Peptalk blijft zweven boven KLM-personeel

OUDE VRIENDEN die bittere vijanden worden. Zenuwachtig personeel dat het bezuinigen zat is. Concurrenten die met honderden miljoenen in hun kosten snijden....

HENK BLANKEN

Het was dan ook méér dan een gewone toespraak over de jaarresultaten die Bouw dinsdagmiddag afstak voor tachtig van zijn topmanagers. De resultaten zijn goed. Een recordwinst van 547 miljoen gulden. Bouw ('Hij lijkt zo afwezig', zegt een KLM-watcher) is met grotere zaken bezig. Zijn verhaal bevatte peptalk. Niks onzekerheid. Initiatieven moeten we hebben.

KLM's grootste vijand is nu KLM zelf. Twijfel over de koers die de maatschappij zal kiezen knaagt aan het zelfvertrouwen. Het personeel weet dat een nieuwe alliantie elke dag op het prikbord kan hangen, maar ook nog maanden kan uitblijven. Het kan om Alitalia gaan, met een mooie hub in Milaan, of Iberia, dat arm maar groot is, of om British Airways en American; KLM zou kunnen aanschuiven bij een verbond dat die twee reuzen smeden.

Even fnuikend voor het warme gevoel van behaaglijkheid dat lang als een deken over KLM lag, is het conflict met de Amerikaanse partner Northwest. Wat een beschaafd juridisch geschil was, heeft zich verplaatst van de boardroom naar de straathoek. Zonder gêne wordt met modder gegooid.

Bouw zou niet integer en strategisch een nitwit zijn. Hij blijft er een gentleman onder, maar wordt allengs minder geloofwaardig als hij zegt dat de alliantie nog functioneert. Want Northwest-topman John Dasburg spreekt van een schizofrene samenwerking, en koketteert met Air France en Alitalia, die best met Northwest in zee willen als KLM een alternatief kiest.

Het partnerschap met Northwest, lange tijd het ultieme voorbeeld van samenwerking in de luchtvaart, is verworden tot een 'alliance from hell', schreef het Amerikaanse zakenblad Fortune. En tekenend voor de verzuurde verstandhouding is dat Dasburgs pr-afdeling dat verhaal meteen naar Nederlandse kranten faxte. Zo zijn de feiten, leek Dasburg te zeggen.

Voor Bouw wordt het al maar lastiger te doen alsof de relatie zakelijk is. Het is opmerkelijk dat KLM al maandenlang de drie commissarissen zetels bij Northwest onbezet laat. Bouw wil de betrekkingen zuiver houden, maar kan moeilijk ontkennen dat hij zijn mede-aandeelhouders Al Checchi en Gary Wilson liever mijdt.

Checchi en Wilson waren de twee investeerders die Northwest in 1989 met 40 miljoen dollar van de beurs haalden. Daarbij steunden ze vooral op de KLM, die 400 miljoen inbracht. Sindsdien heeft Bouw getracht de macht van het duo - dat een klein miljard dollar aan Northwest verdiende - in te perken. Eind vorig jaar sloegen Checchi en Wilson terug: ze voorkwamen dat KLM zijn stemrecht kan vergroten van 19 tot 25 procent.

Mèt het uitgebreide stemrecht kan KLM cruciale beslissingen van de oorspronkelijke aandeelhouders kan blokkeren. Een daarvan zou een nieuwe alliantie kunnen zijn, een mogelijkheid die Checchi en Wilson graag openhouden omdat ze dan wellicht hun belang in Northwest kunnen verzilveren.

Wat Checchi en Wilson willen, is duidelijk. Wat Bouw wil, is een raadsel. Het juridisch gevecht kan 'nog maanden, en zelfs langer' duren, zegt hij. Dat hoeft geen ramp te zijn als KLM niet al eerder moet kiezen voor een alternatief als samenwerking met BA en American. Want zo lang Bouw niet weet welke macht hij bij Northwest zal hebben, kan hij de ene alliantie moeilijk tegen de andere afwegen.

Ondertussen raakt de vaart eruit. Verdere samenwerking op vrachtgebied met Northwest moet wachten. En het personeel van KLM, dat sinds 1990 de produktiviteit al met 67 procent opvoerde, reageert zuur op nieuwe kostenreducties. De targets die ruim werden gehaald, blijken ineens moving targets geworden omdat Bouw KLM's kosten terug wil brengen naar het niveau van zijn zuinigste concurrent.

Bij zo veel onzekerheid en bewegende doelen heeft peptalk weinig zin.

Henk Blanken

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden