Picasso: doodgewone verf

Pablo Picasso heeft enkele van zijn grootste werken geschilderd met huis-tuin-en-keukenlak. Dit concluderen het Amerikaanse Art Institute of Chicago en het Argonne National Laboratory in een studie die een eind maakt aan een oude discussie.

AMSTERDAM - Het vermoeden bestond al langer dat Picasso als een van de eersten olieverf inruilde voor potjes huislak. Conservatoren hadden tot nu toe echter niet de technische hulpmiddelen om te bewijzen welke verf Picasso precies gebruikte. Dankzij een krachtige röntgenscanner van een onderzoekscentrum van het Amerikaanse ministerie van Energie is dat nu wel gelukt.


Met deze zogenoemde 'hard x-ray nanoprobe' kan de structuur en chemische samenstelling van materialen zeer nauwkeurig worden bepaald. Onderzoekers keken onder meer naar de hoeveelheid zinkoxide in de verf die Picasso gebruikte voor Zittende vrouw op rode stoel uit 1931. Zinkoxide zit in witte lak- en verfsoorten en is enigszins transparant, in tegenstelling tot bijvoorbeeld het pigment titaanwit.


Nanoniveau

De onderzoekers vergeleken decennia-oude verfstalen huislak met het werk uit 1931. Ze ontdekten dat de structuur van de zinkoxidedeeltjes op nanoniveau overeenkomt met die van Ripolin, het Franse merk huisverf die onder anderen Picasso ook in latere werken gebruikte.


Bij bestudering van diepere laklagen werd duidelijk dat de witte pigmentdelen in gebruikelijke kunst- schildersverf naast zinkoxide ook andere stoffen bevatten, terwijl het wit van Ripolin bijna volledig uit zinkoxide bestaat. De samenstelling van de lichte delen van het schilderij uit 1931 komt volgens de onderzoekers precies overeen met die van Ripolin, wat tot de conclusie leidt dat Picasso deze huishoudverfsoort heeft gebruikt.


Jan van Adrichem, voormalig hoofd collecties van het Stedelijk Museum in Amsterdam, is niet verbaasd. 'Hij heeft veel geëxperimenteerd met materiaalsoorten, dus het lag voor de hand dat hij ook dit zou doen.' Van Adrichem noemt de vondst vooral interessant voor conservatoren en restaurateurs, 'die graag af en toe wetenschappelijke feiten willen presenteren. Voor de Picassokunde is dit niet buitengewoon schokkend.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden