Piet Rietveld 1952-2013

's Lands bekendste vervoerseconoom had geen auto en hechtte groot belang aan openbaar vervoer.

Rekeningrijden werkt, zo was een van zijn controversiële standpunten. Hij richtte zelfs een actiegroep 'Economen voor Rekeningrijden' op, omdat een kilometerheffing economische voordelen zou opleveren - de 'desinformatiecampagne' van de ANWB ten spijt.


Hoogleraar Piet Rietveld, 's lands bekendste vervoerseconoom en mobiliteitsexpert, had zelf geen auto. Dat was geen principiële beslissing, zoals vaak is gesuggereerd, maar een heel praktische. Hij woonde zo centraal in Amstelveen dat het niet nodig was. Hij kon alles op de fiets doen en anders wel met de trein. Voor vakanties of andere tripjes huurde hij gewoon een auto. Die instelling paste ook uitstekend in zijn visie. Hij hechtte groot belang aan de rol van langzaam vervoer (lopen, fietsen) en de bereikbaarheid van stations.


Rietveld overleed op 1 november aan de gevolgen van alvleesklierkanker. Die ziekte was pas kort geleden ontdekt, toen hij problemen kreeg met lopen.


Hij werd geboren in Berkel en Rodenrijs als de jongste zoon in een gereformeerd vrijgemaakt gezin van acht kinderen. Zijn vader was hoofdonderwijzer. Zelf studeerde hij econometrie aan de Erasmus Universiteit van Rotterdam. Na zijn studie werd hij wetenschappelijk onderzoeker aan de Vrije Universiteit, waar hij zich specialiseerde in regionale economische ontwikkeling en modellering. Daar maakte transport een belangrijke deel van uit. Hij deed internationale ervaring op in Oostenrijk en Indonesië. In 1990 werd Piet Rietveld hoogleraar vervoerseconomie aan de VU. Zijn echtgenote Marjoke van Wingerden, met wie hij in 1978 trouwde en drie kinderen kreeg, zegt dat vervoer een van zijn passies was: 'Als ik zie hoeveel boeken en publicaties hij daarover heeft verzameld.' Tevens was hij verbonden aan talrijke wetenschappelijke instellingen, waaronder Trail en de KNAW.


In zijn inaugurele rede betoogde hij dat mensen die zich verplaatsen, zouden moeten opdraaien voor alle kosten die reizen met zich meebrengt. En daarbij hoorde niet alleen de kosten van de aanleg van wegen, rails en tunnels, maar ook die van de milieuschade, de lawaai-overlast en zelfs de schade aan verkeersslachtoffers. 'Het profijtbeginsel van de vervuiler betaalt, zou de samenleving ten goede komen', stelde hij in de Volkskrant. Een van zijn belangrijkste bijdragen is het waarderen van allerlei zaken die in principe niet in geld zijn uit te drukken: de reistijd en de onzekerheid rond vertragingen. In 2002 werd hij hoofd van de afdeling ruimtelijke economie die ook internationaal een grote reputatie opbouwde. Collega-hoogleraar Erik Verhoef stelt dat Rietveld veel onderzoek deed naar de economie van het openbaar vervoer en de effecten van infrastructuurverbeteringen op de regionale economie. 'Maar daarbij keek hij niet alleen naar de plussen, maar ook naar de minnen.'


Ook onderzocht hij welke gevolgen die klimaatverandering zou hebben op het vervoer, zoals handelsroutes en toeristenstromen. Rietveld was in wetenschappelijke publicaties een van de meest geciteerde Nederlandse economen. Hij trad ook veelvuldig in de media op, zoals afgelopen zomer, toen de NS besloot af te zien van de aankoop van de Fyratreinen.


Rietveld was een diepgelovig man. Hij was zeer actief in de Stadshartkerk in Amstelveen, waar hij onder meer leider was van de huiskring. Zijn collega en decaan op de faculteit, hoogleraar Harmen Verbruggen, zegt dat deze achtergrond wel degelijk meespeelde in zijn werk. 'Dat uitte zich in zijn plichtsbetrachting, grote werklust en een sobere levensstijl.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.