Column

'Piano spelen gaat niet zonder Chinese oma'

Excelleren op de piano is voor Nederlandse kinderen niet meer weggelegd, denkt Renée Braams.

Een jongetje krijgt pianoles van zijn lerares op het conservatorium in Peking, dat zich midden in een winkelcentrum bevindt Beeld anp

Goed piano leren spelen is vrijwel uitsluitend een kwestie van toegewijd oefenen; van uren maken, uren en uren en uren.

Dacht ik een paar jaar geleden nog dat succes op de piano voor misschien 20 procent aan talent en muzikaliteit toe te schrijven was en voor 80 procent aan trouwe dagelijkse studie, nu zou ik als meer ervaren pianojuf schatten dat talent maar een paar procent van het resultaat bepaalt en ijver bijna 100 procent.

Schoolsucces is naar mijn idee veel minder een exclusieve kwestie van zwoegen en ploeteren. Echte bollebozen kunnen soms op het vwo prima meedraaien met een zeer beperkte inspanning; goed opletten in de les, tijdens de laatste minuten even wat doen en je superieure geheugen en snelle analytische vaardigheden doen de rest.

Op pianoles kan zo'n gymnasiast die op z'n talent vertrouwt zich er nooit zonder kleerscheuren doorheen slaan: als hij niet studeert of alleen eventjes de stukjes speelt die hij leuk vindt, zal hij na zes jaar op de jaarlijkse uitvoering niet verder komen dan Für Elise zonder de moeilijke tussenstukjes.

Vruchten
Maar nu de mooie kant van het verhaal: het is geweldig hoeveel vruchten studeren afwerpt! Als de Chinese oma van mijn leerling Ying bij hen logeert, zie ik dat aan de vingers van Ying. Die dansen ineens zoveel soepeler over de toetsen. 'Ik zie dat oma er is', zeg ik dan. Van oma moet Ying namelijk elke middag van kwart over drie tot zes uur, als het eten klaar is, piano studeren.

Was oma er maar altijd.

Nederlandse kinderen krijg je zo gek niet. Op de conservatoria en ook op de muziekscholen in de Randstad zijn het steeds meer de Aziatische leerlingen die op de uitvoeringen een goed figuur slaan, daarna de Russische, de Duitse, de Franse, alle nationaliteiten komen voor Max en Laura, die na drie jaar pianoles Old Mac Donald ten gehore brengen, en na zes jaar mag de docent al heel blij zijn met Arabesque van Burgmüller.

Ik vraag me vaak af of ik strenger moet zijn. Marjes Benoist, leider van de Sweelinck Academie voor jong toptalent, vertelt in het voorjaarsnummer van PianoBulletin dat haar eigen pianoles, vroeger in Moskou, gewoon niet doorging als ze haar stukken niet uit haar hoofd had geleerd. 'Niet gestudeerd? Dan is de les tijdverspilling.' Mooie observaties heeft Marjes Benoist: 'Veel mensen denken dat lang studeren kindermishandeling is, terwijl ze het normaal vinden dat kinderen uren tv kijken of gameverslaafd zijn.'

Ik wou dat al mijn leerlingen uren per dag studeerden, maar ik ga geen studeerlijsten aanleggen en stickers plakken als beloning voor een kloeke weeklijst. Het is aan de ouders, en niet aan de docent, om te bepalen hoeveel een kind studeert.

Hemelvlucht
Mijn eigen dochter wil dolgraag deze zomer een belangrijk piano-examen halen. Mijn man heeft nu met haar afgesproken dat ze, als ze elke vrije dag twee uur studeert, in augustus een smartphone krijgt. (Ze heeft genoten van uw adviezen, lezers!)

Twee uur per dag studeren, wat een hemelvlucht, want dan ga je elke dag vooruit! Elke dag klinkt Grieg beter dan de vorige dag, elke dag is er een loopje in Kuhlau dat gisteren niet lukte en vandaag wel.
Ter inspiratie kijken we vaak naar youtube-filmpjes van Chinese kruimels die de examenstukken van mijn dochter spelen. Connor Sung speelt Bachs kleine prelude bwv926 beter dan wij ... hoeveel uren per dag zou Connor studeren?

Renée Braams is neerlandica, muziekdocent en columniste voor Volkskrant.nl

Een jongetje wordt door zijn leraar begeleid tijdens zijn pianoles Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden