Philips wil zijn lichtfabriek niet redden

De Philips-lichtfabriek in Terneuzen ging gisteren plat, omdat een alternatief reddingsplan van tafel werd geveegd. De ware reden bleef onvermeld....

In een uiterste poging de Philips-spaarlampenfabriek te redden voor het Zeeuwse Terneuzen, maakten de werknemers een reddingsplan dat beter is dan het officiële plan. Over enkele jaren zou de fabriek spaarlampen kunnen fabriceren voor slechts een kwart euro per stuk (55 guldencent). Interne Philips-plannen om de productie te verplaatsen naar Pila in Polen leiden tot hogere productieprijzen, namelijk 30 tot 40 eurocent.

Toch veegde Philips woensdagavond het alternatieve plan van tafel, en daarom legden alle 480 werknemers van Philips Lighting Terneuzen gisteren het werk neer, gesteund door de vakbonden. 'Waarom wijst Philips dit plan botweg af?', vraagt FNV Bondgenoten-bestuurder Jan Cuperus zich af. 'Waarom treedt Philips niet in overleg? Waarom zou je een slechter plan voorrang geven boven een plan dat de steun heeft van het personeel?'

Om antwoord te geven op die vragen, eerst een uitleg van het plan van de werknemers. Zij willen de productie in Terneuzen opvoeren tot 120 miljoen lampen, van de huidige 25 miljoen. Daartoe moeten zes nieuwe productielijnen worden neergezet, gedeeltelijk gebouwd met behulp van oude machines. De eerste productielijn kan in 2001 van start en de gehele operatie kost 18,7 miljoen euro. Tijdens de ombouw zal personeel als uitzendkrachten elders in de regio werken, zodat deze niet drukken op de begroting.

Philips had kritiek op de plannen. 'Te hoge investeringen en een te lange uitvoeringstermijn', oordeelde de elektronicafabrikant. Ook de kostprijs van de spaarlampen was nog te hoog, gezien de voortgaande prijsconcurrentie uit China.

Vooral de laatste opmerking deed medewerkers twijfelen aan de goede wil van hun werkgever. 'De kostprijs van 25 eurocent is zo scherp dat Philips die in zijn eigen plannen niet heeft kunnen realiseren', schampert ondernemingsraad-voorzitter Arjen Canrinus. 'Het is dus geen verhaal van niet kunnen, maar niet willen.' Openlijk speculeert hij over mogelijke geheime subsidie-overeenkomsten met de Poolse overheid.

Dat gaat Philips' directeur Nederland, Richard de Lange, te ver. 'Ik neem uitdrukkelijk afstand van die verdachtmakingen', zei hij gisteren na afloop van een presentatie in het Amsterdamse Okura-hotel. Hij verzekert dat het plan van de werknemers serieus is bestudeerd. 'We zijn ons ervan bewust dat we de spaarlampenproductie in Terneuzen ooit zijn gestart, en dan moet je heel goed nadenken voordat je die gaat verplaatsen.'

Daarmee is de vraag nog niet beantwoord waarom het plan van tafel is geveegd. Toch is die betrekkelijk eenvoudig, al is er niemand binnen Philips die dit onder vermelding van naam en toenaam wil zeggen. Feit is dat spaarlampen niet langer kostbare goederen zijn, die dichtbij de afzetmarkten moeten worden geproduceerd zodat transportkosten laag zijn.

Hoewel Philips momenteel weinig efficiënt werkt door op vijf verschillende locaties spaarlampen te produceren, zal het toch minstens drie fabrieken moeten hebben: een in Europa, een in Azië en een in Amerika. De werknemers in Terneuzen stellen voor om de productie te centreren in hun eigen fabriek. Dat zal de fabriek voldoende schaalgrootte geven om goedkoop te kunnen produceren, maar betekent tevens het einde van productie in Mexico, het Chinese Shanghai, het Poolse Pila en het Brabantse Roozendaal.

De ondernemingsraad van Terneuzen wimpelt dit weg. 'Er wordt al zoveel werk naar die landen toegebracht', zegt or-voorzitter Canrinus. Voor Philips is dit echter onaanvaardbaar. Als Philips dan toch besluit dat een deel van de wereldwijde spaarlampen-productie uit Europa moet komen, dan is het niet logisch om te kiezen voor de duurste van de drie locaties, verklaart een hoge manager. Dan liever naar Polen, dat zelfs goedkoop kan produceren bij lagere aantallen dan 120 miljoen burners, zoals (spaar)lampen door Philips-werknemers worden genoemd.

De werknemers zijn het hardgrondig oneens met deze conclusie. Vandaar dat de avondploeg woensdag een wilde staking begon die donderdagochtend werd overgenomen door de bonden. De vakbonden voorzien een staking voor onbepaalde tijd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden