet aan om de verscherpte controle in mei 2018 in te voeren en ook te laten gelden voor vervoer binnen de EU. Een vervoersbewijs kan dan niet meer zonder geldig identiteitsbewijs worden gekocht: wie naar België wil, moet zich eerst laten registreren. De Belgische regering is met de Europese Commissie in gesprek over deze uitbreiding. De bedoeling is dat het voorstel eind januari wordt behandeld in een EU-overleg.

Vervoersmaatschappijen protesteerden dit najaar tegen de plannen. Vooral spoorwegmaatschappijen zijn bang voor vertragingen en vrezen dat de wendbaarheid van reizigers wordt ingeperkt. Na de aanslagen in Parijs werd de controle op treinreizigers met de Thalys vergroot met detectiepoortjes op de stations. De Belgische maatregel zou een verdere beperking betekenen van het vrije verkeer van goederen en personen binnen de Schengenzone.

Franse militairen bij treinstation Gare de Lyon in Paris.Beeld epa

Anis Amri

Anis Amri, de verdachte van de aanslag in Berlijn die in Milaan door de politie werd doodgeschoten, zou tijdens zijn vlucht met een bus van de Duitse onderneming FlixBus van Nijmegen naar Amsterdam-Sloterdijk zijn gereisd, en van daar uit met de bus naar Lyon, met een overstap in Parijs.

Volgens Nina Göbbels van FlixBus wordt op grensoverschrijdende trajecten door de chauffeur of conducteur de naam van de passagier op diens vervoersbewijs vergeleken met die op zijn identiteitsbewijs. 'Maar wij zijn als vervoerder niet bevoegd de juistheid van de gegevens of van het identiteitsbewijs na te gaan', zegt Göbbels. Als het Belgische voorstel kracht van wet krijgt, zijn volgens FlixBus op bus- en treinstations check-in-faciliteiten nodig zoals die nu op vliegvelden bestaan.

Ongestoord vluchten

'Zodra iemand een petje op zet is opsporen al lastiger'
Na de aanslag in Berlijn is Anis Amri per trein via Frankrijk naar Italië gereisd, waar hij op een plein in Milaan door agenten is neergeschoten. Was zijn vondst een toevalstreffer? Vier vragen aan terrorismeonderzoeker Jelle van Buuren.

Hoe kon Amri ongestoord door Nederland reizen?
Een simkaart in de rugzak van Amri leidde naar het station van Nijmegen. Ook zou hij daar op camerabeelden te zien zijn. Hoe heeft hij ongestoord kunnen doorreizen?

Opeens trok Amri een pistool

De jonge agenten Luca Scatà (29) en Christian Movio (36) vroege routinematig naar zijn papieren. Daarop trok Anis Amri, de meest gezochte man ter wereld, opeens een pistool.

Reizen met de bus: perfect als je wat te verbergen hebt
De bus is de perfecte reismethode als je wat te verbergen hebt, ontdekte Anneke Stoffelen in 2014. Ze doorkruiste elf landen in een Eurolinesbus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden