Piet de Wolf 1921-2013

Coach Piet de Wolf schreef jaarlijks een boekje dat bij alle voetbaltrainers als standaardwerk in de kast belandde.

Piet de Wolf was een illustere coach die na de oorlog Nederland de voetbaltactiek en -strategie bijbracht. Terwijl Nederland nog zwoer bij de W-formatie van Arsenal-manager Herbert Chapman, schreef hij over de nieuwe W-M-formatie waarbij de halfspelers hun positie aan de zijlijn verlieten om de binnenspelers van de tegenpartij te verdedigen: 'Een andere benaming is Driebacksysteem, maar in ons land is de betiteling Stopperspilsysteem (SSS) gebruikelijk. Dit waarborgt een economische verdeling van de spelers over het speelveld. Er zijn ook andere spelsystemen gecreëerd, zoals het Zwitserse Grendelsysteem en het door de Oostenrijkse trainer Richard Dombi ingevoerde Slingerbacksysteem. Maar SSS handhaaft zich glansrijk op de eerste plaats.'


Tussen 1952 en 1960 was hij in dienst van Feyenoord. Daarna was hij trainer bij Alkmaar '54, FC Zaanstreek, Cambuur, Fortuna Vlaardingen, SVV, het Nederlands amateurelftal en een handvol amateurclubs.


De Wolf overleed op 13 november op 91-jarige leeftijd in zijn geboorteplaats Rotterdam. Jaarlijks kwam hij nog naar De Kuip voor de bekende voetbalreünie. Voormalig aanvoerder Gerard Kerkum die onder hem trainde, noemde De Wolf een 'zeer aimabele man'.


Piet de Wolf werd in 1921 geboren in Rotterdam. Hij werd op 10-jarige leeftijd lid van de voetbalvereniging RKSV Spartaan '20, die in de eigen katholieke Interdiocesane Voetbal-Competitie Bond speelde. Met De Wolf als doelman werd Spartaan '20 in 1939 Nederlands kampioen van de katholieke bond. De oorlog betekende een onderbreking van zijn voetbalcarrière, maar hij zou nog tot 1951 bij Spartaan '20 onder de lat staan. De Wolf was al vroeg geïnteresseerd in voetbalspelsystemen. Hij besloot trainer te worden. Met de Rotterdamse club DCL werd hij meteen kampioen. Hij behaalde zijn trainerslicentie, waarna hij bij Feyenoord assistent werd van wonderdokter Richard Dombi, die zijn tijd in tactisch opzicht ver vooruit was. In 1959 werd hij vervangend hoofdtrainer bij Feyenoord, nadat Jaap van der Leck op een zijspoor was gezet.


Dat beviel hem zo goed dat hij een jaar later in dienst trad van Alkmaar '54. Na twee jaar werd hij trainer van het Nederlands amateurelftal, dat zich vergeefs probeerde te kwalificeren voor de Olympische Spelen in Tokio. Een dienstverband met FC Zaanstreek duurde maar een jaar. De Wolf kreeg ruzie met geldschieter Klaas Molenaar, die eiste dat zijn broer Cees een basisplaats in het eerste elftal had.


In 1959 was Piet de Wolf al hoofdredacteur geworden van het bondsblad De Oefenmeester. Vanaf 1960 verscheen elk jaar wel een boekje van Piet de Wolf dat bij alle voetbaltrainers als standaardwerk in de kast belandde, waaronder Taktiek in het moderne voetbal en 4-3-3 systeem: Ontwikkelingen in voetbaltaktiek, Van Stopperspil tot 4-2-4 en Hoe word ik een goede voetballer: taktische tips voor jeugdspelers.


Nadat hij begin jaren tachtig was gestopt bij De Oefenmeester, verscheen nog het verzamelwerk Voetbaltaktiek. Historie en evolutie. Een handboek voor trainer, coach en speler. In een column uit 1999 prees Jan Mulder zijn beschaafde toon: 'Ter verbetering van de wendbaarheid, die bepaald wordt in het middenrif- en bekkengebied, gaan jullie op mijn fluitsignaal om de bakens heen die voor ons de tegenstanders verbeelden. Hup, hup, en hup, juist Herman, meer tempo, heel fraai! Links, en naar rechts, en zwaai door, goed zo Peter. Nee, Jan, dansen.'


Hij trainde talrijke amateurclubs voordat hij in 1989 afscheid nam als trainer bij het Schiedamse SVV.


De laatste jaren woonde Piet de Wolf met zijn vrouw in Ridderkerk.


Elke dinsdag Een necrologie van minder bekende bijzondere mensen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden