Peter de Waard: Moet vakantie worden afgeschaft?

De kwestie

Beeld de Volkskrant

De vakantiestress begint al met het opnemen van de vrije dagen. Waar zijn toch die formulieren? Of: hoe vul je precies de aanvraag in op al weer een veranderde site?

En dan moeten vlak voor de vakantie op het werk nog zoveel dingen worden afgemaakt, wat eigenlijk nooit lukt. En tijdens de vakantie stapelt het nieuwe werk zich alweer op. En dan is er nog het inpakken van de auto of de koffers. De discussie over de bestemming. De drukte op de terrassen. De obsessie met het weer. De korte lontjes van al die andere toeristen.

Ad Vingerhoets, hoogleraar emoties en welbevinden aan de universiteit van Tilburg, noemde onlangs op Radio 1 het nut van vakanties rijkelijk overschat. 'Een hoop mensen kunnen helemaal niet tegen vakantie. Die moeten van zichzelf heel veel dingen doen en zien en dat levert stress op. Ik noem het toeristisch musturberen.'

Het is ook niet zo vreemd dat tijdens de vakantie en de drie weken daarna de meeste hartinfarcten en burn-outs plaatsvinden. Het oververmoeide lijf kan de combinatie van de verplichte ontspanning en de vele prikkels van een andere bestemming niet aan. Wie denkt dat tijdens de vakantie de batterij weer wordt opgeladen, komt bedrogen uit. Vakantie haalt mensen uit de dagelijkse routine en dat leidt tot stress.

Nederlanders hebben al zo'n hekel aan vakanties dat er een stuwmeer is ontstaan van 93 miljoen niet opgenomen vakantiedagen die werkgevers verplicht zijn als schuld op hun balans te boeken. Ruim de helft van de werknemers heeft volgens onderzoek van de FNV moeite met het opnemen van vrije dagen.

Er zijn ook antistressvakanties zoals een onthaastingscursus in een Duits kuuroord, een Spaans klooster, een Sloveens welnesshotel of zelfs ergens in Vietnam of India. Maar dat is een publieke bekentenis dat je al hoorndol bent. Beter is dan de staycation: lekker thuis blijven. Elke ochtend een gat in de dag slapen, de krant spellen en dan met zelfgezette koffie volkomen nutteloos op Eurosport naar een tennispartij tussen twee Kroaten kijken. Maar vaak is de afleiding te mager en slaat de verveling toe. De verleiding is te groot om toch even op de smartphone of laptop naar de laatste textmessages of e-mails te kijken en allerlei klusjes aan te pakken.

Er is in de gig-economie al bij bedrijven (Adobe, Netflix, Twitter) geëxperimenteerd met onbeperkt vakantie, hetgeen betekent dat werknemers vrij kunnen nemen als ze daar zin in hebben. In de praktijk werkt het niet omdat de sociale druk zo groot wordt dat niemand meer met vakantie gaat.

De enige oplossing voor het probleem is het afschaffen van vakanties. Maar hiermee zou een van de grote verworvenheden van de arbeidersstrijd worden opgegeven. Misschien zou een ander soort vakantie helpen, een sabbatical - een heel vrij jaar - eens in de zeven jaar.

Het past ook beter in deze tijd dat iedereen tot ver na zijn 70ste jaar zal moeten blijven werken.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.