Piraten-zender

Johnny Depp heeft met piraatwaardige artiesten een cd vol authentieke zeemansliederen opgenomen. Vriend-piraat Keith Richards mocht in geen geval ontbreken.

Om de verbanden aan te tonen tussen piraten- en muziekleven, hoef je niet eens diep de geschiedenis in te duiken, te spitten in perkamentrollen over zeehelden en nautisch banditisme of oude liedteksten over Captain William Kidd te analyseren. Je kunt het gewoon zien aan het hoofd van Keith Richards: gitarist van The Rolling Stones, maar in zijn diepste fantasieën al zijn leven lang een piraat.


Zie de oorbellen, kettingen en veren, de doodshoofdringen, de hoofddoek, de schurkachtige blik en vuile grijns. Het ís dat gitaarspelen met stalen haak vrijwel onmogelijk is, anders had Richards zich er een laten aanmeten. Dat hij in 2006 in het ziekenhuis terecht kwam na een val uit een palmboom op het strand van een der Fiji-eilanden, was ook geen toeval. Keith Richards zat op de uitkijk.


Via de eeuwig muitende muzikant Keith Richards loopt een ander opmerkelijk piratenlijntje, rechtstreeks naar Hollywood. Acteur Johnny Depp, Stones- en Richardsfan, modelleerde zijn karakter Jack Sparrow uit de hysterische filmreeks Pirates of the Caribbean direct naar Richards, inclusief immer halfdronken oogopslag. Vanaf deel 1, The Curse of the Black Pearl (2003), zien we feitelijk Keith Richards door Port Royal banjeren, zijn sabel losjes aan de broekriem.


En Richards zou nog lang niet van Depp af zijn. Hij mocht zelfs in persoon meedoen aan de filmsaga, speelde Jack Sparrows vader in At World's End (2007). Maar Johnny Depp wilde meer. Depp had zijn zinnen gezet op een muziekcatalogus aan piratenmuziek, op te nemen door piraatwaardige artiesten onder wie hemzelf, waarop Keith Richards in geen geval mocht ontbreken.


Het resultaat van Depps pogingen Richards aan de piratenmuziek te krijgen, ligt nu in de platenwinkel. Een lijvige dubbel-cd genaamd Son Of Rogues Gallery, met 36 piraten- en zeemansliederen, gezongen en gespeeld door artiesten in wier aangezicht je de piratentronie al ziet schemeren; Tom Waits, Shane MacGowan, Dr. John, Michael Gira, Patti Smith, Nick Cave, Iggy Pop en - de droom van Depp is uitgekomen - Keith Richards.


Het idee voor een collectie piratenmuziek ontstond - waar anders - op de set van Pirates of the Caribbean. Daar wandelden Johnny Depp en regisseur Gore Verbinski met de Amerikaanse platenproducent Hal Willner langs de attributen en gooide Depp het balletje op. Wat als Willner nu eens zou proberen de rock 'n' roll hall of fame aan het piraten- en zeemanslied te krijgen, van traditionals als Coast Of High Barbaree tot Drunken Sailor.


Hal Willner staat in de Amerikaanse muziekindustrie bekend als een soort Robert Altman van de platen: hij produceerde een lange reeks tribute-albums en kreeg daarvoor steeds de grootste namen in de studio - een beetje zoals Altman zijn sterrencollecties bijeenbracht in films als Prêt-à-Porter en Short Cuts. Voordat Willner aan de slag wilde gaan met het piratenproject, pleegde hij drie telefoontjes: naar Tom Waits, Shane MacGowan (van de Iers-Engelse punkfolkband The Pogues) en Keith Richards. Als deze uit wrakhout in elkaar getimmerde muziekpiraten mee wilden doen, durfde Willner het aan.


De drie gaven aan geïnteresseerd te zijn en Willner ging aan de slag. Maar toen in 2006 de eerste collectie piratenmuziek Rogue's Gallery verscheen, ontbrak toch het trio Richards, Waits, MacGowan. Ze hadden het te druk gehad, helaas. Wel op de dubbel-cd; Sting, Bryan Ferry en Bono. Ondermaatse neppiraatjes natuurlijk. En, zo schrijft Willner nu in het cd-boek bij het tweede deel Son Of Rogues Gallery: 'Een opvolger, mét ShaneTomKeith, was onvermijdelijk.'


En het moet gezegd: niemand zingt zo piraterig als Tom Waits in het lied Shenandoah, begeleid door Keith Richards. Alsof de heren lam in de kajuit liggen te zingen, met verweerde drankstem en gespeeld op een door zout en zeewind aangevreten gitaar. Prachtig is ook de folkballade Leaving Of Liverpool- een traditioneel heimweelied dat twee eeuwen geleden de emigratie van Engeland naar de Verenigde Staten moest begeleiden - gezongen door de eeuwig beschonken Shane MacGowan: getergd, met dubbele tong, maar op een merkwaardige manier toch ook vol hoop op nieuw leven. Opvallend bij dit lied: de twee gitaarsolo's worden gespeeld door Johnny Depp en regisseur Verbinski.


Depp treedt weer aan als gitarist - en nu ook als drummer - bij het ingetogen zeemeerminnenliedje The Mermaid, gezongen door Patti Smith. Producent Hal Willner komen we ook tegen bij de credits, als leverancier van spookachtige geluidssamples bij het tropenkoldernummer In Lure Of The Tropics, prachtig voorgedragen door Dr. John.


Zo staat er, dankzij Pirates of the Caribbean, inmiddels een flinke collectie piratenrepertoire op cd: bijna tachtig liederen, van eeuwenoude folksongs en shanty's tot nieuw geschreven zeemanswerk, van bijvoorbeeld Michael Stipe en Chuck E. Weiss. Liedjes, volgens Hal Willner, 'over marteling, sodomie en de dood', waar je toch vrolijk van pleegt te worden.


Zo opgewekt zelfs, dat de producent zijn begeleidende teksten in het cd-boekje afsluit met een hoopvol: 'Volume 3, anyone?'


Son Of Rogues Gallery - Pirate Ballads, Sea Songs & Chanteys. Met onder anderen Macy Gray, Iggy Pop, Keith Richards, Tom Waits, Johnny Depp, Patti Smith, Gavin Friday, Marc Almond. Anti Records.


Zeemansliederen

De eerste collectie piratenmuziek Rogue's Gallery (2006) was vooral in het Verenigd Koninkrijk zo'n succes, dat een aantal van de bijdragende artiesten op tournee ging. Marianne Faithfull, Tim Robbins en Todd Rundgren zongen zeemansliederen in Londen en Dublin, en ook de Pogueszanger Shane MacGowan wilde bij een van de shows een liedje meezingen. Dat ging even mis. MacGowan zwaaide zo uitbundig met een microfoon, dat hij daarmee Lou Reed, ook van de partij, bijna een hersenschudding sloeg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.