Pionier Boulez klinkt aandoenlijk met Messe de Tournai

Dat het uitvoeren van oude muziek tot zoveel tegenstrijdige opvattingen leidt, komt doordat er nooit behoorlijke opnamen uit de oude tijden zijn overgeleverd....

Neem nu de twee cd's die zijn uitgebracht van de twee 'historische' concerten die Pierre Boulez in 1960 en 1964 in München met het koor en orkest van de Bayerischen Rundfunk leidde. Historisch, omdat Boulez toen al gewaagde programmacombinaties op het podium bracht (zoals ook in zijn Parijse concertserie Domaine Musical) met bijvoorbeeld Bartók, Stravinsky, Messiaen en de middeleeuwse Messe de Tournai op één avond. Maar de nu door Col legno uitgegeven cd's zijn evengoed historisch omdat ze een beeld geven van de manier waarop veertig jaar geleden moderne en oude muziek werden uitgevoerd.

Er valt te twisten over Boulez' interpretatie van de veertiende-eeuwse Messe de Tournai, een van de oudste meerstemmige missen (hoewel het volgens Middeleeuwenexperts evident is dat de zeven hier bijeengebrachte delen nooit als één geheel zijn gecomponeerd). Het klinkt wonderlijk aandoenlijk, zo'n uitvoering uit de prehistorie van de oude-muziekpraktijk door een pionier van de nieuwe muziek.

Maar dat Boulez, als leerling van Olivier Messiaen samen met diens vrouw (de pianiste Yvonne Loriod) een onberispelijke lezing heeft gegeven van de Oiseaux exotique, zal niemand betwisten. Alleen zou het nu, een halve eeuw nadat het werk is gecomponeerd, waarschijnlijk toch anders worden gedaan. Wat minder hakkerig, wat vloeiender misschien.

Hoe dat zit met Stravinsky The Flood, is weer een heel ander vraagstuk. De standaarduitvoering is die uit 1962 door het Columbia Symphony Orchestra en Chorus, onder leiding van Robert Craft en in aanwezigheid van de componist - die er ook zijn goedkeuring aan heeft gegeven (uitgebracht bij Sony). Het weerhoudt niemand ervan The Flood op eigen wijze uit te voeren. Soms zelfs in het Duits, zoals op de Col legno-cd met Boulez. En dan lijkt deze zondvloed zelfs een beetje op de Dreigroschenoper. Verder op deze cd's de onbekende wereldlijke cantate Die neun Zauberhirsche van Bartók en Le martyre de Saint Sébastien van Debussy.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden