Nieuws

Plan: spoornet vol tienminutentreinen tussen 9 grote steden en snelle verbinding Berlijn

Tussen negen grote steden in Nederland moet in 2040 om de tien minuten een trein rijden. Ook moet het personenvervoer naar Duitsland sterk verbeteren. Dat zegt staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat) in een interview met de Volkskrant.

Stientje van Veldhoven, staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat in Zwolle. Beeld Foto Harry Cock / de Volkskrant

Het stimuleren van de groenere trein ten faveure van de auto is een belangrijke troef in het beperken van de Nederlandse CO2-uitstoot. Coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie spraken in hun regeerakkoord af dat het openbaar vervoer in heel Nederland een goed alternatief moet zijn.

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Om dat te bereiken publiceert Van Veldhoven vandaag het Toekomstbeeld Openbaar Vervoer 2040. Daarin zijn samen met provincies, metropoolregio’s, vervoerders en ProRail voorstellen neergelegd om het openbaar vervoer beter aan te laten sluiten op de reizigersvraag over twintig jaar. Naar verwachting ligt het aantal treinreizigers dan 30 tot 40 procent hoger dan nu.

Hoe verder met het openbaar vervoer? Wat staatssecretaris Stientje van Veldhoven betreft, rijden er in 2040 elke tien minuten ‘metro-achtige’ lijnen tussen negen grote steden. Lees het hele interview dat Dion Mebius met haar had hier.

Om die forse reizigersgroei te kunnen verwerken denkt Van Veldhoven aan een ring van negen grote steden (Randstad, Breda, Eindhoven, Arnhem-Nijmegen en Zwolle) waartussen elke tien minuten een intercity moet rijden. Zo’n tien-minutentrein rijdt al tussen Amsterdam en Eindhoven, terwijl er concrete plannen zijn voor zulke verbindingen tussen Eindhoven en Breda en Schiphol en Nijmegen.

‘Heel goed dat we hiermee bezig zijn’, reageert ProRail-topman Pier Eringa op de plannen voor de intensivering van het spoornetwerk, ‘maar eigenlijk wil je 2030 lezen waar nu 2040 staat. Van mij mag het nog een tandje ambitieuzer’.

Handvat

Volgens Eringa moet Nederland er ‘flink aan trekken’ om propvolle treinen te voorkomen. ‘Werknemers worden gestimuleerd om de trein te pakken, maar dan moet ons spoornetwerk het wel aankunnen.’ 45 grote ondernemingen, waaronder Philips, KPN en Unilever, moedigen hun werknemers nu al aan het ov te nemen, onder meer door leaserijders een ov-jaarkaart te geven of het aantal parkeerplekken te beperken.

Om te bewerkstelligen dat de internationale trein ook een serieus alternatief wordt voor het vliegtuig heeft Van Veldhoven spoorbedrijven NS en ProRail verzocht om te verkennen hoe de ontbrekende schakel met steden als Berlijn, Frankfurt en München kan worden gelegd. Ook gaat zij de Europese Commissie vragen om subsidie voor het opstarten van de Nederlandse aansluiting op het Duitse hogesnelheidsnetwerk. ‘Europa heeft een klimaatdoelstelling en daar past de transitie van vliegtuig naar trein heel goed bij.’

Binnen het huidige regeerakkoord is nog geen geld gereserveerd voor al die grote infrastructurele ingrepen op het spoor. Het Toekomstbeeld is vooral bedoeld als handvat voor de komende kabinetten om de benodigde investeringen te bepalen, aldus Van Veldhoven. Ze hoopt vastgoedontwikkelaars mee te laten betalen. Hun kantoorpanden stijgen immers in waarde als er een nieuw station in hun buurt wordt gebouwd.

Duur

Het is goed dat Van Veldhoven nu met haar toekomstverkenning komt, vindt Bert van Wee, hoogleraar transportbeleid aan de TU Delft, want de plannenmakerij voor aanpassingen aan het spoor is van nature traag. ‘De komende tien jaar ligt, naar ik schat, zo’n 70 miljard euro aan uitgaven vast. Als je voor 2040 iets wilt, moet je vanaf 2030 aan de slag – en dan moet je nu al nadenken over je plannen.’

De metro-achtige verbinding tussen de negen steden kan duur uitpakken, zegt Van Wee, zeker als er extra sporen moeten worden aangelegd. ‘Het is dus goed om dat te onderzoeken.’ Of de trein naar Duitsland een succes wordt, hangt volgens hem af van de samenwerking tussen de Nederlandse en Duitse vervoersbedrijven en de toekomst van het nu nog belastingvrije vliegen. ‘Laten we alles op alles zetten om het vliegtuig duurder te maken. Dat is verstandiger dan het subsidiëren van het spoor.’

Verbetering: In een eerdere versie van dit artikel stond dat er al een tien-minutentrein tussen Amsterdam en Breda rijdt. Dat moet Amsterdam en Eindhoven zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.