Opinie

'Pikante lingerie of stukje stof dat een hoofddoek heet, laat ons vrouwen toch!'

De stem van vrouwen die zelf een hoofddoek willen dragen,  verdwijnt in het kabaal van zogenaamde verdedigers van vrouwenrechten, schrijft Ferdows Kazemi. 'En als we het niet willen, dan hebben we zelf een tong en een keel.'

Beeld ANP

Op een warme zomerdag in 2010 haalden wij mijn zus en zwager met hun twee jonge dochters op van Schiphol. Ze kwamen bij ons op familiebezoek. De meisjes waren toen 10 en 15 jaar oud. Net als elke andere reizigster die net uit Iran aankomt, waren ze van top tot teen bedekt. Wachtend op hun koffers deden ze voorzichtig hun hoofddoeken af. Maar je kon zien dat ze zich daarbij niet gemakkelijk voelden. Voor mijn nichtjes was het de eerste keer in hun volwassen leven dat ze zonder hoofddoek in een openbare ruimte stonden.

Thuis aangekomen gingen de meisjes onmiddellijk naar boven en even later kwamen ze terug in korte broeken en topjes. Het was zonnig buiten. Onze dochter vroeg aan haar jongste nicht of ze met haar naar buiten wilde gaan. Zij liep naar haar moeder en fluisterde iets in haar oor. Ik zag mijn zus lachen. 'Wat zegt ze?' vroeg ik aan mijn zus. 'Ze vraagt of ze in deze kleren naar buiten mag.' 'Hoezo, mag het soms niet van jou?' 'Natuurlijk wel, maar ze is het niet gewend. En ze denkt dat haar vader en ik er bezwaar tegen zouden hebben.' 'Nee, ik weet dat jullie het niet erg vinden. Ik ben alleen bang dat ik aangehouden word door de zedenpolitie', zei mijn nichtje verlegen.

We moesten lachen. Ik legde haar uit dat we hier geen zedenpolitie hebben en dat mensen zich mogen kleden zoals ze willen, zolang je maar niet helemaal bloot de straat op gaat.

Zwembad in aanwezigheid van mannen
Het werd die zomer de vakantie van hun leven. Ze deden alles wat verboden was in Iran. Ze gingen op de fiets naar buiten met de kleding die ze leuk vonden. Voor het eerst in hun leven zwommen ze in een zwembad, in de aanwezigheid van mannen. Het was ontroerend om te zien hoe intens ze van hun vrijheid genoten.

Vlak voor hun terugkeer naar Iran zei mijn nichtje van 15 op een dag: 'Weet je tante, ik wou dat vrijheid een soort lucht was, waarvan je je longen vol kon scheppen. En ik wou dat in m'n longen een reservoir zat, om die lucht een paar jaar vast te houden. Dan konden we om de twee of drie jaar hier op bezoek komen om dat reservoir bij te vullen.' Het was pijnlijk om zoiets van een 15-jarig meisje te horen.

Vlak daarna kwam de moeder van een vriendin van mij uit Iran op bezoek bij haar dochter in Nederland. Het is een moderne, zelfbewuste en zelfstandige vrouw. Ze was vaker in Nederland geweest. Bij warm weer droeg ze geen hoofddoek als ze hier was. Maar deze keer was het koud. Ze wilde dan ook graag haar hoofddoek omdoen, tegen de kou. Haar dochter had het haar echter afgeraden. Ze had haar gezegd dat de publieke opinie tegen de hoofddoek was.

Ik zei tegen de moeder: 'Zelfs als het zo is dat de Nederlandse publieke opinie tegen de hoofddoek is, wil nog niet zeggen dat de wet u verbiedt om een hoofddoek te dragen. Dus u mag gerust uw hoofddoek om doen. Als u straks kou vat, of thuis zit te verpieteren, heeft de publieke opinie geen medelijden met u.'

Zwakke geslacht
Voor het gemak, deel ik de wereld in twee denkbeeldige continenten in. In het eerste continent wordt de vrouw bevolen haar hele lichaam en haar te bedekken omdat ze anders de lust van de man kan opwekken. Als ze dat niet doet, wordt ze bestraft door het politieke systeem waarin ze zich bevindt.

De achterliggende gedachte is dat er een God is die het beste voor heeft met de vrouw. Die God heeft haar geschapen en weet als geen ander hoe aantrekkelijker zij is, hoe meer lust zij opwekt bij de man. De vrouw is het zwakke geslacht en loopt gevaar bij de lustige man. Bedekte kleding biedt haar bescherming. In hetzelfde continent leven ook vrouwen die in hun lingerie op de voorpagina van de glossy-bladen of op de reclameborden langs de wegen staan, omdat het beter verkoopt aan manen.

Nu het tweede continent. Op dit continent bevinden zich soms vrouwen die het juist prettig vinden dat hun lichaam bewonderd wordt door mannen op de voorpagina van glossy-bladen, en ze zoeken daar hun geluk in. Sommige bewoners zijn vrouwen die gevlucht zijn voor een vader, een broer, een oom of een politiek systeem die allemaal een God beweren te vertegenwoordigen. Eenmaal beland op dit continent doen ze een deel van die bevolen kleding af, en ze voelen zich gelukkig.

Bedekkende kleding
Er leven op dit continent ook vrouwen die het juist prettig vinden om bedekkende kleding te dragen en een hoofddoek. Dit omdat ze een geloof aanhangen dat hun die kleding voorschrijft of omdat ze het koud hebben met weinig kleren en een ontbloot hoofd. Of omdat het blank zijn gewaardeerd wordt in hun cultuur en bedekkende kleding hun lichaam beschermt tegen de zon. Of omdat ze zich in bedekkende kleding veel vrouwelijker en mysterieuzer voelen, wegens de spanning die hun bedekte lichaam veroorzaakt bij mannen. Of om andere praktische of psychologische redenen.

Hoe dan ook, deze vrouwen voelen zich er prettig bij. Het maakt ze gelukkig. Net zo gelukkig als vrouwen die zich in lingerie tentoonstellen. Al deze vrouwen leven grotendeels vredig en vol begrip voor elkaar in het laatste continent. Het is veilig oord.

Maar er is een klein probleempje; de bemoeienis van mannen, ingedeeld in twee categorieën. De eerste categorie bestaat voornamelijk uit mannen die zich de vertegenwoordiger van hun God op aarde voelen. Ze bevelen vrouwen om zich van top tot teen te bedekken. Een half naakte vrouw op een foto is in hun ogen de duivel zelve. Maar deze groep mannen kan geen kabaal maken, omdat de wet ze verbiedt om vrouwen te onderdrukken op dit continent.

Met vrijheid bemoeien
De tweede categorie bemoeit zich met de vrouwenzaken onder het mom van emancipatie en vrijheid. Vrouwen worden door deze mannen met de nek aangekeken als ze hun lichaam en hoofd bedekken. Vanuit hun perspectief mag de vrouw dragen wat ze wil, als het maar geen bedekkende, lange kleding en geen hoofddoek is. Ze zeggen dat man en vrouw hier gelijke rechten hebben. En omdat ze gelijke rechten hebben, moeten vrouwen van ons hun hoofddoek af doen, anders mogen ze de openbare ruimten niet binnen. Sterker nog, ze moeten een kopvoddentax betalen omdat ze ons straatbeeld vervuilen met hun hoofddoeken.

Het maakt niet uit hoe hard deze groep vrouwen roept dat ze geen voogd nodig hebben die weet wat goed voor hen is. En het maakt ook niet uit dat ze zelf het prima vinden zich te onderwerpen aan de macht van een God die hen een bepaalde kleding voorschrijft. Hun stem verdwijnt in een hoop herrie en kabaal, van zogenaamde verdedigers van vrouwenrechten. Datzelfde kabaal en die herrie van hen hoor je niet, wanneer het half blote lichaam van de vrouw gebruikt wordt om een product te verkopen aan mannen. Dan is er ineens sprake van de vrije wil van de vrouw die met een minimum aan kleding zich tentoonstelt voor meer winst voor haar opdrachtgever.

Geachte mannen die bij deze twee categorie horen, blijf alstublieft af van ons lijf! Het is ons dierbaar. Soms willen we ons geheel bedekken en soms niet. In beide gevallen willen we er zelf verantwoording voor dragen. Wij voelen ons in de kleding die wij aantrekken prettig. En als het niet zo is, dan hebben we zelf een tong en een keel. Dezelfde tong en keel die we hadden, toen we moesten schreeuwen voor het kiesrecht, en waarmee we nu moeten schreeuwen voor de topfuncties. Laat sommigen van ons dan met dat stukje stof die hoofddoek heet, of met die pikante lingerie!

Ferdows Kazemi is publiciste en columnist voor Volkskrant.nl.
Volg haar op Twitter: @FerdowsKazemi

Bovenstaand stuk is een ingekorte versie van de toespraak die Ferdows Kazemi op Vrouwendag houdt in Schagen georganiseerd door Amnesty International.

 
We moesten lachen. Ik legde haar uit dat we hier geen zedenpolitie hebben en dat mensen zich mogen kleden zoals ze willen, zolang je maar niet helemaal bloot de straat op gaat
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden