Philip Roth

Op 21 september bestelde de schrijver Philip Roth (79) zijn gebruikelijke lunch in een Joodse deli in de Upper West Side van New York: zalm, gebakken ei (zonder dooier), gebakken ui en een bialy - uienbroodje. Plus een groot glas versgeperst sinaasappelsap.

Aldus de ober, Julian Tepper, op de site van de Paris Review.

Philip Roth stormde in 1959 als 26-jarige de wereldliteratuur binnen met Goodbye, Columbus en vestigde tien jaar later zijn naam definitief met Portnoy's complaint. Het oeuvre dat hij vervolgens opbouwde, leek hem onvermijdelijk naar een Nobelprijs te voeren - dat kan nog altijd. Hij leek onvermoeibaar. Sinds 2000 verschenen er acht romans en novellen van zijn hand; de zeventigplusser schreef als een jonge god.

Vier jaar geleden zei Roth tegen David Remnick, hoofdredacteur van The New Yorker, dat hij pogingen in het werk stelde zich te bevrijden van de 'fanatieke gewoonte' van het schrijven. Maar dat lukte niet. Roth schreef, 365 dagen per jaar, vele uren per dag. Zo bezeten dat hij ooit een vriend op wiens poes hij paste, belde om hem te vragen het diertje te komen ophalen: het verstoorde zijn monomanie.

Maar na het voltooien van Nemesis, in 2010, had hij een besluit genomen - al was hij nog niet helemaal zeker van zijn zaak.

Roth zat alleen aan een tafeltje. Tepper (33), voormalig bassist van de indie-rockband The Natural History, nam de bestelling op. Hij was al zijn halve leven een groot bewonderaar van Roth. En hij had in augustus zijn debuutroman gepubliceerd, Balls, over een man met teelbalkanker.

Nadat Roth zijn lunch had beëindigd, wachtte hij op de rekening. Intussen las hij iets op zijn iPhone. Tepper raapte al zijn moed bij elkaar en vervoegde zich nogmaals bij Roths tafeltje, ditmaal met zijn boek in de hand.

'Meneer', zei Tepper, 'ik heb gehoord dat u geen fictie meer leest. Maar ik heb net mijn eerste roman gepubliceerd, en ik zou u graag een exemplaar willen overhandigen.' Roth nam het boek aan. Hij feliciteerde Tepper hartelijk. 'Prachtige titel', zei hij. 'Stom dat ik daar zelf nooit aan heb gedacht.'

'Dankuwel', zei Tepper.

Roth was nog niet klaar. 'Zeker, hij is geweldig', zei hij. 'Maar ik zou ermee ophouden nu het nog kan. Het is een verschrikkelijk vak. Een marteling. Verschrikkelijk. Je schrijft en je schrijft, en je moet bijna alles weggooien omdat er niks van deugt. Ik zou zeggen: stop ermee. Je wilt dit jezelf niet aandoen. Dat is mijn advies aan jou.'

'Het is te laat meneer', zei Tepper, 'er is geen weg terug. Ik zit erin.'

'Goed dan', zei Roth, 'veel geluk.'

Op 7 oktober verklaarde Philip Roth in het Franse tijdschrift Les InRocks dat hij met Nemesis zijn laatste boek had geschreven. Het duurde even voor het artikel werd opgemerkt en vertaald, maar ruim een maand later was het wereldnieuws: de grootste levende Amerikaanse schrijver hield het na 31 boeken voor gezien.

Zijn laatste boek wordt door iemand anders geschreven: Blake Bailey werkt met Roth aan de biografie van de schrijver.

Bert Wagendorp

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden