Plagiërende professor mag aanblijven

Afgaande op de ruimte die hij in de kranten kreeg, was Karl-Theodor zu Guttenberg vorige week groot nieuws in Nederland. De Volkskrant wijdde woensdag een hele pagina aan zijn ontslag als Duits minister van Defensie. Zoals bekend moest Zu Guttenberg, sinds vorige maand beter bekend onder de naam Googleberg, aftreden nadat was uitgelekt dat hij bij het schrijven zijn proefschrift uitgebreid uit andermans werk had geput, zonder bronvermelding.


Niet alle buurlanden van Duitsland deelden die grote belangstelling. Terwijl de Nederlandse media breed uitpakten met de val van de plagiaatminister, wijdde de belangrijkste Poolse krant er slechts een klein hoekje aan. Ik heb wel een vermoeden hoe dat komt. In Polen wordt minder zwaar getild aan dergelijke misdrijven dan in Nederland. Zelfs in wetenschappelijke kringen is plagiaat schering en inslag.


Die wantoestand is gemakkelijk te verklaren. Omdat professoren onderbetaald worden, moeten ze overal bijklussen, waardoor geen tijd overblijft voor serieus onderzoek.


De Poolse rechters hebben daar begrip voor. Je moet wel erg veel pech hebben om voor het overnemen van andermans werk gestraft te worden. Vraag dat maar aan hoogleraar Ryszard Andrzejak, de op plagiaat betrapte rector van de Academie voor Geneeskunde in Wroclaw.


In 2008 vonden twee collega's van Andrzejak dat hij in 1993 bij het behalen van zijn habilitatie, een titel die nodig is om hoogleraar te worden, op grote schaal zonder bronvermelding fragmenten uit andermans werk had overgenomen.


Een goede reden, zou je denken, om de professor zijn titel af te nemen. Maar niet in Polen. Daar weten ze wel raad met dergelijke beschuldigingen.


Zoals te verwachten was, was de betrokkene zich van geen kwaad bewust. De beschuldigingen aan zijn adres noemde hij een aanslag op de goede naam van zijn instelling. Door het ministerie van Gezondheid, dat verantwoordelijk is voor het geneeskundeonderwijs, werd hem niets in de weg gelegd. De door de minister aangestelde inspecteur, een kennis van de rector, deed zijn uiterste best om de zaak toe te dekken.


Pas toen het ministerie van Wetenschappen zich met de zaak ging bemoeien, kwam er schot in de zaak. Een ethische commissie bracht vorig jaar een vernietigend rapport uit over het proefschrift van de betrokken hoogleraar. Hij zou zijn titel moeten inleveren en ontslag nemen als rector. Daarop besliste het ministerie van Gezondheid Andrzejak als rector te schorsen.


Het laatste woord was echter aan het kiescollege van de Academie. Dat besliste in november dat de rector mocht aanblijven. Op 1 maart, precies op de dag dat Zu Guttenberg als minister ontslag nam, werd een nieuwe poging gewaagd. Opnieuw kwamen de tegenstanders van de rector vier stemmen tekort. Blijkbaar hebben wel meer professoren boter op hun hoofd in de Academie voor Geneeskunde.


Door de uitslag van de stemming is de kans groot dat Andrzejak opnieuw zijn plaats als rector kan innemen.


Zijn behandeling staat daarmee in schril contrast tot het lot dat van de critici van de rector. De geneesheer-docent die hem van plagiaat beschuldigde, werd al in 2008 aan de dijk gezet, zogezegd omdat hij zijn lessen zou verwaarloosd hebben. Pas na interventie van de rechtbank werd hij opnieuw in dienst genomen.


Jan Hunin is correspondent in Warschau


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden