Persé versus per se, plus de Ridderzaalselfie van Asscher

Rutte en Asscher nemen een Ridderzaalselfie.Beeld anp

Witte spelling

Enige tijd geleden sprong mij in onze krant het woord persé in het oog. Wat? Hoezo spellen we dat zo vreemd? Het is toch per se? Of was het altijd al persé, wist ik dat niet en gebruikten we het woord de laatste tijd gewoon vaker? Het dook plotseling overal op, zo leek het. Intussen beklaagden lezers zich: het ging toch niet aan dit woord anders te spellen dan onze kinderen het op school leren? Een oud-redacteur schreef me dat de spelling van per se me als oud-gymnasiast toch aan het hart moest gaan. Bij het schrijven van deze rubriek meed ik het woord omdat ik persé zo lelijk vond. Tijd voor opheldering.

Wat wil het geval? Lang geleden, in 2005, verordonneerden de hoeders van de officiële spelling, vastgelegd in het Groene Boekje, vreemde constructies als 'pannenkoek'. Critici, onder wie een Volkskrant-redacteur, lanceerden een alternatieve spelling, gepubliceerd in het Witte Boekje. Die spelling hanteert de Volkskrant sindsdien.

Behalve bij per se, merkte een scherpe corrector onlangs op. Daar weken we af van het Witte Boekje, dat persé als goed alternatief aanbiedt. De eindredactie besloot daarop alsnog consequent te worden vandaar plotseling al die persés in de krant. We hebben erover gediscussieerd, er waren ook goede argumenten voor deze consequente aanpak. Maar ik vind het gek om die witte spelling, ontstaan uit protest tegen rare consequente regels in de officiële spelling, zelf weer dogmatisch te hanteren.

Ons gevoel gaf ons jarenlang in het bij het Latijnse per se te houden. Net zoals we in spe schreven, en niet het in spé uit het Witte Boekje. Dat was de juiste intuïtie. We gaan dus weer per se schrijven in de Volkskrant. Met onze excuses voor de verwarring.

Prinsjesdag

Als de politiek niet eens wil discussiëren over de miljoenennota, wat moesten wij van de media dan met deze Prinsjesdag zonder inhoud? Wij losten het op met een stuk van Ariejan Korteweg over de vreemde dag en een eindoordeel over de ministers van het recordkabinet dat met zijn laatste begroting kwam. Prinsjesdag versloegen we met een verhelderende analyse van die toch niet zo beleidsarme begroting door Robert Giebels. En chef politiek Raoul du Pré beschreef de Troonrede als een schreeuw om erkenning van de uitgaande coalitie. Goed verhaal, dat we in tekst op de voorpagina wilden zetten.

Geen voorpaginabeeld maar dit jaar, nu het ritueel zo leeg is. Fotoredacteur Frank Schallmaier protesteerde. U kent hem van de Schallmaier-index, met deze week een extra fijne aflevering over dieren die wit zijn door een pigmentafwijking. Maar hij is ook vaak verantwoordelijk voor de fotokeuze in de nieuwskrant, en kan flink drammen.

Er is gewoon veel grappig beeld, zei hij. Vooral die vrolijke foto van Rutte en Asscher die een Ridderzaalselfie nemen wilde hij de krant in loodsen. Nieuwschef Eelco Meuleman, die het verhaal van Raoul du Pré had gelezen, bedacht dat die twee eigenlijk heel goed bij elkaar pasten. Op Twitter zag hij ook nog de selfie van Asscher voorbijkomen. Wat nou als we het nemen van de selfie op de voorpagina zetten en op pagina 3 de selfie zelf? Aldus geschiedde.

Plaatsvervangend hoofdredacteur Pieter Klok bedacht de kop 'Dit was wél een goed kabinet!', waarmee de schreeuw om erkenning mooi met de selfie werd verbonden. Ik vond het een originele voorpagina. Op sociale media meende een enkeling dat de Volkskrant zelf 'Dit was wel een goed kabinet' wilde beweren, inclusief uitroepteken. Ironie wordt nooit door 100 procent van de lezers begrepen. Daar moet je een beetje rekening mee houden, maar het mag ons er niet toe brengen dit fijne stijlmiddel te schuwen. Alleen Frank mokt vrolijk door: 'Er stond nog te weinig beeld in. Prinsjesdag is elk jaar leuk, er gebeurt gewoon heel veel. ' Op naar 18-9-'18.

Philippe Remarque

Reageren? p.remaraque@volkskrant.nl

De selfie die Lodewijk Asscher neemt, samen met Mark Rutte.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden