Plan met Kamermeerderheid: geen begroting zonder toestemming studenten

Studenten en docenten moeten meer invloed krijgen op het bestuur van hun mbo, hogeschool of universiteit. D66 wil de wet zo veranderen dat de begroting van de onderwijsinstellingen pas kan doorgaan als studenten en docenten ermee instemmen. Tot nu toe mochten ze daar slechts over adviseren.

Plan D66 voor weerwerk aan onderwijsbestuurders krijgt steun in nasleep Amarantis-affaire. Beeld ANP

Het voorstel, dat D66 deze week wil inbrengen bij het Kamerdebat over de begroting van het ministerie van Onderwijs, krijgt waarschijnlijk een meerderheid in de Tweede Kamer. Ook PvdA, PVV, SP en CDA voelen ervoor de zeggenschap van docenten en studenten te versterken.

Vrij spel
'Studenten en docenten moeten meer tegenkracht kunnen organiseren', licht D66-Kamerlid Paul van Meenen zijn plan toe. 'Nu hebben besturen vrij spel. Dat zien we uit de rails lopen, omdat bestuurders vaak een overmatige aandacht hebben voor huisvesting. Docenten en studenten hebben andere prioriteiten dan mooie gebouwen. Voor hen staat de kwaliteit van het onderwijs op één.'

Als het plan van D66 doorgaat, keert het bestuur van hogescholen en universiteiten terug naar de situatie van voor 1997. In dat jaar nam PvdA-minister Jo Ritzen studenten en docenten macht uit handen. Zijn belangrijkste argument was, opvallend genoeg, de verbetering van de kwaliteit van het onderwijs.

Toen al had D66 grote moeite met het 'afpakken van de macht van studenten en personeel', te meer omdat de partij de democratisering van de universiteiten in de jaren zestig als een van haar grondslagen beschouwde. Destijds zetten VVD en PvdA door, zodat het bestuur 'moderner, gestroomlijnder en minder naar binnen gericht' zou worden.

Twijfel VVD
De VVD 'betwijfelt' ook nu of het voorstel van D66 het bestuur in het middelbaar beroepsonderwijs en het hoger onderwijs zal verbeteren. 'Een bestuur moet ook weloverwogen, noodzakelijke maatregelen nemen die impopulair zijn bij leerlingen en docenten', laat VVD-Kamerlid Pieter Duisenberg weten.

De vereniging van universiteiten is eveneens kritisch. De adviezen van ondernemingsraden en studentenraden worden volgens een woordvoerder al 'heel erg serieus' genomen. 'Als universiteiten zo'n advies al negeren, dan zeker niet lichtvaardig. Het is bovendien de vraag of wetgeving voor de hele onderwijssector het juiste antwoord is op wanprestaties van sommige instellingen.' De HBO-raad sluit zich bij deze opvatting aan.

De studenten, daarentegen, zijn een warm voorstander van het voorstel van Van Meenen. 'Een heel goed idee', reageert Thijs van Reekum, de voorzitter van de Interstedelijke Studentenorganisatie. 'Zo krijgen we een middel in handen om besturen onder druk te zetten, bijvoorbeeld wanneer universiteiten een hele onderwijs- en onderzoekstak willen afstoten.'

Geen studentenraad bij mbo
Alleen op het mbo voorziet Van Reekum een probleem. 'Niet omdat mbo'ers geen begrotingen kunnen lezen. Daar zou onze koepel bij kunnen helpen. Het probleem is dat veel mbo's geen studentenraad hebben.'

Hoewel D66'er Van Meenen zegt al langer met zijn idee rond te lopen, valt het samen met nieuwe misstanden die bij mbo-instelling Amarantis aan het licht komen. Over die school verschijnt vandaag een rapport, waarover de Volkskrant zaterdag al berichtte. Het rapport portretteert het wanbestuur daar: de gebouwen waren twee keer zo groot als nodig was voor de leerlingen, afgetreden bestuurders ontvingen exorbitante vergoedingen en de bestuurders gunden zichzelf privileges als twee lease-auto's en het opknappen van het huis op kosten van de school.

Minister Jet Bussemaker van Onderwijs wil dat de 'onderste steen boven komt over de zelfverrijking, belangenverstrengeling en vriendjespolitiek' bij Amarantis. 'Dan zullen we ook kijken wat er strafrechtelijk mogelijk is', zei Bussemaker zaterdag in Nieuwsuur. SP-leider Emile Roemer wil hierop niet wachten. Hij vindt dat justitie nu al moet proberen de Amarantisbestuurders strafrechtelijk te vervolgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden