Pilates als krachtbron

Op zoek naar nieuwe trainingstechnieken zal ook de Nederlandse topsport binnenkort zijn licht opsteken over de 'Pilates-methode'. Sonja en Bianca van der Velden, de twee Nederlandse synchroonzwemsters , deden vorige week kond van een nieuw bestanddeel van hun Amerikaanse trainingsprogramma: Pilates....

De term werd gesouffleerd door hun Amerikaanse trainster, Nathalie Bartleson, die er een trits van websites bijleverde.

Wie denkt dat de methode iets modernistisch is, een nieuwe tak aan de zo hard groeiende fitnessboom, komt bedrogen uit. Maar Pilates, naar verluidt een rage in de Verenigde Staten, stamt uit het begin van de vorige eeuw: de jaren rond de Eerste Wereldoorlog.

Het was de Duitser Joseph H. Pilates die de eerste fitnessgoeroe aller tijden werd toen hij zijn eigen oefeningenreeks schreef. Zijn motto: 'Het gaat niet om wat je doet, maar om hoe je het doet'.

Pilates (1880, Düsseldorf) was groot geworden met turnen, boksen en zwemmen. Tijdens WO I werd hij geïnterneerd door de Britten en kreeg hij de zorg over de zieken in gevangenschap toegewezen. Hij kreeg ze weer op de been door de springveren van een bed te gebruiken voor trekoefeningen.

Na de oorlog emigreerde de Duitser naar de Verenigde Staten, waar hij in New York een fitness-studio begon. Hij ontwikkelde een programma voor het grondwerk, de 'mat-les', en hij bouwde apparaten, afgeleiden van het ziekenhuisbed, die nog steeds de basis vormen van het Pilates-systeem. Het zijn de in hout en leer uitgevoerde Reformer, de Cadillac (een trapezetafel), de Barrel (een half vat) en de Wunda Chair (de wonderstoel, met liefst 50 verbonden oefeningen).

Pilates maakte in New York direct naam in de veeleisende danswereld. Nu, tachtig jaar later, heeft de methode ook een reputatie gekregen onder sporters. Zeker toen golfidool Tiger Woods bekend maakte aan deze trainingsvorm van lichaam en geest te doen, brak de methode in de VS echt door.

Pilates werd, tot het uitbrengen van een Tell Sell-video, 'het best bewaarde geheim' van fitness genoemd. Het staat haaks op de no pain, no gain opvatting uit andere vormen van de fitheidsrage. Er hoeft geen pijn geleden te worden, om sterker te worden. Het gaat niet om verzuren.

Het wordt een onbelastende, ontspannen, neuromusculaire oefenmethode genoemd, bedoeld voor het verbeteren van de houding en het verhogen van de lenigheid. Met name de rug krijgt aandacht. Een uitspraak van Joseph Pilates: 'Een mens is zo oud als zijn ruggengraat.'

Pilates is gebaseerd op zes principes: concentratie, controle en centering, vloeiend, precisie en ademhaling. De bewegingen dienen in hoge concentratie, op gecontroleerde manier vloeiend te worden uitgevoerd, waarbij de ademhaling, als bij het door Pilates bewonderde yoga, van groot belang is.

De oefeningen concentreren zich op het centrum van het lichaam: de afdeling van de buikspieren, de lage rug en de billen golden voor Joseph Pilates als de krachtbron van het lichaam.

In Nederland heeft Pilates nauwelijks voet aan de grond gekregen. Bij FitVak, de branche-organisatie, kennen ze het nauwelijks, maar Debby Jenner, ooit zangeres in Doris D & The Pins, heeft er al een Ground Control Methode over geschreven.

In Den Haag geeft Carroll Salt uitleg. Haar wijsheid: 'Door Pilates leer je je lichaam kennen. ' Pilates maakt spieren langer en leniger, niet zoals andere vormen van fitness massiever. Salt: 'Voor elke sporter, niet alleen voor synchroonzwemsters, kan dit grote voordelen hebben.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden