Piramidespelers

Verander de wereld, maak een film. Met die gedachte trok acteur Thijs Römer ten strijde. Met zijn Barnfilms creëerde hij een gemeenschap. Vrienden doneren en participeren in een filmplan, met als resultaat Guilty Movie. Vanaf vandaag te zien op YouTube en andere kanalen.

Op 13 september 2011 kreeg ik een mailtje van acteur Thijs Römer. Römer schreef dat hij mijn columns aan de ontbijttafel altijd voorlas aan zijn echtgenote, Katja Schuurman en dat hij mij tot de beste columnisten ter wereld rekende.


Hierna kwam hij to the point: of ik 100 euro wilde dokken.


Römer (1978) had namelijk een plan bedacht. Dat plan heette Barnfilms - 'barn': schuur. Het was de bedoeling dat Barnfilms vanuit een 'besloten community' op een 'financieel en artistiek onafhankelijke manier' films ging maken.


Om te laten zien dat het geen oplichterstruc was om snel binnen te lopen, schreef hij dat er ook al een bestuur was. Daarin hadden onder anderen Femke Halsema, Rob Wijnberg - toen nog hoofdredacteur van nrc.next - en Hyves-oprichter Raymond Spanjar zitting genomen.


Römer schreef dat het prachtige medium film was gekaapt door de commercie en dat hij daar genoeg van had. 'Wij willen vanuit een voorhoedegezelschap de verhalen teruggeven aan de mensen', stond er. Dat klonk goed.


Oké, mailde ik terug, noteer mij maar voor 100 euro.


Römer nu: 'Ik had Het wapen van Geldrop gemaakt. Die film was nogal hard aangepakt. Mag, maar het plezier waarmee mensen dat deden... Een vriend van mij had net met veel inzet en liefde een cd gemaakt: zelfde verhaal. Hij zei: Ik zou het liefst iets moois willen maken voor vrienden in een schuur. Dat sprak me aan. Vrienden waarderen in elk geval mijn poging, dacht ik. En een schuur heeft iets beschermds, weg uit de stad, uit de bioscoop.'


Het idee om een en ander te verwezenlijken luidde als volgt: de besloten community van Barnfilms zou beginnen met honderd mensen. Die moesten allemaal 100 euro betalen. Die honderd mensen zouden bovendien allemaal twee vrienden uitnodigen, die op hun beurt ook 100 euro zouden bijdragen. Zodoende zou Barnfilms met een beginkapitaal van 30 duizend euro zijn eerste film produceren.


'Ik zat in een vliegtuig naar Panama en onze dochter klom in een man die naast ons zat. Dat bleek een internetondernemer te zijn. Ik legde hem mijn plan uit. Toen zei hij: je moet jouwvrienden vragen iets te betalen. Als je ze een aandeel geeft, zijn ze betrokken. Dat was een belangrijk advies.'


Uiteindelijk moet de Barnfilmgemeenschap verder worden uitgebouwd, tot uiteindelijk een groep van 40 duizend liefhebbers van de betere Nederlandse film jaarlijks garant zou staan voor de productie van twee volwassen films per jaar. Zonder het slopende en eindeloze gedoe met het Filmfonds, omroepen of commerciële partijen. Gewoon mooie films maken.


Römer: 'Een piramidespel met goede bedoelingen ten behoeve van de filmkunst. Verhaal na verhaal willen we de wereld veranderen.'


In november kwam een mailtje dat de voorbereidingen voor Barnfilm1 waren begonnen. Er bleek behalve de wijze van financiering nog een nieuw aspect aan Barnfilm te zitten. Het was de bedoeling dat de community ging meedenken over het thema van de film. Daarvoor had Barnfilm de hulp ingeroepen van Maurice de Hond, die voor het democratisering van het creatieve proces even een paar onlineprogramma's had ontwikkeld.


Voor Stap 1 moesten wij een persoonlijke vragenlijst invullen. Bij Stap 2 moesten we een filmthema kiezen. Het bleek dat 66 procent van de Barnfilmvrienden werd aangesproken door het thema 'Een nieuw soort eenzaamnheid'. In Stap 3 mochten wij via het programma Queetz opmerkingen maken over het thema en in Stap 4 kwam de logline aan de orde. Er waren er twee waarop kon worden gestemd. De ene logline heette 'Group Therapy' en de andere 'Guilty Movie'. Het was december 2011 en de laatste kreeg de meeste stemmen.


In januari begonnen Thijs Römer en zijn vriend, acteur/regisseur Michel Sluysmans (1979) aan het scenario van Guilty Movie. Eind februari was de casting voor de rollen. De film ging in acht draaidagen gemaakt worden en omdat het Barnfilmkapitaal van 30 duizend euro niet eens genoeg is om een heel slechte tandenborstelcommercial van 15 seconden te draaien, zou iedereen voor niks meewerken - ook beoogd regisseur Arne Toonen, van Dik Trom en Black Out.


Römer: 'We konden de mensen alleen een hapje eten en een drankje aanbieden. We namen steeds ons espresso-apparaat mee naar de set en daarmee stond Katja in Katja's Coffeecorner koffie te zetten. Wat ook goed werkte, waren de gratis sigaretten. Dat werd erg gewaardeerd.'


Er kwam even een kink in de kabel toen Toonen een paar maanden verplichte rust moest nemen - anders was Guilty Movie al in mei in première gegaan. Na de zomer begonnen de opnamen echt, De film werd nu gedraaid door vijf regisseurs. Behalve Arne Toonen namen ook Michiel ten Horn, Johan Timmers én Sluysmans en Römer episodes voor hun rekening.


'We hebben bewust niet naar stilistische eenheid gestreefd. We hebben juist gezegd: maak jouw deel vanuit jouw talent en benadering.' Dat werkt voortreffelijk. De verschillende filmstijlen vallen wonderwel samen met het verhaal: van vrolijk naar beklemmend.


Guilty Movie gaat over de autistische jongen Peer, een mooie rol van Sol Vinken. Peer besluit, nadat zijn enige vriend Simon (Alex Hendrickx) is verongelukt, de hoofdrol te gaan spelen in zijn eigen film - met geregisseerd gewelddadig einde.


Guilty Movie wordt op die manier opeens een hyperactueel commentaar op het drama van Newtown, Connecticut. Römer: 'Toen we aan het filmen waren, was die aanslag tijdens de première van de nieuwe Batman-film. Daar schrok ik toen erg van.'


Guilty Movie: schitterende film. Goed besteed, die 100 euro. Al ben ik natuurlijk niet objectief, want het is ook een beetje míjn film. Staat op de aftiteling.


Vanavond gaat Guilty Movie in première in Club Trouw, aan de Amsterdamse Wibautstraat, exclusief voor de driehonderd vrienden en de crew. Morgen staat de film op YouTube en andere portals.


Römer: 'Ik heb de film voor 30 duizend euro aangeboden bij een omroep. Hadden we iets meer ruimte in de productie. Maar dan kom je toch meteen weer in die oude structuren terecht. Zeggen ze: we hebben dat scenario niet mee-ontwikkeld.'


In januari begint Mijke de Jong aan Barnfilm2: geplande première in juni, in de schuur is ruimte voor negenhonderd nieuwe vrienden.


Guilty Movie is te zien op youtube.com/barnfilms. Op televisie is hij te bekijken op EU1 - kanaal 121 voor UPC-abonnees, of op EU1 via 'Gemist' voor Ziggo-klanten met interactieve ontvangst.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden