Column

Peter Middendorp: 'Bestuurders als Tichelaar liegen omdat het in hun cultuur zit'

Als corruptie pas vanaf 4.500 euro strafbaar zou zijn, zoals in Roemenië is voorgesteld, had Jacques Tichelaar zich niet hoeven te verantwoorden voor de inrichtingsklus van 3.500 euro die hij als commissaris van de koning in Drenthe aan zijn schoonzus gaf. Ook had hij dan de eer niet aan zichzelf hoeven te houden, wat er nog van over was.

Commissaris van Koning Jacques Tichelaar verlaat het Provinciehuis nadat hij is opgestapt. Beeld anp

Ik ken de heer Tichelaar niet, ik kan hier dus ook niets over zijn intelligentie zeggen. Maar als ik dat toch doe, zou ik zeggen dat je voor huiswerkbegeleiding niet bij Sjaak hoeft aan te kloppen, maar dat hij veel te slim is om zijn baan, naam en leven - de hele Jacques, in feite - voor een nepotistisch niemendalletje op het spel te zetten.

Volgens een Telegraaf-bericht van enkele jaren geleden adopteerde Tichelaar op dienstreis in China eens een pandabeertje voor de dierentuin van Emmen. Hij mocht zelf de naam kiezen, en hij noemde haar toen 'Koosje', naar zijn nieuwe, grote, geheime liefde, die geheim bleef tot zijn echtgenote uit de Drentse media moest vernemen naar wie hij het beertje had vernoemd. Niet naar haar, zullen we maar zeggen.

Kan een man, een zestiger, die zich voor de ogen van zijn intussen ex-echtgenote, door een pandabeertje, op de Drentse kabelkrant laat ontmaskeren als een lege, hulpeloze huls vol verliefde vlindertjes, ook een kwade genius zijn?

En als het geen serieuze kwaadaardigheid is, waarom deed hij het dan wel? Waarom nemen bestuurders grote risico's voor zichzelf zonder dat zij er zelf noemenswaardig beter van worden? Waarom liegen Opstelten, Rutte en Van der Steur over een bedrag van een oude Teeven-deal als ze er zo goed als probleemloos eerlijk over hadden kunnen zijn?

Volgens Bas Haan, de Nieuwsuur-journalist die vrijwel in zijn eentje de leugens over de deal blootlegde, doen bestuurders zulke dingen omdat ze het gewend zijn. En eigenlijk vermoedde ik dat al een beetje. Ze doen het omdat ze het altijd doen. Het is de cultuur. Iedereen doet het.

En zo zie ik Tichelaar eerlijk gezegd ook wel op warme benen door de statige provinciepanden in Assen gaan, een onverbeterlijke verpersoonlijking van een cultuur. Niet denken, zijn. Wat voor in de kop zit (last in), komt er als eerste weer uit (first out).

Met deze cultuur wordt hard afgerekend - bestuurders die worden betrapt en voor de cultuur verantwoordelijk worden gesteld, komen, zoals we in Drenthe zouden zeggen, relatief wel een heel malle bok met hoorns tegen.

Ook tot aan zijn vestzakken in het onomstotelijke bewijsmateriaal probeerde Tichelaar vorige week het klusje voor zijn schoonzus nog weg te liegen in de media. Ik zag het gebeuren, op RTV Drenthe, en ik denk niet dat de keuze voor de leugen een heel rationele is geweest. De heer Tichelaar keek in de camera als een wielrenner die als enige van het hele doping-peloton als valsspeler uit de Tour de France was gehaald.

Koosje, de Chinese pandabeer, meldde De Telegraaf nog, om het drama compleet te maken, is nooit in de dierentuin van Emmen aangekomen.

Peter Middendorp op Twitter: @Petermiddendorp

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden