Pintoesevitsj stoot sprintkoningin Jones van troon

'Zhanna was beter en sneller. ' Het was een simpele verklaring, na een 100-meterfinale die de atletiekwereld op haar kop zette....

Van onze verslaggever Rolf Bos

Dat ze een wedstrijd kon verliezen was bekend sinds Sydney. In het zand van de olympische verspringbak bleek Jones (25) een vrouw van vlees en bloed. Maar op de baan golden andere wetten. Daar was de atlete uit Raleigh onverslaanbaar. Afkomstig leek ze van een andere planeet.

Haar laatste nederlaag leed ze alweer in een ver verleden, op 6 september 1997 Dat unieke feit deed zich voor in Tokio, waar haar bedwingster Merlene Ottey heette. Sindsdien was Jones 55 maal veruit de snelste. Vaak won ze met vele meters verschil .

De vraag was nooit of Jones wel zou winnen. De vraag was alleen maar hoe dicht ze dat fenomenale wereldrecord van Griffith Joyner (10,49) zou benaderen. En in Edmonton zou ze gewoon haar derde wereldtitel veroveren.

Maandagavond werd het onmogelijke mogelijk. In een stadion dat opnieuw slechts voor tweederde was gevuld, werd het rijk van koningin Marion al in de halve finale aan het wankelen gebracht. Ook in de vooravond was Pintoesevitsj sneller.

Maar dat was nog 'slechts' een halve finale. Ook Michael Johnson duldde in zijn gouden dagen in een voorronde wel eens een atleet voor zich. Om dan in de finale de zaken recht te zetten.

Dat zou ook maandagavond gebeuren, daaraan twijfelde niemand in het Commonwealth Stadium. Pintoesevitsj zou de strijd met Thanou om het zilver aangaan, Jones bleef de gedoodverfde kandidate voor het goud. En dat arrogante gebaar van de Oekraïense na de halve finale, arm en vinger in de lucht, dat zou haar in de finale nog gaan opbreken. Jones zou, zo was de verwachting, haar in de pan hakken.

Het gebeurde niet. Pintoesevitsj was sneller weg dan Jones, die de gehele honderd meter tegen een Oekraïense rug mocht aankijken. Dat moet een ongewone ervaring voor Jones zijn geweest. Sinds ze in 1996 haar carrière in het basketbal opgaf, verloor ze in 76 wedstrijden slechts viermaal.

Jones start altijd vanuit een lage positie om vervolgens na twintig meter vol omhoog te komen. Waarna de overdrive wordt ingeschakeld en de concurrentie met krachtige passen op vele, frustrerende meters wordt gezet.

Maar daarvan was maandagavond geen sprake. 'Marion liep krachteloos', oordeelde een verbaasde coach Trevor Graham, 'en ik heb er geen enkele verklaring voor. Ze verloor, en dat was het.'

Jones zelf zocht niet naar excuses. 'Mijn 10,85 is een goede tijd, maar niet goed genoeg. Zhanna was vandaag beter. Mensen worden soms verslagen, zo werkt dat in de sport. Ik ga nu naar mijn hotel om vannacht in bed deze race nog vijfduizendmaal over te lopen. Woensdag kom ik terug om op de 200 meter de zaken weer recht te zetten.'

Achteraf zou je kunnen zeggen dat deze nederlaag in de lucht hing. Jones, die in Sydney vijf medailles won, is dit jaar minder snel. Waar ze in 1998 geregeld 10,80 of zelfs 10,70 liep, klokt ze dit jaar tijden van rond de elf seconden. In 1999 werd ze nog wereldkampioene in 10,70, de snelste tijd ooit gerealiseerd op een WK. Dit jaar kwam de concurrentie niet dichterbij, Jones daalde af van haar Olympus.

Een verklaring daarvoor kon haar coach Graham niet één, twee, drie geven. Nee, het had niets te maken met haar scheiding van C. J. Hunter, de enorme kogelstoter die vorig jaar positief testte op nandrolon. Misschien was het een lichte post-olympische terugslag. 'Maar ze traint net zo hard als in andere jaren. Daar ligt het niet aan.'

Dat Pintoesevitsj (29) hard kon lopen, dat was ook geen verrassing. Tijdens Jones' mondiale debuut, tijdens de WK van Athene in 1997, was de finish met de Oekraïense zo nipt dat Pintoesevitsj al aan haar ererondje was begonnen voordat ze door de tijden op het scorebord uit haar droom werd gewekt. Jones kreeg alsnog het goud, haar eerste van vele medailles.

Pintoesevitsj, die in 1972 als Zhanna Tamopolskaja werd geboren in Nezhin, nabij Kiev, is al tien jaar op internationaal niveau actief op de korte sprint. Ooit was ze getrouwd met de joodse hordenloper Igor Pintoesevitsj en overwoog ze te emigreren naar Israël.

Dat deed ze niet. Sinds 1993 woont ze samen met Mark Block, een atletenmanager uit Johnson City, Tennessee. Met hem trouwde ze in 1999. Na Sydney, waar ze niets won, is haar man haar gaan trainen. Block: 'We hebben vooral flink gesleuteld aan Zhanna's start.'

Met eclatant succes. Uit handen van Wayne Gretzky mocht ze de gouden medaille in ontvangst nemen. De ijshockey-legende geldt in Canada nog steeds als 'The Great One'. De minstens zo grote Marion Jones stond er beteuterd naast, de ogen nog steeds vol ongeloof.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden