Plan moet verlies religieus erfgoed tegengaan

Nederland staat aan de vooravond van een 'nieuwe Beeldenstorm'. Door sluitingen van kerken en kloosters dreigen duizenden christelijke voorwerpen als bidstoelen, tabernakels en avondmaalszilver verloren te gaan. Daarvoor waarschuwen de Stichting Kerkelijk Kunstbezit in Nederland (SKKN) en Museum Catharijneconvent. Samen met de kerkgenootschappen hebben ze een plan ontwikkeld om het religieuze erfgoed te behouden.

JONATHAN WITTEMAN

AMSTERDAM - 'De komende tien jaar zullen naar verwachting iedere week twee kerken hun deuren moeten sluiten', zegt Pia Verhoeven, waarnemend directeur van de SKKN. Onder kloosters is de situatie nog dramatischer, zegt Verhoeven. 'Er zijn nu nog 150 kloosters in Nederland. Ik denk dat ze binnen tien jaar op vijf tot zes na allemaal zullen sluiten. De gemiddelde leeftijd van kloosterlingen is 85 jaar. Opvolgers zijn er niet.'

Kerkgebouwen en kloosters vinden vaak een nieuwe bestemming. Maar het religieus erfgoed dat er ligt opgeslagen, is vaak een minder mooi lot beschoren: het wordt bij het grofvuil gezet, kapotgemaakt of voor een schijntje verkocht. Naar verwachting zullen de komende jaren 150 duizend christelijke voorwerpen overbodig worden. Een protocol over hoe om te gaan met al die voorwerpen was er tot voor kort niet.

Verhoeven: 'Onlangs ging de Nederlands Hervormde kerk in Oost-Graftdijk dicht. De kroonluchters, met een grote historische waarde, werden verkocht bij veilinghuis Christie's. Achteraf hadden ze er spijt van. Of de eeuwenoude priesterborden van de Nederlands Hervormde Kerk in Poortugaal die opgeslagen waren in een vochtige loods.

Om de teloorgang van het christelijk erfgoed te voorkomen, is er sinds vorige week de Handreiking roerend religieus erfgoed. Een stappenplan om bedreigd christelijk erfgoed in kaart te brengen en de waarde ervan te bepalen.

In tegenstelling tot de Beeldenstorm van 1566 zijn het nu vooral de protestanten die voor hun erfgoed moeten vrezen, zegt Verhoeven. 'De protestantse gemeenten zijn relatief autonoom, waardoor er nog wel eens een gebrek aan overzicht is.'

Vooral katholieken vrezen voor de 'profanisatie' van heilige objecten, bijvoorbeeld als ze in handen komen van particulieren. Als er geen geschikte nieuwe bestemming kan worden gevonden voor religieuze stukken, zullen ze in het uiterste geval worden vernietigd.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden