Perfect plaatje

Zonder enige waarschuwing bracht popster Beyoncé een nieuw album uit, met 14 nummers en 17 clips. Ze laat de vrouwelijke concurrentie voorgoed achter zich.

Pop


Beyoncé


****


Het zou niet meer gebeuren in 2013, een nieuw album van Beyoncé. Jammer, want er waren een paar zeer geschikte momenten waarop de zangeres, groot geworden met Destiny's Child, haar vijfde solo-album had kunnen presenteren. Bijvoorbeeld rond haar optreden in de pauze van de Amerikaanse footballfinale Super Bowl, het best bekeken televisie-evenement van het jaar. Of twee maanden later, toen in Europa haar Mrs. Carter World Tour van start ging.


Maar haar perfectionisme dwong Beyoncé Carter-Knowles, zoals ze sinds haar huwelijk met hiphopsuperster Jay Z heet, de release steeds uit te stellen. Dat in de vroege morgen van vrijdag 13 december ineens via een enkel berichtje op de sociale media duidelijk werd dat Beyoncés titelloze nieuwe album vanaf dat moment te koop was op iTunes, deed de popwereld ontploffen van zowel ongeloof als enthousiasme.


Ongeloof omdat de release van een nieuw album van een van de grootste popsterren van dit moment zo goed geheim was gebleven. Net als begin dit jaar, toen David Bowie op zijn verjaardag op 8 januari niet alleen volkomen onverwacht een nieuwe single op YouTube lanceerde, maar ook meteen een album aankondigde, dat hij in het diepste geheim had opgenomen.


En enthousiasme omdat het jaar mocht worden afgesloten met een album van een grote ster die niet teleurstelde. Van Lady Gaga tot Katy Perry en van Miley Cyrus tot Britney Spears, de (vrouwelijke) concurrentie van Beyoncé had dit jaar matige tot slechte albums afgeleverd, die ook in commerciële zin niet deden waarop de industrie had gehoopt. Een goede Beyoncé was op z'n zachtst gezegd welkom in een jaar waarin grote mainstream-albumreleases het zo slecht hadden gedaan.


Maar welke zekerheid kon Beyoncé geven? Haar vorige plaat 4, uit 2011, werd lovend besproken, maar bevatte geen enkele (Amerikaanse) toptienhit, wat geen van haar voorgaande platen was overkomen. Was het ook niet riskant om het album alleen digitaal via iTunes aan te bieden voor 15,99 dollar in de VS en 14,99 euro in Europa?


Veel geld in een tijd waarin muziekliefhebbers niet gewend zijn iets, laat staan veel voor downloads te betalen. Het betrof hier dan wel een 'visueel album', met naast veertien nieuwe songs ook zeventien videoclips van onder meer die nieuwe nummers. Maar dat is een bonus waaraan internationaal geen artiest zich na Marco Borsato's dvd-album Zien (2004) nog heeft gewaagd.


Het was dus afwachten of fans zo veel geld zouden neerleggen voor een digitaal album, zonder dat iemand er ook maar er iets van had gehoord. Maar het is een giganstisch succes gebleken. In drie dagen tijd werden er via iTunes wereldwijd ruim 828 duizend exemplaren van Beyoncés nieuwe album verkocht, waarvan 617 duizend alleen al in de VS. Een record. En die teller zal nog wel even doorlopen, zeker als eind deze week de eerste fysieke cd's en dvd's in de winkel liggen.


Inmiddels kan worden vastgesteld dat Beyoncé een uitstekend album is, zonder twijfel haar beste tot nu toe. Een conclusie die niet na één keer luisteren was te trekken. Aanvankelijk word je vooral overrompeld door de machtige stem van de 32-jarige zangeres en de hypermoderne productie van de nummers. Het klinkt meteen geweldig, zoals hedendaagse r&b moet klinken. Niet te overdadig, diepe post-dubstep bassen ingebed in smaakvolle elektronica en kale drums.


Grootste meevaller is meteen dat Beyoncé niet meegaat in die ellendige Amerikaanse trend om liedjes te versieren met Eurodancebeats. Maar wat je aanvankelijk toch ook mist is een echt feestnummer. Een nieuwe Crazy In Love of Single Ladies (Put A Ring On It) staat er niet op. Het dichtst in de buurt bij een dansnummer komt het door Pharrell en Timbaland mede-gecomponeerde en geproduceerde Blow. Verder blijven de nummers vooral in de lage tempi hangen, een beetje zoals op haar vorige plaat.


Een plaat die op den duur toch ook wat saai werd, maar dat lijkt het album Beyoncé niet te gaan gebeuren. Het merendeel van de nummers (Partition, Jealous, ***Flawless en het tegen kitsch aanleunende Heaven zijn de wat zwakkere broeders hier) nestelt zich in je hoofd om er nooit meer uit te komen. Soms is het de percussie (schrikeffecten in Haunted) soms de Prince-achtige zang (Blow, Rocket) en in Superpower het zoemende, zwoele synth-loopje, dat zo fascineert dat je het nummer onmiddellijk nog een keer luistert.


Dan vallen ook de teksten op waarin Beyoncé, na het wat moralistische 'It's the soul that needs the surgery' in openingsnummer Pretty Hurts, zich ontpopt als een wellustige, seksueel onverzadigbare vrouw.


'For all the grown up women', roept ze in Blow, een van de vele liedjes over seks. Seks met haar echtgenoot wel te verstaan, wat in de van overspel, polygamie en vluggertjes zwanger staande r&b en hiphop bijzonder mag heten.


Jay Z staat haar rappend bij in Drunk In Love over een dronken vrijpartij zo hevig dat de Warhol in de hal alsmede de keukentafel het moesten ontgelden. De bijbehorende videoclip toont het tweetal dat zichtbaar nog naar meer verlangt.


Beyoncé zit lekker in haar vel, geniet van haar man en kind (dochter Blue Ivy is bijna twee en even te horen en zien in Blue) en dat mogen we weten. Een beetje jaloers word je er wel van, zeker wanneer je al die perfectie die ze op de plaat uitstraalt ook nog eens uitvergroot in beeld ziet.


Ze zet op het album Beyoncé een beeld neer van een ongenaakbare superster die weet wat er in het leven te halen is en alleen genoegen neemt met perfectie. Daar kunnen wij, gewone aardse stervelingen, alleen maar van dromen. Maar de popmuziek heeft er met Beyoncé wel een ster bij waar volwassenen zich al dromend niet te gegeneerd bij hoeven voelen.


Extra: In één uur uitverkocht

In maart treedt Beyoncé op in Nederland. Maandagochtend gingen de kaarten voor het concert op 18 maart in Ziggo Dome in de voorverkoop. Binnen twintig minuten waren de 17 duizend kaarten uitverkocht. Enkele minuten later werd een tweede concert op 19 maart aangekondigd. De kaartverkoop begon direct. Binnen een uur waren beide concerten uitverkocht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden