Peruanen keren zich tegen hun dictator

De kogel is door de kerk: Alberto Fujimori kan de presidentsverkiezingen van Peru niet in één ronde winnen. Toen 97,68 procent van de stemmen was geteld, kwam Fujimori nog een onoverbrugbare 0,16 procent tekort ....

Victor Pacherec (52), een werkloze boekhouder uit de voorstad Callao, hoorde tussen de middag op de radio dat presidentskandidaat Alejandro Toledo in hotel Sheraton de pers toesprak. 'Kom op. We gaan de nieuwe president groeten', had hij tegen zijn echtgenote Ingrid (28) gezegd. Ze bleken niet de enigen. Toen het echtpaar met baby om drie uur 's middags in het centrum van Lima arriveerde, stond er reeds een menigte van een paar duizend mensen.

Om negen uur 's avonds staan er dertigduizend mensen. Toledo, die uit alle macht vecht voor een tweede ronde in de Peruaanse verkiezingen, is op het afdak van het Sheraton hotel verschenen. De menigte scandeert: 'No al fraude.' Uit de zijstraten stromen meer mensen toe.

Buiten staat Victor Pacherec met de baby in een geweven doek tegen zijn buik. Hij straalt als een sektelid dat het Licht heeft gezien. Ingrid en hij hebben niet gegeten. Voor de baby hebben ze water bij zich. 'Peru is een dictatuur. We moeten nu basta zeggen', roept hij.

Een decennium kan in een paar weken verstrijken. Dat is wat er in Peru aan de hand is. Een onbekende kandidaat, die vijf weken geleden slechts 10 procent zou hebben gehaald, is nu een gevierd oppositieleider en kanshebber voor het presidentschap. Een oppositie die het in jaren niet eens kon worden, staat hand in hand op een afdakje. Zelfs de ex-vrouw van Fujimori ('wij praten al zes jaar niet met elkaar, maar ik vraag hem als burger, Peruaan, alsjeblieft een dialoog met Toledo aan te gaan) is van de partij.

'Vrijheid is niet gratis. Je moet haar iedere dag verdedigen', schrijft Cesar Hildebrandt, de venijnigste criticus van Fujimori, in een column onder de titel Cultuur der Angsthazen. Wij Peruanen hebben geen traditie van strijd, stelt hij. 'Wees niet bang', roept Eliane Karp, de Belgische echtgenote van Toledo, de menigte toe.

Maar de aansporing is overbodig. Na tien jaar despotisch bewind zijn Peruanen de angst voorbij. Dinsdagmiddag en -avond marcheerden ze in twaalf steden tegelijkertijd. 'Een miljoen Peruanen de straat op!' kopt oppositie krant La Republica. Het gaat al lang niet meer alleen om de stembusfraude. Het is een protest tegen de dictatuur, tegen de verklikkers die rondlopen in de menigte, tegen de werkloosheid en corruptie, tegen de censuur.

Jarenlang hielden zij hun mond en nu schreeuwen ze het uit. Iedere dag harder. Zondagavond was het nog: 'De Chinees naar Japan; Toledo op het pluche.' En nu is het: 'Toledo in het paleis en de Chinees in de gevangenis.' 'De Chinees' is de bijnaam van de Japanse emigrantenzoon Fujimori.

Voor het Sheraton demonstreren veel radicale studenten , maar ook werklozen, straatventers, vrouwen uit de sloppenwijk en onderwijzers. De meesten hebben geen geld om een kwaliteitskrant te kopen, maar allemaal hebben zij hun eigen fraudeverhalen te vertellen.

De een is ontslagen toen hij corruptie in een staatsbedrijf aan de kaak stelde. Een ander moest wijken voor vriendjes van Fujimori die een baan wilden. En Ruth Miranda, een veertigjarige onderwijzeres, was voorzitster van een kiesdistrict. Toen ze 's avonds de stemmen aan het tellen was, viel opeens de stroom uit. Toen het licht na een uur weer aanfloepte, waren alle stemlijsten verdwenen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.