Plaatjes draaien met een bio-stroopwafel in je klusflat: de Nederlandse ontwerper maakt de wereld comfortabel

Wat valt op aan de ontwerpen die zijn genomineerd voor een Dutch Design Award?

Foto Super Local

Het maatschappelijke engagement van Nederlandse ontwerpers is onverminderd groot. Maar het zwaartepunt is verschoven van het agenderen van mondiale vraagstukken naar het zoeken naar lokale oplossingen. Ook is er toenemende aandacht voor het ontwerpen van maakbare gebruiksvoorwerpen. Dit blijkt uit de 29 genomineerde ontwerpen voor de Dutch Design Awards. Ze worden uitgereikt in zeven categorieën: Mode, Product, Communicatie, Onderzoek, Habitat, Diensten en Beste Talent.

De Dutch Design Awards zijn de belangrijkste ontwerpprijzen en daarmee een indicatie van actuele en overheersende ontwikkelingen in het Nederlandse ontwerp. Duurzaamheid springt daarbij als eerste in het oog. Innovatie met levende gewassen, bijvoorbeeld, resulteert bij Chloé Rutzerveld tot een smaakvolle stroopwafel van groenteafval. Met de voedselindustrie ontwikkelde Rutzerveld een productieproces van kromme wortels en andere buitenbeentjes voor stroop en vezels.

Steeds vaker kiezen ontwerpers een dienende rol. Neem de genomineerde klusflat Kleiburg, in de Amsterdamse Bijlmer. Hier is de architect vooral de bedenker van een nieuwe bestemming; de flat zou eigenlijk worden gesloopt. De uiteindelijke renovatie is gedaan door de bewoners.

Bij het Sheltersuit heeft een modeontwerper slechts het patroon ontworpen voor een winterjas, gemaakt van oude slaapzakken en tentzeilen; de uiteindelijke productie is in handen van daklozen en statushouders. Het is een sympathiek ontwerp, dat ook vragen oproept: hebben daklozen niet gewoon een huis nodig in plaats van 'schuiljas'?

Dutch Design Awards
28/10, Eindhoven
Tentoonstelling: Veemgebouw, Eindhoven
t/m 29/10

De tijd dat de ontwerper wel even zegt waar het heen moet met de wereld, lijkt voorbij. Bij productontwerp is maatschappelijke invloed soms zelfs ondergeschikt aan het gebruiksgemak. Met slimme ingrepen worden producten verbeterd, zoals de rolkoffercombi van kinderwagenfabrikant Bugaboo. Bij mode resulteert dit in de stijlvolle maar draagbare collectie van Sies Marjan.

Een curieuze trend is een schijnbare afkeer van digitalisering. De website Radio Garden bestaat uit een wereldbol waarmee je langs duizenden analoge radiostations over de hele wereld kunt scrollen. Door in te zoomen tot op straatniveau krijg je als luisteraar letterlijk toegang tot een andere wereld.

De herwaardering van analoog blijkt ook uit de nominatie van een gelikte platenspeler die is gereduceerd tot alleen de draaischijf. Ouderwets plaatjes draaien met een bio-stroopwafel in je eigen klusflat: de Nederlandse ontwerper maakt de wereld niet alleen comfortabel maar ook overzichtelijk.

Kerkrade

De Erkenning Goed Industrieel Ontwerp (GIO) is de ontwerpprijs voor alledaagse gebruiksvoorwerpen die zich onderscheiden in efficiënte productie, gebruiksgemak en duurzaamheid. Opvallende finalisten zijn de stijlvolle elektrische bromfiets 'Motorman' en een zelfbouw-doodskist, verpakt in een compacte doos geschikt voor verzending met reguliere pakketdiensten. De uiteindelijke GIO-winnaars zullen te zien zijn in designmuseum Cube in Kerkrade.


Wie wint een award?

Onder anderen deze drie maken volgens de Volkskrant kans op een prijs.

Super Local - Luc van Hoeckel and Pim van Baarsen

Super Local ontwikkelt duurzame producten die de sociale en economische zelfstandigheid van mensen vergroot. Zo ontwikkelde het ontwerpduo in het Afrikaanse land Malawi een aantal producten die ter plekke gemaakt worden, zoals bedden en eenvoudige medische apparatuur. Uitgangspunt is dat Super Local zichzelf overbodig maakt; na de opstart van een project wordt het door de lokale bevolking uitgevoerd.

Foto Super Local

Zandglas - Atelier NL

De glascollectie van Atelier NL bestaat uit drinkbekers en kannen vervaardigd uit bijvoorbeeld van het Noordzeestrand of de Brabantse heidegronden. Het glas heeft niet alleen onderscheidende kwaliteiten - want gemaakt van glas uit eigen streek - maar is ook bijzonder mooi. Het jarenlange onderzoek levert bovendien een alternatief voor industriële glasproductie uit zandgroeves die uitgeput raken.

Glas van Atelier NL Foto Wouter Kooken

White Spots - Richard Vijgen (i.s.m. Bregtje van der Haak en Jacqueline Hassink)

Deze smartphone-app laat zien waar je offline kunt zijn. Op een landkaart lichten de zogenoemde 'witte vlekken' op in het dekkingsgebied van telefoonproviders. Het bijna onmogelijke toch mogelijk: onbereikbaar en (dus) anoniem zijn. De app geeft tevens een visualisatie van de immense datastroom op plekken waar wél internet is. De app maakt zo de alomtegenwoordigheid van internet in ons huidige leven inzichtelijk.

White Spots Foto Studio Richard Vijgen
Meer over