Pianospeler

Thom Karremans eist verbod Profiel-uitzending. Het bericht werd door de KRO zelf verspreid, maar de vraag was hoe sterk die 'eis' eigenlijk was. De oud-Dutchbatcommandant heeft immers advocaat Geert-Jan Knoops aan zijn zijde. Die zal de gang naar de kort-gedingrechter toch wel kennen?


Hoe dan ook: blij kan Karremans niet zijn geweest met het portret, gemaakt door Bart Nijpels, dat woensdagavond natuurlijk gewoon werd uitgezonden.


Het was een opmerkelijk stevige aflevering in een reeks die op z'n zachtst gezegd zeer wisselend van kwaliteit is.


Dat Karremans zich bedonderd zal hebben gevoeld, valt ergens te begrijpen. Hij werkte zelf mee, ongetwijfeld in de hoop zo het beeld op te vijzelen - zeker nu het Openbaar Ministerie zijn rol onderzoekt na aangifte door nabestaanden van genocide en oorlogsmisdrijven in 1995.


Hoe meelijwekkend hier en daar ook: dat oppoetsen is niet erg gelukt. De oud-commandant moest zich verdedigen tegen uitspraken van vroegere naasten en onderzoekers die zijn werkelijkheid weerlegden.


Onlangs won Twan Huys de Sonja Barend Award voor een interview met Karremans in Nieuwsuur, augustus vorig jaar. Karremans was vooral 'teleurgesteld in anderen', zei hij toen, meer dan in zichzelf. Hij doelde vooral op opperbevelhebber Couzy, die had gezegd dat hij had ingegrepen als hij had geweten van de huwelijksproblemen van Karremans destijds.


Couzy herhaalde in Profiel zijn opmerkingen. Het werd nog erger: zijn hele vroegere omgeving liet Karremans vallen. Hij was, zeggen zij nu, niet geschikt voor die plaats. Al in voorbereidingen zou dat volgens een van zijn chefs zijn gebleken, maar ondanks zorgen en kritiek zou Defensie er uit angst voor gezichtsverlies voor hebben gekozen Karremans niet thuis te houden.


Zijn toenmalige chef, Jean Lemmen, noemt hem 'een flegmatieke man' en had over Karremans 'niet de indruk van een leider'.


Over de beruchte scène met Mladic ('Don't shoot the pianoplayer'): 'Hij had daar als commandant moeten staan, en niet als de verslagene.' Curieus terzijde: Karremans was niet eens een slechte pianospeler, zoals Mladic hem destijds toebeet, hij kan zelfs 'geen noot' spelen. Kinderen heeft hij ook al niet, zoals hij wel tegen Mladic zei.


Militair historicus Christ Klep noemt het 'ondenkbaar' dat Karremans niet heeft geweten wat er met de moslimmannen van Srebrenica zou gebeuren, zoals hij voor de enquêtecommissie had gezegd. Kolonel-arts Kremer memoreerde een gesprek met hem waaruit dat ook zou blijken. Karremans kon het zich nu niet herinneren.


Een deel van het portret draaide om een speenvarken dat Mladic de keel zou hebben laten doorsnijden, onder de dreiging dat hij dat ook zou kunnen doen met de moslims van Srebrenica of de Dutchbatmannen.


Is dat werkelijk gebeurd of niet? In het interview met Twan Huys beaamde Karremans nog dat hij het geschreeuw van het varken had gehoord.


Bij Nijpels kon hij zich 'niet voor honderd procent herinneren' hoe dat 'sprookje' de wereld in is gekomen.


'Peanuts', volgens Karremans, maar opmerkelijk is het wel, want getuigen noemen Karremans de enige bron die het verhaal de wereld had ingebracht.


In zijn verweer nam Karremans nu weer afstand van het interview met Twan Huys, die had geprobeerd hem 'een bepaalde kant op te krijgen'.


Ergens in dit verhaal zit iemand behoorlijk te liegen en te draaien. Zo win je geen oorlog. Al helemaal niet in de media.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden