nieuwsphilips

Philips groeit in stormachtig coronajaar, met dank aan beademingsapparaten

Philips heeft in het coronajaar 2020 als een van de weinige bedrijven bijna even goed geboerd als in 2019. De omzet nam in 2020 met 53 miljoen euro toe tot 19,5 miljard euro. Daarvan hield de tot zorgtechnologiebedrijf omgetoverde elektronicagigant onder de streep iets meer dan 2 miljard euro over als bedrijfsresultaat, vrijwel gelijk aan 2019, blijkt uit vanochtend gepubliceerde cijfers.

Los van de ventilatorperikelen was ook 2020 weer een jaar waarin Philips langzaam maar zeker uit onze keukens en huiskamers verdween, ten faveure van intensive cares en operatiekamers. Beeld ANP
Los van de ventilatorperikelen was ook 2020 weer een jaar waarin Philips langzaam maar zeker uit onze keukens en huiskamers verdween, ten faveure van intensive cares en operatiekamers.Beeld ANP

2020 was ook voor Koninklijke Philips en zijn meer dan 80 duizend werknemers een van de stormachtigste jaren ooit. Meer dan ooit hielden consumenten de hand op de knip, maar tegelijkertijd waren de beademingsapparaten van Philips nauwelijks aan te slepen in ziekenhuizen over de hele wereld. Ook was er een ‘ongekende vraag’ naar ct-scanners en echo-apparaten om coronadiagnoses te stellen, zei topman Frans van Houten maandag tijdens een persconferentie. 

Het stormachtige van 2020 zat ‘m voor Philips bijvoorbeeld in de halve rolberoerte die Donald Trumps schoonzoon en adviseur Jared Kushner eind maart kreeg. Tijdens een vergadering waarschuwde de Federal Emergency Management Agency (FEMA) Kushner dat de Verenigde Staten per 1 april 130 duizend medische ventilatoren nodig hadden voor de kunstmatige beademing van coronapatiënten. ‘De meest angstaanjagende dag uit zijn leven’, zou president Trump het later noemen tegen journalist Bob Woodward. Trump gaf zijn ondergeschikten te verstaan dat ze ‘hemel en aarde’ moesten bewegen om aan genoeg ventilatoren te komen, zoals Woodward beschrijft in zijn boek Rage.

Prompt kreeg Philips een order van de regering-Trump om 43 duizend Trilogy EV300-ventilatoren te leveren. Dat was al een monsterklus op zich, maar vrijwel meteen kwam Philips ook in politiek roerig vaarwater terecht. Het bedrijf had namelijk al voor de coronacrisis een akkoord met de Amerikaanse overheid gesloten om tienduizend relatief goedkope beademingsapparaten te leveren voor 3.280 dollar per stuk, mede dankzij miljoenen dollars aan Amerikaans belastinggeld. Die bestelling had Philips echter nooit geleverd, schreven onderzoeksjournalisten van het platform ProPublica. 

En nu was er plots die nieuwe deal voor 43 duizend exemplaren van de duurdere Trilogy Evo Universal-300, voor in totaal 647 miljoen dollar (530 miljoen euro), oftewel 15 duizend dollar per stuk, bijna vijf keer zo duur als de goedkopere ventilatoren.

Forse kritiek

Het kwam Philips op forse kritiek uit Democratische hoek te staan. Het bedrijf zou de ‘onbekwame’ Kushner en Trumps handelsadviseur Peter Navarro het vel over de oren hebben getrokken tijdens de onderhandelingen om een slaatje te slaan uit de coronapandemie. Dit terwijl de dure ventilatoren van Philips ‘functioneel identiek’ zouden zijn aan de goedkopere variant, oordeelde een subcomité van het Huis van Afgevaardigden in een onderzoeksrapport, dat zelfs van fraude sprak. 

Philips zelf ontkende de beschuldigingen in alle toonaarden. ‘Op geen enkel moment heeft Philips de prijzen verhoogd om te profiteren van deze crisissituatie’, zei Van Houten. Het prijskaartje van 15 duizend dollar voor de EV300 was nota bene 30 procent onder de catalogusprijs, aldus Philips.

De Amerikaanse ventilator-affaire had een vervelend staartje. Eind augustus zette de regering-Trump een streep door het contract, waardoor Philips uiteindelijk slechts 12 duizend beademingsapparaten aan de Verenigde Staten mocht leveren en honderden miljoenen euro’s omzet misliep. 

Kushner & co waren namelijk tot de conclusie gekomen dat Amerikaanse ziekenhuizen fors minder ventilatoren nodig hadden dan gedacht, schrijft Woodward in zijn boek. Ook twee concurrenten van Philips zagen het resterende deel van hun order in rook opgaan.

Philips is inmiddels in gesprek met de Amerikaanse overheid over een mogelijke schadevergoeding voor het schrappen van de order, zei Van Houten maandag tijdens de persconferentie. In zijn ogen annuleerde de regering-Trump het contract ‘uit gemak, omdat de Amerikaanse regering te veel ventilatoren had besteld. Dat is hun ding, wij hebben ons aan het contract gehouden.’ Voor een deel van de afbestelde beademingsapparaten zoekt Philips nog een nieuwe koper, zei de Philips-baas. 

Intensive cares

Los van de ventilatorperikelen was ook 2020 weer een jaar waarin Philips langzaam maar zeker uit onze keukens en huiskamers verdween, ten faveure van intensive cares en operatiekamers. De tijden dat Philips cassettedecks, cd-spelers en videorecorders maakte, liggen lang en breed achter ons, maar in januari 2020 volgde een nieuwe mijlpaal met het in de etalage zetten van de divisie die huishoudelijke apparaten maakt. 

De belangrijkste gegadigden om de stofzuigers, staafmixers, Senseo-apparaten, citruspersen en airfryers van Philips over te nemen zijn Chinees, hoewel ook een beursgang van het Philips-onderdeel een optie zou kunnen zijn, aldus Van Houten. De mogelijke verkoop, die meer dan 3 miljard euro moet opleveren, zal ten koste gaan van 135 banen bij Philips’ innovatie- en ontwikkelcentrum in Drachten, waar Philips ook een scheerapparatenfabriek heeft, meldde de Leeuwarder Courant eerder. Hun banen gaan echter niet verloren, laat een Philips-woordvoerder weten: de werknemers in kwestie krijgen onderdak bij de nieuwe eigenaar van Philips’ huishoudelijke divisie. 

Van Houten liet tenslotte nog optekenen dat hij het zowel een zegen als een vloek vindt dat zoveel Philips-werknemers door de pandemie vanuit huis moeten werken. ‘Thuiswerken is verre van ideaal voor een innovatief bedrijf. Het stelt ons in staat om het bedrijf gaande te houden, maar het is geen goed alternatief voor de persoonlijke interacties die je nodig hebt om te blijven vernieuwen.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden