Peter Swanborn

Gedichten vol kinderangsten en gedempte paniek.

ERIK MENKVELD

Peter Swanborn: Het huis woont in mij

***

Podium; 48 pagina's; euro 16,50.

'Heb ik hier gewoond? Trap op, trap af gerend, de zolder / veroverd, me veilig gewaand in kasten metersdiep?' Dit vraagt Peter Swanborn zich af als hij het onttakelde huis van zijn jeugd terugziet dat op punt staat te worden gesloopt. Om vervolgens vast te stellen: 'Met gesloten ogen ken ik mijn weg' en: 'Het huis woont in mij.'

Gedichtenlang dwaalt hij weer rond in dat huis; zijn ouders leven er nog; zijn moeder - voor wie hij in zijn vorige bundel Tot ook ik verwaai al een indrukwekkend monument oprichtte - wacht hem lachend op in de keuken en vraagt 'waar was je nou?', alsof ze hem even kwijt was doordat hij volwassen werd.

En ook zijn kinderangsten doorleeft hij weer: 'daar kleden ze je uit, breken je bril, / scheppen met lepels je ogen uit hun kassen.' Maar zijn afdaling in het dodenrijk van zijn verleden, levert hem niet op wat hij zoekt ('weten hoe of wat'), hoogstens 'de smaak van bitter'. Plus het feit dat het flink begint te spoken in zijn heden. Want niet alleen zijn overleden ouders komen hem bezoeken. Ook nachtmerries over 'groen glimmende reuzeninsecten' die hem met hun scharen willen open knippen teisteren hem, of de vroegere bewoners van het huis dat hij nu bewoont: 'Een man alleen, bij leven / vergeten, de hond aan zijn voeten tot maden vergaan.'

De dichter wordt zelfs door een zombie-achtige meute belaagd: 'Met duizend stormen ze de trap op, als één dringen / ze binnen.' Swanborn onderzoekt de raadsels van een onachterhaalbaar, sterk beladen verleden en probeert de onberedeneerde angsten uit zijn jeugd in verzen te bezweren nu er geen 'kasten metersdiep' meer zijn.

Soms gebruikt hij overbekende beelden: een huis als een gezicht; vervagende sporen in ongerepte sneeuw; het rijk van de dood als overzijde van een rivier. De kracht van deze poëzie schuilt daardoor vooral in de ingehouden vertellende regels, die zo kalm mogelijk proberen te blijven, terwijl aan alles voelbaar is dat ze het zouden willen uitschreeuwen van paniek en gemis.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden