Persspiegel


ZONDAG en MAANDAG

Internet speelde de afgelopen dagen een belangrijke rol in de informatievoorziening, maar niet alle commerciële organisaties speelden alert in op de ontwikkelingen. Dat schrijft het Amerikaanse Online Journalism Review (OJR). Luchtvaartmaatschappijen reageerden dinsdag snel, met berichten over vliegtuigen die veilig geland zijn en wijzigingen in de vluchtschema's. Investeringsbank Lehman Brothers (verschillende etages in het WTC) kwam pas in de loop van woensdag met updates. Verschillende websites van bedrijven die zijn weggevaagd, bleven tot dagen na de ramp bereikbaar. OJR ontdekte de site van het restaurant Windows on the World, op de 106e etage van het WTC. Dagen na de ramp heetten olijk knipogende twin towers de sitebezoeker hartelijk welkom. De website is inmiddels ontmanteld.

Commercial Sites Struggle to Keep Current

De straffe taal die de Britse premier afgelopen weekend sprak aan het adres van het internationale terrorisme is niet overal goed gevallen. 'Wat is de betekenis van een oorlogsverklaring tegen het terrorisme, anders dan dat sprake is van retoriek?' vraagt de Britse krant The Independent zich - eveneens retorisch - af. Je kunt geen oorlog verklaren aan een taktiek - het is alsof President Roosevelt na de aanval op Pearl Harbor de oorlog verklaarde aan bombarderen, stelt de krant. Het is gevaarlijk te spreken van oorlog. Als een effectief militair optreden uitblijft, neemt de kans toe dat de bevolking in een later stadium minder bereid zal zijn offers te brengen.

It is meaningless and dangerous to declare war against terrorism

De Verenigde Staten geven net zo veel uit aan defensie als de negen volgende militaire grootmachten bij elkaar, rekent Paul Kennedy voor in The Independent. Desondanks zijn de VS kwetsbaarder dan ooit voor sabotage. De afgelopen twintig jaar is te veel geïnvesteerd in koude oorlog-scenario's, stelt Kennedy. En nog steeds worden verkeerde keuzes gemaakt. 'Niemand heeft minister van Defensie Donald Rumsfeld de onbeleefde vraag gesteld hoe een raketschild van 80 miljard dollar de World Trade-torens had kunnen verdedigen. De Amerikaanse overheid kan haar burgers niet beschermen tegen terrorisme, maar durft dat nog niet toe te geven, stelt Kennedy. Daarom hebben de politieke leiders niet gezegd wat ze hadden moeten zeggen: op 11 september kreeg de VS een glimp te zien van wat de eenentwintigste eeuw voor haar in petto heeft.

The genie is out of the bottle


VRIJDAG

Thomas Friedman pleit in de New York Times voor steun aan verlichte moslims die de fundamentalisten in hun land bestrijden. Hij wijst met name op de conflicten die zich afspelen in Egypte, Algerije, Saoedi-Arabië, Jordanië en Pakistan.

Smoking or Non-Smoking?

Generaal Wesley Clark legt uit (in de Washington Post) in welke opzichten de oorlog die Amerika gaat voeren nieuw is. Clark was bevelhebber van de geallieerde strijdkrachten in Europa (tijdens de NAVO-acties in Kosovo).

A Long, Tough Job

Lawrence Kaplan, redacteur van The New Republic, vraagt een harde aanpak van de Taliban (als Bin Laden inderdaad de hoofdverdachte blijkt te zijn). Hij veroordeelt het beleid van de regering Clinton destijds, die het terrorisme niet wilde zien als een The Day Before

Henry Kissinger ziet ook het meeste heil in een keiharde aanpak. Na de overwinning van Amerika in de Koude Oorlog, zo betoogt hij, moet men ook deze vijand verslaan - zo mogelijk nog overtuigender. Kissinger schrijft voor de Los Angeles Times.

Moderation Is No Virtue Against Terrorism

Martin Peretz, hoofdredacteur van The New Republic, vindt dat Clinton een zware verantwoordelijkheid draagt - als inderdaad blijkt dat het gaat om Islamitische terroristen. Hij gaf de FBI niet genoeg geld om in eigen land terroristische cellen uit te schakelen, hij rationaliseerde bewegingen als Hezbollah en Hamas.

Israel, the United States and Evil

Op de site van het literair-politieke maandblad The Atlantic: een dossier met artikelen uit de afgelopen jaren over de mogelijkheden en onmogelijkheden van maatregelen tegen het terrorisme.

The Triumph of Terrorism

Een van de artikelen bij The Atlantic is geschreven door Reuel Marc Gerecht, een voormalige CIA-agent. Gerecht legt uit dat Osama bin Laden weinig of niets te vrezen heeft van Amerikaanse agenten.

The Counterterrorist Myth

Robert Fisk (correspondent van The Independent in het Midden-Oosten) schrijft een commentaar voor het linkse weekblad The Nation. Volgens Fisk heeft het Westen geen antwoord op het wapen van de terroristen die bereid zijn om hun eigen leven te geven tijdens een actie. Fisk beschrijft zijn ontmoetingen met Arabische families die hun naasten verloren door Amerikaanse bommen: "Zij zeiden dat niemand hen zou helpen - alleen God. Theologie tegen technologie."

Terror in America

Tony Judt (auteur van diverse boeken over Europese politiek, commentator voor The New York Review of Books en The New Republic) ziet in de aanval het begin van een nieuwe vorm van oorlogvoeren. In de 21ste eeuw, aldus Judt, heb je geen raketten meer nodig. Je moet bereid zijn om te sterven voor wat je gelooft. "In zijn televisierede van afgelopen dinsdag liet President Bush blijken dat hij daar niets van begrijpt."

New York Diarist

Volgens James Woolsey (tussen 1993 en 1995 hoofd van de CIA) is er reden om te geloven dat Saddam Hoessein achter de aanslagen zit. Hij verwijst in The New Republic naar het boek Study of Revenge: Saddam Hussein's Unfinished War Against America van Laurie Mylroie. Die betoogt dat Irak ook betrokken was bij de aanslag op het World Trade Center in 1993..

Blood baath

Le matin du Sahara et Maghreb - Marokko

'Geen mens kan zich verheugen over het leed dat de VS aangedaan is. Wie dit wel doet, mag zich geen moslim noemen. Sinds de aanslagen richten de blikken zich op het Midden-Oosten. Er wordt bijna erkend dat men op zoek is naar een Arabische zondebok.

Er moet misschien streng op toegezien worden dat de verleiding een groot onrecht met een ander groot onrecht te vergelden, wordt weerstaan. Voordat de aanslag met grof geweld gewraakt wordt, zouden de VS zich moeten afvragen: waarom overkomt dit de VS, en waarom nu?'

Ettalaat - Iran

President Khatami veroordeelt de aanslagen in de VS. Hij heeft zijn medeleven betuigt met de families van slachtoffers en het gehele Amerikaanse volk.

Iran zal kosten noch moeite sparen in het onderzoek naar de wortels van terrorisme. Doel is het wegvagen van alle terroristische cellen, aldus Khatami.

Volgens de president moet de hele wereld zich inzetten om het terrorisme uit te schakelen. Khatami: 'Onze islamitische en humanitaire overtuiging leidt ons naar de goede weg.'

Al Riyadh - Saudi-Arabië

Op de voorpagina prijkt een foto van Arafat die bloed geeft voor de Amerikaanse slachtoffers. De krant opent met de kop 'Westen zoekt verantwoordelijkheid bij moslims'. In het artikel wordt de aanslag sterk veroordeeld, maar er is ook kritiek op gekleurde berichtgeving van westerse media 'die alle moslims verantwoordelijk houdt voor de aanslagen'.

Behalve een reportage van de 'zwarte dag in de geschiedenis', is er ook een artikel van de correspondent in Ramallah: 'Sharon maakt gebruik van de aanslagen om opnieuw een bloedbad te veroorzaken in de Palestijnse gebieden. Volgens Sharon weten de Amerikanen na de aanslagen waarmee Israël elke dag te maken heeft. Er vielen gisteren negen Palestijnse doden, en tien gewonden.'


WOENSDAG

Volgens de Boston Herald is op de luchthaven Logan, vanwaar de twee vliegtuigen zijn vertrokken die zich op het World Trade Center hebben gestort, een auto in beslag genomen waarin Arabischtalige vluchthandleidingen lagen. Volgens een bron van de krant zijn er vijf Arabische mannen, van wie een is opgeleid als piloot, geïdentificeerd als verdachten.

Hub Terror suspects ID'd

De Amerikaanse journalistenopleiding Poynter heeft een groot aantal voorpagina's van kranten op zijn website geplaatst. In drie webpagina's is te zien hoe Amerikaanse media de ramp verslagen hebben.

Coverage of the Attack

De Village Voice, de Vrij Nederland van New York, speculeert over extreem-rechtse Amerikaanse betrokkenheid. Het weekblad baseert zijn commentaar op een boek van William Pierce, The Turner Diaries. Daarin wordt beschreven hoe de 'held' een vliegtuig vol explosieven tegen het Pentagon knalt. Het boek is een bijbel voor extreem rechts, aldus de Village Voice.

Enemy could Lie Without - or Within

Ook een verslag uit een buurt in de New Yorkse wijk Queens, waar veel Arabieren wonen. Een tienjarig jongetje uit Latijns-Amerika 'ondervraagt' een Arabische winkelier:

- Je bent Arabier
- Nee, ik ben zigeuner
- Niet, je bent Arabier
- Nee, zigeuner - volgende klant

Anderen proberen zich te verontschuldigen voor de dansende Palstijnen in Jeruzalem. 'They are idiot, they are nothing,' zegt een Palestijnse arbeider. Zijn naam heeft hij liever niet in de krant.

Listening to the Arabs of New York

De kans is groot dat de toestellen niet meer door de oorspronkelijke piloten bestuurd werden op het moment van de crash. Volgens luchtvaartexperts zou elke piloot weigeren zijn toestel te pletter te vliegen tegen een burgerdoel. Het webmagazine Slate vraagt zich af hoe goed de terroristen konden vliegen. Iedereen die wel eens met Flight Simulator (een vliegsimulator voor de computer) speelt, weet hoe makkelijk het is een vliegtuig te besturen, aldus Slate. Landen is lastig, maar dat was in dit geval niet het probleem. Toch zijn de manoeuvres die de toestellen moesten maken om exact in hun doelen te crashen te ingewikkeld voor amateurpiloten, aldus Slate. De kans is groot dat degenen die het toestel bestuurden een uitgebreide opleiding hebben genoten, stelt het magazine.

How Good Were the World Trade Center Pilots?

De Spaanse krant El Pais heeft een Flash-animatie over de aanslag. Te zien is onder meer de route die beide vliegtuigen aflegden op weg naar het WTC.

Flash-animatie

Ook El Mundo (eveneens Spaans) heeft een Flash-animatie

Flash-animatie


DINSDAG

De BBC Online heeft zijn hele voorpagina ingeruimd voor de aanslag. Met onder meer videobeelden van het tweede toestel dat zich in de Twin Towers boort.

Voorpagina BBC Online
Videobeelden van de crash
(Realplayer noodzakelijk)
Ooggetuigenverslagen

De New York Times heeft videobeelden van de instorting van de tweede toren van het World Trade Center.

Crash of second airliner

Nieuwssites gingen en masse onderuit nadat de eerste berichten over de aanslag bekend werden, meldt de internetsite Webwereld.

Nieuwssites plat door aanslag VS

CNN - dinsdagmiddag urenlang onbereikbaar - bracht in de loop van de dag zijn homepage terug tot de meest minimale proporties om zoveel mogelijk bezoekers toegang te verlenen. Op de website onder meer een verklaring van de Taliban waarin het Afghaanse bewind de aanslagen veroordeelt.

Taliban diplomat condemns attacks

Op de website van het Witte Huis een transcriptie van de verklaring door president Bush.

Remarks by the president

Het Nederlandse deel van de digitale snelweg was dinsdagmiddag minder druk dan gewoonlijk, meldt Planet Multimedia. Dit komt vermoedelijk doordat surfers maar een handvol websites bezochten, die vervolgens onder de drukte bezweken. Ook de website van de Volkskrant kon de drukte nauwelijks aan. Rond vijf uur 's middags werden vijf keer meer pagina's opgevraagd dan gewoonlijk op dit tijdstip.

18 Procent minder internetverkeer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.