Persoonsgebonden clubcard als speelbal in de politieke arena

Hoewel een ruime Kamermeerderheid de persoonsgebonden clubcard (pcc) donderdag afschoot, is het kabinet bereid nog even pas op de plaats te maken....

Van onze verslaggever DEN HAAG

'Laat me duidelijk stellen dat de persoonsgebonden clubcard niet in de huidige vorm wordt ingevoerd', zei staatssecretaris Vliegenthart van VWS. Het ging over voetbalvandalisme en het was haar veelzeggende slotopmerking in het debat tussen de kamerleden met sport in hun pakket en de verantwoordelijken binnen het kabinet: Vliegenthart, Peper (Binnenlandse Zaken) en Korthals (Justitie).

Hoe haaks staan de woorden van Vliegenthart op die van haar voorgangster Terpstra. In een brief aan de clubs schreef Terpsta op 20 januari, nog geen elf maanden geleden dus, onder meer het volgende:

'Wellicht ten overvloede wijs ik u erop dat de invoering van de pcc onderdeel is van het geheel van maatregelen...de overheid zal zich bezinnen op haar positie indien mocht blijken dat een zo belangrijk element daarvoor als de pcc onverhoopt zou wegvallen.'

En: 'Gelet op het beleidskader moet er rekening mee worden gehouden dat niet-tijdige invoering van de pcc uit het oogpunt van openbare orde en veiligheid gevolgen kan hebben voor de organisatie van wedstrijden in het betaald voetbal.'

De sport heet vergeven te zijn van opportunisme. Dat geldt dan toch ook voor de politieke arena. De dreigende taal richting voetbalbond is verdwenen. De pcc heette een onmisbare schakel te zijn in de ketting van maatregelen, maar op 10 december praatte in Den Haag niemand meer over tijdige invoering van de pcc. Het ging vooral om afvoering.

Alleen de VVD, D66 en de kleine rechtse partijen willen de experimenten nog wel voortzetten. Een ruime meerderheid van PvdA, CDA, SP en GroenLinks ziet de kaart als een onding dat mensen wegjaagt uit de stadions, dat bij het 'grof vuil' kan (Atsma, CDA) en dat geen oplossing biedt in de strijd tegen geweld rond het voetbal. Want de ongeregeldheden vinden tegenwoordig immers vaak buiten de stadions plaats.

Wat is in de tussentijd gebeurd, dat het taalgebruik zo is veranderd? Zes clubs (Ajax, PSV, NEC, ADO Den Haag, Den Bosch en Emmen) experimenteren met de pcc en lang niet al hun geluiden zijn negatief, maar het draagvlak in het totale betaald voetbal is desondanks klein.

Bovendien heeft een onafhankelijk rapport van het bureau K + V het 'voetbalpaspoort' gekraakt; allereerst is de combinatie van service én veiligheid onmogelijk te realiseren. Een nog groter bezwaar is de supportersonvriendelijkheid, zoals dat in jargon heet. Spontaan stadionbezoek is onmogelijk, omdat kaartjes alleen te koop zijn met de pcc, waarop een pasfoto is bevestigd. De pcc is niet overdraagbaar aan vriend, buurman of dochter, het systeem is fraudegevoelig en duur, de software hapert, enzovoorts.

Kamerlid Middel (PvdA): 'Het experiment is geen succes gebleken.' Uit de wandelgangen van de Zeister bossen had hij vernomen dat 25 van de 36 clubs tegenstander zijn. 'Alleen het grootkapitaal is voor.' Hij sprak van 'gezichtsverlies', ook voor de politiek, want het was Den Haag dat de pcc opdrong aan het betaald voetbal.

Collega Atsma (CDA): 'Als kamerlid moet je in de spiegel kijken en de moed hebben om te concluderen dat je niet bereikt hebt wat je voor ogen stond.' Kant (SP): 'Onze fractie heeft de pcc nooit zien zitten. Het is idioot.'

Maar wat dan wel, in de strijd tegen geweld?

Vooralsnog gaat de adviescommissie onder leiding van Johan Stekelenburg onderzoeken of een of andere variant op de pcc misschien succesvol kan zijn. Half februari dient de commissie te rapporteren.

De kamerleden deden zelf alvast suggesties. Supporters moeten normaal, gastvrij, worden behandeld. 'Hekken maken gekken', hebben de clubvoorzitters Sporre (Zwolle, inmiddels teruggetreden) en Van der Velde (Heerenveen) meermalen geroepen. De twee zijn de voortrekkers van de strijd tegen de pcc.

Vrije verkoop van plaatsbewijzen moet mogelijk zijn. Maatwerk is gewenst. Wie zich dan toch misdraagt, hoeft niet meer op mededogen te rekenen. De uit Amerika overgewaaide term zero tolerance was meer dan eens te horen. Stadionverbod en meldingsplicht zijn middelen die kwaadwillende supporters dienen af te schrikken. Laten alle krachten zich eens richten op die 1500 vandalen, opperde Rijpstra (VVD).

Rijpstra pleitte voor het mogelijk intrekken van licenties, als clubs zelf te weinig werk maken van veiligheidsbeleid. Het zijn geluiden die al zo vaak te horen zijn geweest.

Sommige kamerleden vroegen zich hardop af waarom toch weer een commissie is geformeerd. Uiteindelijk streken ze over hun hart, in de veronderstelling dat van uitstel toch wel afstel zal komen.

Willem Vissers

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden