Plagiaataffaire Servië opent beerput

In de Balkan schieten de particuliere universiteiten als paddestoelen uit de grond. Niet meer dan diplomafabrieken voor de elite, zeggen critici na een reeks geruchtmakende fraudeschandalen in Servië.

Hoe eenvoudig het is om een doctorstitel te verkrijgen, is in Servië het gesprek van de dag, sinds de minister van Binnenlandse Zaken, Nebojsa Stefanovic, van plagiaat is beschuldigd.


Het proefschrift dat Stefanovic in juni 2013 in twee jaar voltooide aan de particuliere Megatrend University in Belgrado zou ondermaats zijn en wemelen van citaten zonder bronvermelding. Dat brachten drie in Engeland wonende Servische academici deze maand aan het licht op de kritische opiniesite Pescanik.


Hoewel Stefanovic de beschuldigingen leugenachtig en politiek gemotiveerd noemt, is het proefschrift van de minister volgens de klokkenluidende academici het topje van een ijsberg. 'Dit is slechts het nieuwste, in het oog springende voorbeeld van dubieuze diploma's in Servië', zegt Ugljesa Grusic, rechtendocent aan de universiteit van Nottingham. Eerder werden al twijfels geuit over de diploma's die de huidige president van Servië, Tomislav Nikolic, behaalde aan twee particuliere universiteiten.


Grusic wijst op het verband tussen dubieuze diploma's en de slechte economische prestaties van het land. 'Mensen met valse diploma's besturen het land en de economie, en bekleden belangrijke posities op vooral particuliere universiteiten.'


Inmiddels is ook de mentor van Stefanovic, rector Mica Jovanovic van Megatrend University, ontmaskerd. Vorige week bevestigde de internationale erkenningsautoriteit ENIC-NARIC dat de rector nooit een doctorstitel heeft behaald aan de London School of Economics, zoals zijn officiële biografie vermeldt. Ook andere titels en onderscheidingen konden niet worden achterhaald. Jovanovic legde vrijdag zijn functie als rector neer onder druk van de minister van Onderwijs, maar kondigde aan zijn onschuld te zullen bewijzen.


Het in 1989 door Jovanovic gestichte Megatrend is de oudste particuliere universiteit in de Balkanregio. De laatste jaren zijn er in Bosnië, Macedonië en Albanië tientallen particuliere universiteiten van dikwijls twijfelachtig allooi bij gekomen. Megatrend heeft banden met de politieke elite in Servië. Veel regeringsfunctionarissen verkregen hier hun academische geloofsbrieven. In 2012 kwam de universiteit in opspraak in Oostenrijk, doordat de kortstondige Weense campus Megatrend International University ongeldige diploma's verstrekte aan studenten.


Hoewel er aanwijzingen zijn voor de verspreiding van valse diploma's en plagiaat in Servië, wordt hier amper tegen opgetreden. In een petitie gericht aan de onderwijsminister roepen ruim drieduizend Servische wetenschappers op om het proefschrift van Stefanovic door een onafhankelijke wetenschapscommissie te laten beoordelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.