Peter Buwalda valt de zilvervisjes in zijn boekenkast lastig. Of nouja, het is meer een razzia

Waarmee kan ik die spuitbus vergelijken?

Beeld thinkstock

Wie een beroerde dierendag hadden, waren de zilvervisjes in mijn boeken. Het was bijltjesdag, of eigenlijk: bijltjesweek. Hier, in de woonstee, staan een slordige vijfduizend boeken alfabetisch gerangschikt en niet op een stickje, helaas. Eens per jaar wurm ik alle nieuwe prozawerken ertussen, een enorme operatie die thuishoort in het rijtje buitenboel schilderen, tuin winterklaar maken en het bevredigen van de Blauwe Smurf.

Daarbij val ik de zilvervisjes, die tussen de bladzijden wonen, ernstig lastig. Nou ja, het is meer een razzia. Ze moeten dood, ook op 4 oktober. Zie ik eruit als Midas Dekkers? Nee, zilvervisjes. En zelf zien jullie er ook niet uit als Midas Dekkers, wat natuurlijk het hele punt is.

You can't judge a book by the cover, aldus Bo Diddley, en dat geldt zelfs voor zilvervisjes. Toch mepte ik ze voorheen paniekerig plat met het boek waaruit ze tevoorschijn schoten, zonder interesse in de persoon erachter. Het is me allemaal te naargeestig, te schubbig en buigzaam met die talloze wriemelpootjes en voelsprieten. En altijd onverwacht, juist als je kalm een stukje staat te lezen.

Gelukkig is er Wikipedia om mens en dier nader tot elkaar te brengen. De Vlamingen noemen zilvervisjes 'suikergasten', lees ik, wat me geen verbetering lijkt. En kijk, wat er bij mij rondkruipt zijn zogenoemde 'papiervisjes', of zelfs 'boekenvisjes', die overigens pas onder een microscoop verschillen van de gewone zilvervisjes, omdat ze een ander 'beharingspatroon' hebben.

Nog haren ook, dus.

Ter bestrijding raadt Wikipedia een 'halve aardappel in een open plastic zakje' aan. Daar komen ze dan met z'n allen op af. Maar dat is vreselijk. De paardenkop vol palingen in Die Blechtrommel was al erg, maar dit vind ik viezer.

Dan maar een spuitbus. 'Spray tegen zilvervisjes' staat erop, en: 'Vlekvrij! Nagenoeg reukloos!'. Gekocht van Ron, onze klusjesman. Verbeten spuit ik ieder ontruimd boekenschap ermee in, sissende chemische troep waarvan zilvervisjes niet houden, lees ik op de zijkant, zodat ze '4-6 weken' wegblijven.

Wegblijven? Kill 'em all, zou ik zeggen.

Nee, de zilvervisjes slaan ervan op de vlucht, tot de kust weer veilig is. En inderdaad, sinds ik spuit zie ik er nog verdacht weinig. Hmmm. Zouden ze zich en masse terugtrekken? Steeds een plank verder? Ik staar naar de verre bovenhoek, het laatste van de 132 vakken. Wie weet krioelt het daar straks van de zilvervisjes, bijeengedreven als in een getto.

Razzia, getto, we moeten nog oppassen dat we Frits Barend niet achter ons aan krijgen, omdat ik impliciet zijn grootouders vergelijk met zilvervisjes! Voorwaar geen varkens, zeg.

Over zilvervisjes, bedenk ik nu, zal ook de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit zich nog gaan buigen, ik bedoel, het zijn helemaal geen visjes en ze zijn ook niet van zilver. Maar ja, vrienden, zo werkt de taal nu eenmaal: je vergelijkt iets met iets wat niet hetzelfde is, helemaal niet hetzelfde zelfs, maar daarentegen juist één essentieel aspect gemeen heeft. Sterker, hoe groter het contrast tussen overeenkomst en verschil, hoe krachtiger de beeldspraak. Daarom is de Holocaust-metafoor van professor Roos Vonk ook zo illustratief. Veel verschil, veel hetzelfde.

Ondertussen hik ik tegen dat laatste schap met boekenvisjes aan, waarvoor ik, hoe noem je dat netjes, nog een eindoplossing moeten verzinnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden