‘Plan Mexico’ moet kartels breken

Mexico ontvangt de komende twee jaar 1,4 miljard dollar van de VS voor de strijd tegen de drugskartels. De Mexicaanse regering zegt dat dit geld volledig zal worden gebruikt voor ‘technische assistentie, uitrusting en scholing’, maar de oppositie vreest dat de overeenkomst de weg vrijmaakt voor de actieve aanwezigheid...

Van onze correspondent Cees Zoon

De onderhandelingen over het akkoord zijn afgerond en de uitvoering wacht nog slechts op de goedkeuring van het Amerikaanse Congres. In Mexico is het al omgedoopt in het ‘Plan Mexico’ naar analogie van het Plan Colombia, op grond waarvan Washington al bijna een decennium een miljard dollar per jaar in het Latijns Amerikaanse land steekt. Een groot deel van dat geld gaat op aan Amerikaanse militaire adviseurs die ter plekke het Colombiaanse leger trainen en begeleiden.

Het Plan Colombia is volgens alle specialisten een volslagen mislukking. Het officiële doel was het uitroeien van de productie van cocaïne in Colombia waardoor de prijs ervan in de VS zo hoog zou worden opgedreven, dat de consumptie vanzelf zou teruglopen. Maar na zes jaar strijd is het aanbod in de VS geen gram verminderd en ook de prijs is hetzelfde gebleven. Tegenstanders van het Plan Colombia zeggen dat het werkelijke doelwit de Colombiaanse guerrilla is.

De vrees voor openlijke Amerikaanse militaire of politie-interventie in Mexico is aangewakkerd door de Colombiaanse vice-president Francisco Santos, die onlangs op een conferentie in Mexico opriep tot het afschaffen van ‘achterhaalde begrippen als nationale soevereiniteit, want locale strategieën zijn allang ingehaald door deze criminele groepen die geen grenzen kennen’. Mexico ontkent de aanwezigheid van Amerikaanse agenten in de strijd tegen de kartels, terwijl die op gezette tijden aan het licht treedt wanneer er weer een DEA-agent in Mexico wordt vermoord.

De Mexicaanse procureur-generaal Eduardo Medina heeft eveneens vraagtekens opgeroepen door te zeggen dat Mexico de Colombiaanse ervaring niet alleen wil gebruiken voor de strijd tegen de narcokartels, maar ook tegen de guerrilla, want die zou de veiligheid van Mexico serieus bedreigen. De afgelopen maand zijn in Mexico wat aanslagen gepleegd op olie- en gasleidingen.

Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken Carlos Rico verzekert dat ‘er geen Amerikaanse militairen of agenten zullen deelnemen aan operaties op Mexicaans grondgebied’. Maar zij zullen wel voor scholing zorgen. Van Rico mag het akkoord geen Plan Mexico worden genoemd, want ‘een Amerikaans initiatief dat de inzet van buitenlandse soldaten impliceert mag misschien in andere landen werken, hier niet’.

Rico onderstreept ook dat Washington nog een hoop heeft te doen in de strijd tegen de drugshandel. De VS moeten werken aan een betere controle van de wapenhandel (de kartels in Mexico zijn vaak beter uitgerust dan het leger en al die wapens zijn vanuit de VS binnengesmokkeld), de export van chemicaliën en het stoppen van de constante stroom drugsgelden. Volgens de DEA is het afgelopen jaar zeker 10 miljard dollar aan contanten over de zuidgrens teruggesluisd. Bovendien moet de Amerikaanse overheid het drugsgebruik serieus aanpakken: ‘Zolang de consumptie in de VS niet drastisch vermindert blijft het onmogelijk het probleem van de handel op te lossen.’

Specialisten spreken al enkele jaren van de ‘colombianisering’ van Mexico, waar de drugskartels hele delen van het land beheersen. De kartels zijn inmiddels de machtigste van heel Latijns Amerika (en in de VS). Met het nieuwe plan volgt nu ook de ‘colombianisering’ van de strijd tegen de drugsmaffia’s. Sinds het aantreden van Felipe Calderón als president eind vorig jaar is de oorlog tegen de kartels vrijwel volledig toebedeeld aan het leger, met als resultaat de militarisering van complete regio¿s.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden