Peugeotville is gedesillusioneerd

Peugeot kan weer even vooruit, dankzij kapitaal uit China. Ooit stond in Sochaux de grootste fabriek van Frankrijk, met 40 duizend werknemers. 'Nu zijn de mensen bang.'

SOCHAUX - 'Het kan me niet schelen of Peugeot gered wordt door de Chinezen, de Qatari's of de Russen. Met Chinees geld kan Peugeot weer even vooruit. Ik vrees alleen dat het uiteindelijk weinig zal uitmaken. Het probleem is dat ze te weinig auto's verkopen', zegt Sofiane Aissiouane (27) in de Bar du Commerce in Sochaux, de bakermat van Peugeot.


Het ooit zo trotse PSA Peugeot-Citroën moet bij het Chinese Dongfeng aankloppen om het hoofd boven water te houden. Een gevoelige symbolische nederlaag voor Frankrijk. Maar in Sochaux zijn ze het nationalistische sentiment allang voorbij. Hoofdzaak is dat Peugeot verder kan. Die opvatting wordt breed gedeeld in de Franse politiek en media.


Sochaux biedt een bijna Oost-Europese aanblik. Een betonnen gemeentehuis annex theater uit 1968, omgeven door troosteloze, deels ook verveloze flats, allemaal bedoeld voor de arbeiders van Peugeot. Ooit stond hier de grootste fabriek van Frankrijk, met 40 duizend werknemers. Peugeot kon alles: zelfs de loop van het riviertje de Allan werd omgelegd om ruimte te maken voor de zoveelste uitbreiding van de fabriek. Het enorme complex staat er nog steeds, maar tegenwoordig werken er nog maar 12 duizend mensen.


Trieste aanblik

Sochaux, het eens bloeiende Peugeotville, is een arm stadje geworden met een werkloosheid boven de 20 procent. De bevolking is met ongeveer een derde terug gelopen. De Avenue Général Leclerc biedt een trieste aanblik, zeker op een koude winteravond in een waas van mist en motregen. In de Bar du Commerce staat Ali Etchi (62) met een flesje Heineken. Hij kon op tijd met pensioen, nadat hij zijn leven lang de binnenbekleding van portieren maakte. 'Wij dachten: Peugeot zorgt voor ons, maar wij hebben ons niet weten te ontwikkelen. Nu is er nauwelijks werk meer.'


Om de hoek van de Bar du Commerce staat het museum L'Aventure Peugeot, dat pijnlijk contrasteert met de paleizen die Duitse fabrikanten als Volkswagen, BMW en Mercedes hebben neergezet. De Duitse automusea zijn gebouwd door toparchitecten. Ze stralen kracht en optimisme uit. Het Peugeotmuseum is gevestigd in een onopvallende loods. De entree, een Parijse muziekkiosk met sierlijk smeedwerk, tekent de nostalgie die Frankrijk zo vaak lijkt te verlammen.


Binnen staan de schitterende 404 en 504, elegante en comfortabele auto's, symbool van sociale stijging voor een generatie advocaten, jonge managers en hogere ambtenaren. In de museumwinkel ligt het boekje 504, la berline des jours heureux, auto uit gelukkiger dagen, toen de economie elk jaar groeide en de staat de burger beschermde tegen de grillen van de markt.


Net als heel Frankrijk heeft PSA moeite met een nieuw tijdperk van globalisering en scherpe internationale concurrentie. PSA heeft grote strategische missers gemaakt, werd onder meer geconstateerd in een rapport voor de Franse regering. Zo bouwde PSA geen goedkope auto's, terwijl concurrent Renault nu goede zaken doet met het budgetmerk Dacia. Daarnaast bleef PSA te veel op Zuid-Europa leunen, waardoor het zwaar werd getroffen door de eurocrisis.


Franse karakter

Maar de tragiek van PSA is vooral dat de dominante aandeelhouder, de familie Peugeot, zo sterk vasthield aan het Franse karakter van het bedrijf. Renault sloot een alliantie met het Japanse Nissan, terwijl PSA zijn zelfstandigheid wilde behouden. Daardoor kon het niet profiteren van schaalvoordelen: in 2012 maakte PSA 2,9 miljoen auto's, tegenover de 8,1 miljoen van Renault-Nissan. PSA produceert ook duurder, omdat meer dan 40 procent van de auto's in Frankrijk wordt geproduceerd, tegenover 22 procent van de Renaults. Het wordt tijd dat PSA de luiken naar de rest van de wereld openzet, schreef de zakenkrant Les Echos deze week: 'De fabrieken in Frankrijk worden juist bedreigd omdat PSA zo geïsoleerd is gebleven.'


De situatie is niet hopeloos. PSA groeit snel in China, vooral dankzij de luxe DS-lijn van Citroën. De nieuwe Peugeots 208, 308 en 3008 doen het tamelijk goed en ook Citroën komt met nieuwe modellen. De Europese automarkt zal langzamerhand aantrekken, zo wordt verwacht.


In Peugeotville hebben ze er weinig vertrouwen meer in. Als PSA weer winst gaat maken, zal het eerder in China of Slowakije investeren dan in Sochaux, denken ze. 'Wat kunnen we doen?', zegt Ali Etchi in de Bar du Commerce. Hij vertelt over mei 1968, toen in Sochaux twee doden vielen bij botsingen tussen arbeiders en politie. 'Toen heeft de strijd ons veel opgeleverd, zoals een vijfde vakantieweek. Maar nu zijn de mensen bang. Bang om hun baan te verliezen, terwijl ze hun huis en auto op krediet hebben gekocht.'


Sochaux maakt een gedemoraliseerde indruk, zoals zo veel plaatsen waar de industrie op de terugtocht is. 'De Chinezen? Wat blijft er anders over?', zegt een oudere man, alvorens hij mismoedig verder sjokt. 'C'est fini.'


PSA Peugeot-Citroën verloor in 2012 5 miljard euro. In 2013 daalde verkoop verder met 5 procent. Het bedrijf heeft 3 miljard euro nodig om nieuwe modellen te ontwikkelen en te investeren in China. Dongfeng, de tweede autofabrikant van China, wil 800 miljoen in PSA steken. De Franse staat zal een even groot belang in het bedrijf nemen, 'om de verankering van PSA in Frankrijk te verzekeren', zoals minister Moscovici van Economische Zaken zei. De familie Peugeot fourneert 120 miljoen euro. Daarna wil PSA nog 1,3 miljard ophalen op de financiële markten. Na deze operatie ontstaat een 'leeuw met drie koppen': Dongfeng, de Franse staat en de familie Peugeot hebben elk een belang van 14 procent. Zaterdag ging de raad van toezicht van PSA, gedomineerd door de familie Peugeot, akkoord met de hoofdlijnen van het plan. Over de uitwerking wordt nog onderhandeld.


Met Chinese kapitaalinjectie ontstaat 'leeuw met drie koppen'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.