Column

Personificatie van de strijd tegen het establishment

Op support-antoine.org kunnen sympathisanten hun steun betuigen aan Antoine Deltour, gruwel van de Luxemburgse autoriteiten en multinationals, held van de mensen die zeggen op te komen voor de kleine man en voor wat ze fiscale rechtvaardigheid noemen. Gisteren begon de rechtszaak die de Luxemburgse autoriteiten tegen Deltour hebben aangespannen.

Antoine Deltour. Beeld epa

Deltour is een onschadelijk ogende, bleke, kalende, dunne, bebrilde man van 30, een Fransman, voormalig employé van de accountancy- en adviesfirma PwC in Luxemburg. Heel Luxemburg past op één ansichtkaart, er wonen drie handenvol mensen, maar PwC heeft er 2.600 mensen in dienst en dat is niet om de boekhouding te doen van aanbieders van wandelvakanties over de Müllerthal Trail.

Een twintiger was Deltour, beginnend accountant, toen hij met afgrijzen om zich heen keek bij zijn werkgever, luisterde naar het gepraat over 'belastingoptimalisatie', 'tax planning', 'minimaliseren van de fiscale druk' en alle andere termen die gebruikt worden om ondernemingen en vermogende particulieren met belastingallergie bij te staan. Daar wil ik niet bij horen, besloot Deltour, die ontslag nam. Vlak voor zijn vertrek deed hij iets wat formeel te boek staat als diefstal en schending van het beroepsgeheim, maar wat met enige welwillendheid ook zou kunnen worden uitgelegd als de heldendaad van een klokkenluider.

Deltour kopieerde 2.669 documenten van zijn werkgever waarin gedetailleerd stond uitgelegd welke afspraken grote klanten van PwC - multinationals als Pepsi, Amazon, Fiat, Ikea, Disney en nog zo'n 340 andere bedrijven - hadden gemaakt met de Luxemburgse belastingautoriteiten. Gezamenlijk hadden ze in het snoezige groothertogdom een paradijs geschapen. Een paradijs waarin bedrijfswinsten uit alle uithoeken van de wereld efficiënt en discreet werden weggetoverd, en de belastingdruk navenant daalde naar luttele procenten - naar het alleszins schappelijke tarief van 1 of 2 procent in sommige gevallen. Veel ruimte neemt zo'n paradijs niet in: 1.600 bedrijven stonden geregistreerd op één brievenbus, aan de Rue Guillaume Kroll 5 in Luxemburg.

Deltour overhandigde in 2012 zijn bestanden aan een Franse journaliste, wier publicatie nog niet veel losmaakte. Twee jaar tijd later stortte het internationale consortium van onderzoeksjournalisten ICIJ zich op de rest van de duizenden documenten en het Luxleaks-schandaal was geboren.

De voorloper van de PanamaPapers gaf een fraai inkijkje in hoe een EU-lidstaat een indrukwekkende trapeze had opgebouwd aan fiscale ontwijkingsmogelijkheden waardoor multinationals overal ter wereld actief kunnen zijn, maar nergens ter wereld in overdreven mate hoeven bij te dragen aan de financiering van zaken die nodig zijn om een samenleving draaiende te houden. Dat moeten de locals maar doen, de kleine mensen, en de kleine ondernemertjes die te suf, te klein, te arm, te onbetekenend, te netjes of te benepen om hun belastingplicht te ontlopen.

Deltour staat terecht in Luxemburg. Hij kan voor tien jaar de gevangenis in draaien, maar hij heeft de publieke opinie aan zijn kant, net als de Europese Commissie, de OECD en andere instanties die er ook klaar mee zijn.

Zo is Deltour de personificatie geworden van de strijd tegen 'de 1 procent', tegen het establishment, en tegen de partijen die groot en machtig genoeg zijn om zich te onttrekken aan de regels. Niet door ze te overtreden, maar door ze te omzeilen. Dat is legaal. Deltour heeft laten zien dat legaal en normaal niet per se hetzelfde zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden