Permanente opmars Vlaams Belang stokt

Vlamingen en Walen houden vast aan gevestigde partijen. Maar formeren blijft in België een ingewikkelde puzzel...

BRUSSEL What a beautiful day, lachen de Vlaamse christen-democraten (CD & V) zondagavond. Vlaanderen kleurt immers oranje – hun kleur – bij de regionale verkiezingen in België. Niet alleen omdat CD & V wint, maar nog meer omdat het Vlaams Belang, de liberale VLD en de socialistische SP.a) verliezen.

Het geklungel van CD & V afgelopen twee jaar op nationaal niveau – België strompelde van crisis naar crisis onder leiding van CD & V-premier Leterme – is niet door de kiezer afgestraft, integendeel. Waar CD & V twee zetels wint en op 31 uitkomt, haalt haar voormalige kartelpartner N-VA (Nieuw-Vlaamse Alliantie) zelfs 16 zetels, een winst van tien. De Vlaamse kiezer wil stabiliteit.

De opvallendste uitslag aan Vlaamse zijde is het verlies van Vlaams Belang (van 32 naar 21 zetels). Aan twintig jaar van onafgebroken groei is een eind gekomen. VB-kopman Dewinter verklaart de nederlaag uit de concurrentie van N-VA en Lijst Dedecker. ‘Wij vissen niet meer alleen in de vijver van rechts Vlaams-nationalisme.’

‘Het Vlaams Belang heeft harde kletsen gehad, maar we zijn niet knock-out’, aldus Dewinter. VB-partijvoorzitter Valkeniers benadrukt dat het Vlaams Belang nog steeds de tweede partij van Vlaanderen is. ‘Het establishment is nog niet van ons af.’

Het is ongewis hoe de nieuwe Vlaamse regering eruit gaat zien. Naast één grote partij (CD & V) zijn er vele kleinere met 10 tot 20 zetels. Deze versplintering maakt de coalitievorming tot een complexe puzzel.

Huidig minister-president Peeters (CD & V) zal het initiatief nemen. Voortzetting van zijn huidige coalitie met SP.a en VLD – twee verliezers – ligt niet voor de hand. De liberalen beraden zich komende dagen of ‘een oppositiekuur’ niet het beste is. Partijvoorzitter Somers trad ’s avonds af.

De christen-democraten kunnen de N-VA uitnodigen, maar dan moet er eerst wat oud zeer worden weggemasseerd. Het kartel van CD & V en N-VA spatte vorig jaar in ruzie uiteen. De socialisten – nodig voor een meerderheid – twijfelen over voortzetting van hun deelname aan de Vlaamse regering.

Aan Waalse zijde blijft de Parti Socialiste de grootste partij. Een reeks nieuwe schandalen heeft de partij niet zwaar geschaad: van 34 naar 29 zetels. De voorspelde ‘tsunami’ tegen de socialisten is uitgebleven, constateert PS-voorzitter Di Rupo.

Dat is teleurstellend voor de liberale MR. Die maakte de machtsstrijd met de socialisten tot inzet van de verkiezingen, maar verliest zelf een zetel en komt op 19. De grote winnaar in Wallonië is Ecolo. Deze partij vervijfvoudigt bijna haar aanhang en heeft nu 14 zetels. Ecolo profiteert van de harde machtsstrijd tussen PS en MR.

De PS ziet een centrum-linkse regering als de meest wenselijke. De huidige coalitie van PS en cdH (christen-democraten) zou daartoe worden uitgebreid met Ecolo.

De komende weken zal blijken in hoeverre de nationale regering in problemen komt door de nieuwe machtsverhouding in Vlaanderen en Wallonië.

Premier Van Rompuy (CD & V) wil graag verder. Coalitiepartner VLD kondigt aan dat het zich vanwege haar Vlaamse verlies harder zal opstellen. Daarnaast heeft de campagne de sfeer tussen MR en PS dermate verziekt, dat het de vraag is of die federaal samen nog verder willen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden