Plagiaat

Buma fietst het land door met zeven nieuwe 'principes'. Vroeger werd de partijfilosofie nog aan elkaar geniet, dit keer is er een infographic van gemaakt. Principes mogen best een beetje algemeen zijn; op de poster staan een paar plaatjes en 328 woorden. Voor de verdere invulling worden nog mensen gezocht, om 'mee te denken'.

Herbronnen is geen akkefietje, weten ze inmiddels bij het CDA. Het verkiezingsprogramma 'Iedereen' was zo nietszeggend dat zelfs de factcheckers van nrc.next er geen controleerbare uitspraak in konden vinden. En dat terwijl het Strategisch Beraad acht 'oplossingsrichtingen' had geformuleerd, die overigens vrijwel identiek waren aan die van het vorige Beraad, uit 1995. Toch zouden ze leidend zijn voor de komende 'tien à vijftien jaar'.

Buma heeft er nog eens over nagedacht. U moet weten: 'het kapitalisme' heeft in de afgelopen decennia 'ons hele bestaan vercommercialiseerd'. Tegelijkertijd heeft 'het socialisme' de illusie gewekt 'dat alle problemen door de staat kunnen worden opgelost'. Blijkbaar ging dat prima samen, want inmiddels is de hele samenleving 'ondermijnd en afgebroken'.

In 27 van de 36 jaren waarin dit drama zich voltrok, zat het CDA overigens in de regering. En dus hebben ze er nóg eens over gebrainstormd, met als resultaat: Zeven Principes uit het Radicale Midden, op een strakke infographic. 'Geen tienpuntenplan dat morgen weer in een la verdwijnt', bezweert Buma in een vlaag van zelfkennis. 'Daar hebben we er genoeg van.'

Sommigen zeggen dat het CDA de smaak van het oppositievoeren te pakken heeft. Een andere hypothese is dat ze helemaal de weg kwijt zijn.

VVD en PvdA bieden volgens Buma slechts 'versleten oplossingen en een politiek zonder toekomstvisie'. Daar heeft hij best een punt. De ironie wil namelijk dat zijn Eerste Principe - 'Gij zult niet wijzen naar de overheid, gij zult wijzen naar de samenleving' - keihard door het kabinet wordt geplagieerd.

Misschien dat een mol binnen de CDA-top dit revolutionaire inzicht heeft gelekt. Staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid) kan in ieder geval geen genoeg krijgen van het Nieuwe Privatiseren. Uitbesteden doen we niet langer aan de markt, maar aan de samenleving. Op papier ziet het er weer prachtig uit: tussen de ruïnes van kapitalisme en socialisme zal een bruisende civil society opbloeien.

De bijbehorende parlementaire enquête wordt over een jaar of twintig verwacht.

Maar ja, wat is het alternatief? Iedereen weet dat Nederland na jaren van 'socialisme' een extreem solidair land is geworden. Meer dan de helft van het bbp wordt via de belastingen herverdeeld. En zoals de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO) onlangs nog uitlegde: de solidariteit van de blauwe brief roept minder warme gevoelens op dan de solidariteit van elkanders billen wassen. Nederland smacht naar zulke authentieke 'solidaire ervaringen', weet de Raad.

Dat komt goed uit, dacht Van Rijn, die 3,5 miljard euro moet bezuinigen op ouderen en gehandicapten. 'Rondje voor de publieke zaak' heet het RMO-rapport officieel, maar op het ministerie spreken ze liever van 'bezuinigingsrondje voor Martin'.

Echt vlotten, wil het overigens nog niet. De overheid slokt ieder jaar weer een groter deel van de koek op. Vraag de gemiddelde Nederlander waarop we moeten bezuinigen en hij kort tien keer zoveel op kunst, cultuur en Afrika als we er überhaupt aan uitgeven. Zolang de enige groeiende sector, de zorg, maar buiten schot blijft. 'Want daar wordt al zoveel op bezuinigd.'

Buma's lieftallige assistente, Mona Keijzer, voelt nattigheid nu het kabinet de CDA-zorgparagraaf wil doorvoeren. 'Echt mensen, zonder overdrijven, ik maak me grote zorgen over de consequenties van het kabinetsbeleid voor gehandicapten en kwetsbare ouderen.' Martin hoeft dan alleen maar het Eerste Principe van Sybrand te reciteren. 'Zuster Mona, wijs toch niet naar de overheid. Samenredzaamheid, halleluja.'

Toch boekt het CDA vooruitgang. Buma heeft zowaar een uitspraak gedaan waarvan we de feitelijk juistheid kunnen checken. Want hoe zit het eigenlijk met die 'ondermijnde' en 'afgebroken' samenleving? Het aantal vrijwilligers stijgt al jaren, Nederlanders zijn het meest vrijgevige volk van Europa, de buurt wordt als steeds minder verloederd ervaren en de tevredenheid met de democratie ligt hoger dan ooit.

Er is geen gebrek aan burgerzin, er is hoogstens een gebrek aan realiteitszin. Iets voor een volgende infographic misschien.

RUTGER BREGMAN is historicus.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden