Nieuws

Pfizer komt als winnaar uit de vaccinstrijd en maakt miljardenklapper met zijn coronaprik

Pfizer en Moderna lijken de grote winnaars in de strijd om het coronavaccin. Dit jaar verwacht Pfizer meer dan 21 miljard hieraan te verdienen. Maar hoe rechtvaardig is dat met een vaccin dat is ontwikkeld mede dankzij Duits en Amerikaans belastinggeld?

Pfizer heeft de eerste drie maanden van dit jaar bijna 3 miljard euro verdiend met zijn coronavaccins. Over heel 2021 verwacht de farmaceut zelfs meer dan 21 miljard euro te verdienen aan het samen met het Duitse BioNTech ontwikkelde vaccin, waarmee het de toch al rooskleurige voorspellingen van analisten ruimschoots overtreft.

Een laborant van BioNTech in Marburg (Duitsland). Beeld AP
Een laborant van BioNTech in Marburg (Duitsland).Beeld AP

Met 21 miljard zou het coronavaccin goed zijn voor meer dan eenderde van de totale omzet van de Viagra-producent. ‘We geloven dat er een duurzame vraag zal blijven naar ons covid-19-vaccin’, zei topman Albert Bourla dinsdagmiddag bij de presentatie van Pfizers kwartaalcijfers.

Onlangs zei Bourla al dat mensen in de toekomst waarschijnlijk een derde dosis van het inmiddels tot ‘Comirnaty’ omgedoopte vaccin nodig zullen hebben zodra de bescherming van het middel begint af te nemen.

Daarna zou voor sommigen elk jaar een nieuwe prik nodig zijn, naar analogie met de griepprik, waardoor Pfizer en BioNTech mogelijk nog jaren voordeel zullen hebben van hun vaccin. Eerder voorspelde Moderna dit jaar 15 miljard euro te zullen verdienen aan zijn coronavaccin.

RNA

Terwijl concurrenten AstraZeneca en Janssen klap na klap krijgen door trombosegevallen, prikpauzes en productieperikelen, hebben Pfizer en Moderna de wind in de zeilen met hun duurdere vaccins op basis van boodschapper-RNA.

Waar in de vectorvaccins van AstraZeneca en Janssen een verkoudheidsvirus als drager oftewel ‘vector’ dient, verdwijnt bij de mRNA-vaccins van Pfizer en Moderna een vetbolletje met genetische code van het coronavirus in de aderen.

De problemen van de concurrentie waren voor Pfizer vorige maand reden om de levering van vaccins aan de Verenigde Staten en Europa te versnellen.

Concurrentiestrijd

Tegelijkertijd kondigde de Amerikaanse regering een uiteindelijk elf dagen durende prikpauze aan met de Janssen-vaccins, na enkele meldingen van bloedstolsels en een laag aantal bloedplaatjes.

Ondertussen berichtten verschillende media de afgelopen weken dat de Europese Commissie de contracten met AstraZeneca en Janssen-moeder Johnson & Johnson niet wil verlengen tot na 2021.

Inmiddels denken Pfizer en BioNTech, die hun coronawinsten gelijkelijk verdelen, dit jaar 3 miljard vaccindoses te kunnen leveren, zo maakte BioNTech-topman Uğur Şahin dinsdag bekend. Eind vorig jaar gingen de bedrijven nog uit van 1,3 miljard doses.

Als Pfizer en BioNTech inderdaad de 3 miljard halen, zou de omzet nog weleens veel hoger kunnen uitvallen dan 21 miljard euro, want die prognose gaat uit van een productie van 1,6 miljard doses. Een extra opsteker is dat BioNTech aan een nieuwe versie van het vaccin werkt die zes maanden goed blijft in de koelkast, en dus niet meer bij min 70 graden hoeft te worden bewaard, kondigde Şahin dinsdag aan.

En zo lijken Moderna en Pfizer de concurrentiestrijd definitief te hebben gewonnen. Althans, in de landen die rijk genoeg zijn om hun vaccins te betalen.

De Europese Unie zou op het punt staan in 2022 en het jaar erna 1,8 miljard doses van het Pfizer-vaccin te bestellen, wat neer zou komen op de grootste vaccinorder tot nu toe, schreven onder meer Reuters, Bloomberg en de The New York Times de laatste weken.

Prijsverhoging

Inmiddels hangt er wel een (nog) indrukwekkender prijskaartje aan Comirnaty. Tot nu toe kostte het vaccin de Europese lidstaten 15,50 euro per dosis, in het nieuwe contract zouden Pfizer en BioNTech 19,50 euro vangen.

Dat is weliswaar veel minder dan de gevraagde 54 euro per dosis waarmee Pfizer en BioNTech de Europese Commissie vorige zomer een rolberoerte bezorgden, maar toch een prijsstijging van meer dan 25 procent.

Met 19,50 euro per dosis is Cominarty meer dan tien keer duurder dan het AstraZeneca-vaccin (1,78 euro per dosis) en ook ruim duurder dan het Janssen-vaccin (7 à 10 euro), waarvan maar één dosis nodig is.

Vraagtekens

Pfizers welvaren wekt bij sommigen ook onbehagen. Hoeveel mag een bedrijf verdienen aan een vaccin dat BioNTech mede dankzij 375 miljoen euro aan Duits belastinggeld kon ontwikkelen? Om nog te zwijgen over het jarenlange pioniersonderzoek van de door Amerikaanse belastingbetalers bekostigde National Institutes of Health, zonder wie de mRNA-techniek niet mogelijk was geweest.

Daar komt nog bij dat Pfizer en BioNTech in tegenstelling tot bijvoorbeeld AstraZeneca weigeren om het patent op hun coronavaccin te delen, wat landen als India en Zuid-Afrika een kans zou geven om goedkopere versies te produceren voor de rest van de wereld.

Met het zwaar door het coronavirus getroffen India voert Pfizer inmiddels gesprekken om zijn vaccin sneller te laten goedkeuren. Ook doneert de farmaceut voor zo’n 58 miljoen euro aan medicijnen aan het land, zoals bloedverdunners, antiobiotica en steroïden om infecties te verminderen, zo schreef Pfizer-topman Bourla in een op LinkedIn gedeelde brief aan zijn Indiase werknemers.

Bourla zegt het daarin te betreuren dat het Pfizer-vaccin nog niet beschikbaar is in India, nu daar elke dag meer dan drieduizend mensen bezwijken aan het coronavirus. Volgens Bourla diende Pfizer al maanden geleden een aanvraag in om zijn vaccin in India goedgekeurd te krijgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden