Pionier

Opbouwwerker en actievoerder Dirk van der Ham stortte zich enthousiast op windenergie en biologisch boeren...

Dirk van der Ham, op 3 maart op 75-jarige leeftijd in Oudega (gem:Wûnseradiel) overleden, was oud-voorzitter van de antikernenergiebeweging en liet zich bij de kerncentrale van Borssele aan hekken ketenen. Hij was de bevlogen oprichter van de Stichting Windenergie Noord-Nederland en waakte erover dat alle contracten met overheid en nutsbedrijven 'hufter-proof' waren. Hij was geliefd en gevreesd, klein en breedgeschouderd. Hij had een wilde, witte haardos, vertelde iedereen de waarheid en wilde starre ambtenaren het liefst 'over de tafel trekken'. Het toegangspad naar het naburige windmolenpark Baburen bij Bolsward kreeg zijn naam: Dirk van der Hampad. Hij begeleidde de installatie van 350 windturbines in het land.

Hij werd in Hilversum geboren. Zijn vader was elektricien, zijn moeder stierf toen hij 8 jaar was. De vader, streng calvinist, hertrouwde. Met zijn stiefmoeder kon hij niet opschieten. Als hij het aardappelmesje, vertelde hij, links in het keukenlaatje legde, zoals hij van zijn moeder had geleerd, kreeg hij een tik. Het moest rechts liggen. Op de ambachtsschool was hij lastig en maakte hij strafwerk voor andere kinderen. De leraar gooide het ongezien in de prullenmand en Dirk viste het er eens uit, toen hij zelf strafwerk kreeg. Hij schreef er wat bij en leverde het weer in. Slim dacht de leraar en motiveerde Dirk met extra taken. Dat was, zei Dirk later, mijn redding. Hij wilde naar zee, maar werd op zijn ogen afgekeurd. In de haven bikte hij ketels schoon en vond een baan bij de AKU in Arnhem. In de avonduren volgde hij in Utrecht de lerarenopleiding werktuigbouwkunde. Op een kerkelijke jongerendag ontmoette hij zijn vrouw Hennie. Op de trouwdag deed hij 's ochtends zijn lerarenexamen, 's middags gingen ze naar het stadhuis. Hij werd leraar aan de ambachtsschool in Leiden, nadat hij eerst was weggelopen, toen men vroeg naar zijn politieke overtuiging. Rood, maar dat ging niemand wat aan. Hij bleef er vijftien jaar. Dirk wilde hogerop en haalde tussendoor het diploma pedagogiek MO-A en B aan de Vrije Universiteit. Medestudenten keken neer op de machinebankwerker. Hij nam een bijbaan, werkstukken corrigeren van LOI-studenten. Op zaterdag gaf hij hen les en nam ze mee naar huis om te eten. Dirk was medeoprichter van een speeltuinvereniging, ontwierp en laste de schommels en klimrekken. Hij leerde hoe ambtelijke molens malen.

Begin jaren zeventig werd hij opbouwwerker in de Amsterdamse Dapper- en Kinkerbuurt. Hij beklom de barricaden en liep het stadhuis plat. Daarna deed hij in Rotterdam club- en buurthuiswerk. Voor zijn gezin had hij weinig tijd. Werk was zijn leven. Zijn huwelijk hield geen stand. Via een advertentie vond hij een vriendin in Sneek, zij voerde actie tegen 'atoomstroom'. Ook Dirk raakte betrokken. Maar demonstreren en 'nee roepen' was niet genoeg. Hij ontdekte windenergie. In 1985 kocht hij, in de VUT, een klein, vervallen huisje in Oudega. Hij teelde biologische groente, hield kippen en adviseerde boeren die wilden overstappen op windenergie. Hij was een pionier, altijd bezig, leefde zuinig, bekleedde de koelkast met tempex, hield de literatuur nauwkeurig bij, schreef waterdichte brieven naar instanties, was actief op het internet en inspireerde op inspraakavonden. Hij werd lid van het Humanistisch Verbond, hielp waar hij kon en kreeg tijd voor zijn twee dochters. Maar hij bleef ook lastig en eigenwijs. Hij is begraven op het kleine kerkhof van Idzega, het hoofd gericht naar het windmolenpark.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden