Pik in, 't is zomer: noten

Eten in de winkel kopen? Dat is zó 2010! Deze zomer ga je erop uit om zelf je eten te zoeken, plukken, knippen of rapen. In bos, duin, zee of park, of zelfs gewoon in je eigen stad of tuin!

Wat zijn het?

Walnoten, hazelnoten, beukennootjes, eikels, tamme kastanjes. Eigenlijk zijn noten strikt gezien niet 'wild'. Het gaat bijna altijd om bomen die ooit zijn aangeplant; een klein deel is aan een ter plaatse gevallen noot ontsproten.


Waar vind je ze?

Notenbomen vind je meestal in parken, op landgoederen en in oudere bossen. Walnoten zijn soms aangeplant langs landweggetjes. De noten zijn rijp vanaf september. Rijpe noten vallen vanzelf naar beneden, anders helpt even aan de boom schudden. Een brommer- of fietshelm is aan te bevelen. Draag handschoenen als je tamme kastanjes, met hun prikkerige buitenbolsters, gaat rapen.


Hoe eet je ze?

Het grootste culinaire struikelblok van noten is de harde, oneetbare bolster. Een goede notenkraker helpt, of anders twee stenen. Beukennootjes 'kraak' je met je nagels en (gekookte) tamme kastanjes pel je met een mesje. De meeste noten kun je rauw eten, al is even roosteren in een droge koekenpan extra lekker.


Rauwe eikels zijn te bitter. Na pakweg drie keer de riedel stampen, wassen, koken (en drogen of roosteren) kun je er broodmeel of 'eikeltjeskoffie' van maken. Ook tamme kastanjes moet je eerst verhitten voordat je ze kunt eten: simpelweg een kwartiertje koken of poffen in de oven of in hete as. Wilde kastanjes (paardenkastanjes) zijn oneetbaar. Daarentegen zijn de zaden van de grote weegbree, na roosteren, verrukkelijke 'Hollandse sesamzaadjes'. Walnoten, hazelnoten en beukennootjes zijn heerlijk in een salade, de aroma's van appels (bv. Cox Orange) en walnoten versterken elkaar. Onrijpe (natte) noten hebben weinig smaak.


Hoe kun je noten bewaren?

Kastanjes beschimmelen snel, spreid ze uit op een droge plaats. Walnoten, beukennootjes en hazelnoten moet je ook goed laten drogen als je ze lang wilt bewaren. Omdat alle noten vet bevatten, worden ze in de buitenlucht snel ranzig. Kraak ze zo kort mogelijk voor gebruik.


Zijn noten gezond?

Erg gezond. Ze bevatten volop vitamines B en E. In jonge walnoten zit bovendien meer vitamine C dan in sinaasappels. Het vet van alle noten is onverzadigd en supergezond: naast vette vis zijn walnoten de beste natuurlijke bron van omega-3-vetzuren. Het is een fabel dat er blauwzuur in die kleine driehoekige beukennootjes zou zitten. Wel bevat het bruine vliesje rondom de nootjes de stof fagine, die bij overmatige consumptie voor hoofdpijn kan zorgen. Maar je moet wel engelengeduld hebben om zoveel beukennootjes te pellen. Roosteren maakt fagine onschadelijk en de nootjes superlekker.


Maken: gepofte kastanjes (voor 4 personen)

Verwijder de groene stekelige bolsters van tamme kastanjes tot je vier handjes kastanjes over hebt. Kerf de platte kanten kruiselings in met een scherp mesje. Leg ze daarna in de hete as van de barbecue tot de bolsters iets bol en zwart zijn en de 'kruisjes' openstaan, of pof de kastanjes in 10-15 minuten uitgespreid op een bakplaat in een hete oven (200 °C). Laat de kastanjes iets afkoelen en breek ze open met een scherp mesje. Schraap de binnenste bruine schil eraf: vaak kun je de bolster en binnenschil er tegelijkertijd afhalen. Serveer de kastanjes warm als (borrel)hapje of voorafje, met roomboter en grof zout.


Op stap

Ellen Mookhoek, initiatiefneemster van 'De Brede Moestuin' (kijk op Google) organiseert op zaterdagmiddag 17 en op zondagmiddag 18 september Wildplukwandelingen door Amsterdam, op zoek naar noten, zaden en eetbaar groen in de stad, met na afloop proeven van de oogst. Prijs: € 15,- p.p. en €10,- voor kinderen tot 12 jaar. Aanmelden/informatie: ellenmookhoek@xs4all.nl


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden