Nieuws Persfotografen

Persfotografen staken voor hogere tarieven: ‘Ik krijg minder dan een timmerman’

Honderden persfotografen staken vrijdag voor hogere tarieven. Ruim 450 van de circa duizend Nederlandse fotojournalisten hebben zich de afgelopen weken aangemeld voor een actie van de Nederlandse Vereniging voor Fotojournalisten (NVF). Ze eisen een tariefverhoging van 14 procent, een hoger tarief voor online foto’s en meer zeggenschap over hun auteursrecht.

Persfotografen leggen minister Hoekstra vast. Beeld Freek van den Bergh

Voor het eerst legt een grote groep persfotografen een dag het werk neer om aandacht te vragen voor hun arbeidsomstandigheden. De meeste fotojournalisten zijn zelfstandigen en mogen bij wet niet gezamenlijk onderhandelen. Ze staan als eenling tegenover enkele grote uitgevers en persbureaus die samen het medialandschap beheersen. Vrijdagochtend verzamelen ze in Den Haag voor het kantoor van persbureau ANP/HH om te demonstreren.

Begrip

De fototarieven zijn de afgelopen jaren aanzienlijk gedaald, zo blijkt uit onderzoek van bureau Pyrrhula Research in opdracht van een aantal vakorganisaties waaronder de NVF. In 2014 leverde een foto gemiddeld nog een kleine 80 euro op. In 2017 was dit bedrag gedaald naar iets meer dan 50 euro. Veel media en persbureaus betalen momenteel rond de 40 euro. Het tarief voor foto’s voor de website ligt vaak nog een stuk lager. Het is te weinig om van te kunnen leven, zeggen fotografen. Naast meer geld eisen ze hun auteursrecht terug. Momenteel hebben de uitgevers vaak het recht een foto in meerdere titels te publiceren zonder extra te betalen.

Uitgevers en persbureaus zeggen begrip te hebben voor de fotografen, maar lijken vooralsnog niet van plan de tarieven te verhogen. Ze kampen met teruglopende printoplages en lage advertentieopbrengsten. ‘De prijzen staan inderdaad onder druk’, zegt Martijn Bennis, directeur van persbureau ANP. ‘Maar wij zijn onderdeel van een heel ecosysteem, van een markt. Uitgevers zoeken naar de laagste prijs.’ Fotografen kunnen te raden gaan bij hun opdrachtgevers, maar moeten ook elkaar aanspreken, zegt hij. ‘Er zijn veel fotografen die hun werk voor bijzonder weinig beschikbaar maken.’

Ook andere mediabedrijven komen de stakende fotografen niet meteen tegemoet. Een gesprek met De Persgroep, uitgever van onder andere de Volkskrant, Trouw en AD, is op niets uitgelopen, meldde de NVF donderdag: ‘De uitgever wil de tarieven niet indexeren.’ De Telegraaf Media Groep (TMG) laat in een reactie weten dat ‘de gehanteerde tarieven boven marktconform’ zijn.

Actiebereidheid

De actiebereidheid onder de fotojournalisten is groot, toch zijn fotografen huiverig om openlijk over het onderwerp te praten. ‘Het is nooit zonder risico’, zegt een fotograaf die werkt voor een regionaal dagblad en alleen anoniem wil reageren. ‘Ik schat dat ons uurtarief lager ligt dan dat van een timmerman of loodgieter. Ik krijg 42 euro per foto.’ Om rond te komen heeft hij een omzet van 330 euro per dag nodig, minstens acht foto’s. ‘Dat lukt niemand.’

Volkskrant-fotograaf Freek van den Bergh won deze week twee Zilveren Camera’s voor zijn politieke foto’s. Ook hij staakt morgen. De Volkskrant zorgt goed voor zijn fotografen, benadrukt hij: ‘De krant zet heel veel opdrachten uit.’ Toch is hij genoodzaakt bij te klussen, stelt hij. ‘Dat kan conflicteren. Wil je dat een fotograaf de ene dag een foto van Shell maakt voor de krant en de volgende dag de bedrijfsportretten schiet?’

Toen Van den Bergh in 2011 stage liep bij het ANP waren veel fotografen daar nog in dienst, inmiddels vrijwel niemand meer. ‘Sindsdien zijn de tarieven nooit voor inflatie gecorrigeerd. Ze zijn nooit verhoogd. Hetzelfde geldt voor de grote uitgevers.’

Ondanks de vele deelnemers aan het protest, werken veel fotografen gewoon door. De kranten van zaterdag zullen net zo gevuld zijn met beeld als alle andere kranten, voorspelt ANP-directeur Bennis. ‘We hebben meer dan genoeg fotografen die de nieuwsevents zullen fotograferen. Er zal een normale stroom aan foto’s zijn.’

De fotografen van de Volkskrant

Fotoredacteur Gerrit-Jan van Ek kan een kleine groep nieuwsfotografen voorzien van een constante stroom aan werk. ‘Wij bepalen onze tarieven in samenspraak met de hoofdredactie. 145 euro voor een klus, 260 euro voor een dag.’ Het tarief is geen vetpot, geeft hij toe, ‘maar we zijn niet kinderachtig. We sturen mensen op reis, betalen ook de reistijd, en voor een Uitgelicht (een fotoreportage van twee pagina’s, red.) betalen we zo 500 tot 1000 euro.’  ‘Wij hebben een groter budget dan regiokranten en besteden veel geld aan foto’, zegt adjunct-hoofdredacteur Corine de Vries. ‘Dat doen we met liefde, want fotografie is heel belangrijk voor onze krant.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.