NieuwsBehandeling Thijs H.

Pieter Baan Centrum: ggz-behandelaars hadden alarm moeten slaan over psychotische Thijs H.

Gedragsdeskundigen van het Pieter Baan Centrum constateren al sinds de zomer van 2018 ‘een ernstige psychotische ontregeling’ bij Thijs H. Ze vinden het vreemd dat bij meerdere behandelaars van de geestelijke gezondheidszorg niet eerder alle alarmbellen zijn afgegaan over psychotische verschijnselen bij de drievoudige moordverdachte. 

Rechtbanktekening van Thijs H. (M) tijdens de inhoudelijke behandeling. Beeld ANP

‘Er is onvoldoende zorgvuldig zicht op hem gehouden, terwijl de alarmsignalen er waren’, zei de PBC-psychiater dinsdag in de rechtbank van Maastricht. Want al in september 2018 vertoonde H. psychotisch gedrag toen hij in grote verwarring wegvluchtte uit het huis van zijn zus omdat haar vriend hem zou willen vermoorden. En in november 2018 deed hij een serieuze suïcidepoging nadat hij via codetaal had doorgekregen dat vrienden hem wilden martelen en doden – dan kon hij er maar beter zelf een eind aan maken, redeneerde hij in zijn waangedachte.

H. stond eerst onder behandeling in Den Haag en werd later overgedragen aan de Limburgse ggz-instelling Mondriaan. ‘De symptomen zijn wel gezien, maar anders geduid’, aldus de psycholoog van het PBC. De behandelaars bij Mondriaan richtten zich meer op een stoornis in het autistisch spectrum en adhd. Ook werd steeds aangedrongen op meer onderzoek.

‘De zorgen om een psychotische ontregeling zijn een beetje in de vergetelheid geraakt’, aldus de PBC-psychiater. ‘Ergens in de loop van de tijd is de rode vlag op de achtergrond geraakt.’

Zo had het volgens de PBC-psychiater nooit mogen gebeuren dat Thijs het adhd-medicijn dextro-amfetamine kreeg voorgeschreven. Want dat heeft juist ‘een aanjagende functie’ bij een psychose. En de dosis olanzapine, een antipsychoticum, was weer veel te laag voor iemand met een psychotische ontregeling. ‘Gezien het functioneren van betrokkene is het toevoegen van een aanjager als dexamfetamine een moeilijk verdedigbare keuze’, aldus de PBC-psychiater.

Ongeveer een maand voor de moorden in Den Haag en op de Brunssummerheide besloot de ambulante behandelaar te stoppen met olanzapine en te starten met dexamfetamine. Maar zo’n drastische omschakeling moet goed worden gemonitord, stelt de PBC-psychiater. Volgens hem is dat niet gebeurd, wat hij omschreef als ‘zeer onverstandig’. Bovendien had het adhd-medicijn juist samen met een antipsychoticum moeten worden voorgeschreven.

De gedragsdeskundigen van het PBC hebben ook kritisch gekeken naar het drugsgebruik van H. In zijn studiejaren heeft hij regelmatig geëxperimenteerd met allerlei harddrugs, maar hij was bovenal verslaafd aan hasj. Eerder tijdens de rechtszitting had hij het over één, soms twee jointjes per dag, meestal voor het slapen gaan.

Berekenend binnen zijn gestoorde realiteit

Ook het veelvuldig blowen van cannabis kan een psychose veroorzaken of verdiepen. Maar de psychiater van het PBC heeft geen tekenen gekregen van substantieel gebruik: ‘De informatie die ik heb, kan ik niet omschrijven als excessief drugsgebruik.’

Volgens de gedragsdeskundigen van het PBC lijdt het geen twijfel dat Thijs H. tijdens de steekpartijen psychotisch en volledig ontoerekeningsvatbaar was. Dat hij soms toch ‘berekenend’ te werk ging, zoals de officier van justitie het uitzetten van zijn mobiele telefoon tijdens de delicten (‘om niet traceerbaar te zijn’) omschreef, doet daar niets aan af. Iemand met een psychose kan nog steeds helder denken en plannen, aldus de psychiater, maar dat gebeurt dan wel binnen zijn ‘gestoorde realiteit’.

Zij adviseren de rechtbank tbs met dwangverpleging. Want ze achten de kans op een herhaling van gewelddadigheden groot.

Dinsdagmiddag kwamen ook de nabestaanden aan het woord, zelf of via hun advocaten. Ze noemen hem ‘een seriemoordenaar’ en willen niet zomaar geloven dat hij de moorden in een psychose heeft gepleegd. De tweelingzus van de 63-jarige Diny hoopt dat H. lang wordt opgesloten en hekelt ook de rol van diens moeder, die de bebloede kleding en tas van haar zoon zou hebben gewassen: ‘Jij bent het ambt van advocaat niet waard als je sjoemelt met bewijs.’

De nabestaanden hebben schadeclaims ingediend. Tijdens de slachtofferverklaringen zat de verdachte soms te huilen, constateerde de rechtbankvoorzitter. ‘Ik wil nogmaals zeggen dat het me verschrikkelijk spijt’, zei H. aan het eind van de tweede zittingsdag. ‘Ik hoop dat jullie genoegdoening kunnen putten uit dit proces.’ Volgende week dinsdag komt het Openbaar Ministerie met het requisitoir en de strafeis.

Lees ook

Thijs H. kreeg opdracht om mensen te doden. Maar na een steekpartij was hij ‘van binnen keihard aan het huilen'. 

Was Thijs H. volledig ontoerekeningsvatbaar, of toch niet (helemaal)? En wat was de rol van de ggz-instelling? Vier vragen over de rechtszaak tegen Thijs, die vorig jaar drie mensen (die hun hond aan het uitlaten waren) zomaar doodstak.

Thijs H. heeft bekend dat hij in mei 2019 drie moorden heeft gepleegd. Hij zou in een psychose zijn geweest. Maar het Openbaar Ministerie twijfelt aan zijn verklaring.

Schizofreniepatiënt Bart vertelt over zijn ervaringen: ‘Als je een psychose hebt,ga je door een hel. Het is echt lijden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden