Pindakaas in de bilnaad of een schaap mee naar de keuring: S5

In de jaren vijftig tot en met tachtig ontkwamen duizenden Nederlandse jongens aan de militaire dienstplicht doordat ze S5 kregen: ze werden afgekeurd omdat er iets aan hun stabiliteit mankeerde....

Zo toupeerde acteur Jeroen Krabbé (keuringsjaar 1962) zijn haar en droeg hij kleding die in die tijd alleen door homo’s werd gedragen. ‘Vlak voor de keuring had ik een in het water opgeloste sigaret opgedronken, waardoor ik kotsmisselijk was. Ik gedroeg me labiel en barstte bij alles in huilen uit’, zegt Krabbé in het programma. Homoseksualiteit was ook een reden voor S5. ‘Voor ik het wist, zat ik al weer in de trein naar huis’, zegt Henk Krol (keuringsjaar 1968), hoofdredacteur van de Gay Krant .

Andere trucs: de bilnaad insmeren met pindakaas en regelmatig een likje nemen, een teddybeer, een moeder of een schaap meenemen, een week niet eten en bijna flauwvallen bij de keuringsarts of een kilo drop naar binnen werken om de bloeddruk op te stuwen.

Het bleek makkelijker om psychische klachten te simuleren: stotteren, hysterisch lachen, asociaal gedrag. Het consequent volhouden daarvan leidde in veel gevallen tot afkeuring.

En degenen die tóch moesten komen, deden soms extreme dingen. Dienstplichtige Lex Polman deed bijvoorbeeld een zelfmoordpoging op de kazerne: ‘Ik wilde een daad stellen waartegen Defensie geen verweer had, maar die ik wel zou overleven’. In zijn militair paspoort staat nu: voorgoed ongeschikt. Op die aantekening is hij nog steeds trots.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.