Plan Spoorwegen stuit op verzet

Begin jaren negentig moest de NS het spooronderhoud afstaan, nu wil topman Meerstadt dat weer terug. Wat was ook weer de reden voor de splitsing?

Is een samenvoeging van NS en Prorail een goed idee?

NS-topman Bert Meerstadt meent dat de 'rigoureuze knip' tussen NS en Prorail nog steeds negatieve gevolgen voor de reiziger heeft. In zijn brief aan alle politieke partijen stelt hij voor de splitsing te herzien. Hij krijgt steun van FNV Spoorbestuurder Roel Berghuis.


Vervoerders en belangenorganisaties zijn fel tegen de plannen van Meerstadt. Zij menen dat een vervoersbedrijf niet verantwoordelijk mag zijn voor het beheer van het spoor. 'Zeker niet als het ook de grootste is', aldus Rikus Spithorst van de Maatschappij Voor Beter OV. 'Dat is zoiets als de KLM die bepaalt wat er op Schiphol gebeurt.'


Kan de NS na samenvoeging met Prorail de problemen op het spoor effectiever aanpakken?

Waarschijnlijk wel. Voor de scheiding konden machinisten en stationsmedewerkers van de NS problemen, zoals vastgevroren wissels, vaak ter plekke oplossen. Sinds de scheiding mogen NS-medewerkers dat niet meer, aangezien de wissels eigendom zijn van Prorail. Dat levert onnodig veel en lange vertragingen op.


Het samenvoegen van NS en Prorail voorkomt eveneens dat beide bedrijven tegenstrijdige belangen hebben. Zo verwijdert Prorail bijvoorbeeld zo veel mogelijk wissels uit het spoor, zodat deze bij winterweer niet kunnen vastvriezen. De NS willen juist dat die wissels blijven liggen. Het bedrijf heeft ze nodig om te kunnen omrijden wanneer er een defecte trein op het spoor staat.


Waarom zijn de NS en Prorail destijds gesplitst?

Begin jaren negentig besloot de overheid meer marktwerking toe te staan op het spoor. Tot dat moment waren de NS verantwoordelijk voor zowel vervoer als onderhoud. De overheid wilde andere vervoersbedrijven de kans geven te concurreren met het staatsbedrijf. Bij de reorganisatie in 1995 werd beheer van exploitatie gescheiden en ondergebracht bij drie organisaties die later opgingen in Prorail.


Hoe haalbaar is het voorstel van NS-topman Meerstadt?

Dat is afhankelijk van de uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen op 12 september. Op dit moment zijn de grootste Kamerfracties verdeeld over het plan. Zo zien de demissionaire regeringspartijen VVD en CDA weinig in het ongedaan maken van de splitsing. PvdA en SP, de grootste partij in de peilingen, zien wel heil in een samenvoeging van beide bedrijven.


Wat zijn de voornaamste bezwaren?

Tegenstanders van het voorstel vrezen dat de NS na samengaan ook verantwoordelijk worden voor het toewijzen van de spoorcapaciteit die elke vervoersmaatschappij krijgt, ook al benadrukt Meerstadt in zijn brief dat dit niet het geval is. Logistieke belangenbehartiger EVO vreest dat de NS de winterproblemen van het personenvervoer dan probeert op te lossen door de capaciteit van het goederenvervoer te beperken.


Daarnaast heeft geen enkele reiziger belang bij een chaotische reorganisatie, stelt reizigersorganisatie Rover. Volgens PvdA-kamerlid Jacques Monasch zal het samenvoegen van NS en Prorail juist positief uitpakken voor de reiziger. 'De NS zijn de belangrijkste gebruikers van het spoornet. Daar zit voor iedereen het belang: het belangrijkste spoornet van Nederland moet je onderhouden.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden