Pim Fortuyn mocht geen lid worden van de CPN

Hoewel hij het later heeft ontkend, sympathiseerde Pim Fortuyn als jonge academicus met de Communistische Partij Nederland (CPN). De liefde was niet wederzijds, blijkt uit een brief die is afgedrukt in het eerste deel van de Fortuyn-biografie die morgen verschijnt.

Pim Fortuyn Beeld null
Pim Fortuyn

In de brief, uit oktober 1972, legt districtsbestuurder Rinus Haks uit waarom de tien jaar geleden vermoorde politicus geen lid mocht worden van de CPN. Volgens Haks, indertijd een vooraanstaand communist, hoorde Fortuyn in zijn woonplaats Groningen bij de zogeheten 'Harmsengroep'. Dat was een verwijzing naar de Groningse hoogleraar geschiedenis Ger Harmsen, die na de bekendmaking van de misdaden van Stalin in 1956 de partij de rug had toegekeerd. Nadien ging hij in CPN-kring door het leven als 'NAVO-professor'.

Woensdag verschijnt het eerste deel van de biografie van Pim Fortuyn, De jonge Fortuyn. De journalist Leonard Ornstein heeft zich gedurende vijf jaar ingegraven in de persoon Pim Fortuyn, die in 104 archiefdozen elke snipper papier uit zijn leven heeft bewaard. Ornstein dook ook in het CPN-archief, waarin zich de afwijzing door Haks bevond.

Het korte leven van Fortuyn (1948 - 2002) was geplaveid met afwijzingen. Hij wilde bij de elite horen, maar stond er altijd net buiten. Dat begon al bij de verkenners, waar Fortuyn op zijn achttiende met ruzie vertrok. Hij wilde priester worden, maar ontdekte dat het celibaat niets voor hem was. In zijn latere loopbaan was hij een vreemde eend in de bijt bij de PvdA en klopte hij tevergeefs aan bij CDA en VVD.

Fortuyn ontkende in 1993 in een vraaggesprek dat hij ooit lid had willen worden van de CPN. 'Ik kom uit een liberaal katholiek milieu en op mij hebben dat soort bewegingen nooit enige vat gehad.' De CPN was niks voor hem, zei hij bij een andere gelegenheid, om de simpele reden dat 'homoseksualiteit in die partij een non-issue was. Het was een machogeoriënteerde partij waar vrouwen duidelijk de tweede of derde viool speelden. Vanuit een feministisch standpunt gezien was het een zeer ongeëmancipeerde, autoritair geleide partij.'

Volgens Ornstein wilde Fortuyn lid worden van de CPN omdat de partij begin jaren zeventig 'the place to be' was. Ornstein: 'De CPN speelde een voorhoederol, zoals later de PvdA. Daar gingen veel mensen heen die later prominent zouden worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden