ReportageThe Villages, Florida

Pensionado’s in Florida keren Trump de rug toe – en dat kan hem het presidentschap kosten

Inwoners van The Villages in Florida vervoeren zich vaak met golfkarretjes.  Beeld Daniel Rosenthal / de Volkskrant
Inwoners van The Villages in Florida vervoeren zich vaak met golfkarretjes.Beeld Daniel Rosenthal / de Volkskrant

Het waren oudere kiezers die Donald Trump president maakten. Voor zijn herverkiezing kan hij niet meer blindelings op hen rekenen. In de ommuurde wijk The Villages in Florida groeit de steun voor Biden, al kan dat de 65-plussers op bedreigingen komen staan van hun generatiegenoten.

Ray Kissner (77) zit alleen op een bankje en kan het niet meer aanzien. Voor hem op het plein speelt een bandje livemuziek en daaromheen zitten alle terrassen bomvol. ‘Kijk ze feestvieren, kijk ze drinken, het lijken wel kleuters’, zegt Kissner. Maar het zijn allemaal dronken 65-plussers.

We zijn in The Villages, een steenrijke ommuurde seniorenwijk in het zonnige Florida. Hier wonen zo’n 100 duizend 65-plussers naast elkaar in crèmekleurige villa’s, de gazons allemaal even gladgemaaid en op elke straathoek een palmboom. Om vijf uur ‘s middags begint Happy Hour: dan zoeven de ouderen in hun golfkarretjes naar een van de drie feestpleinen.

Honderden 65-plussers laven zich op het grootste feestplein, Lake Sumpter Square, aan volle glazen bier en witte wijn. Ze hangen om elkaar heen, vrijwel allemaal zonder mondkapjes, zoenend en zingend. Hier hoeft niemand morgen te werken, niemand op tijd thuis te zijn om kinderen te voeden. Voor Kissner is het alsof hij naar de laatste avond van de Titanic zit te kijken. Het schip zinkt, maar niemand wil het weten. Er moet gelachen worden en gefeest, gedanst en gevoeld. In het paradijs is geen ruimte voor corona.

Ray Kissner voerde campagne voor Biden en is naar eigen zeggen met de dood bedreigd. 'Ik wil voorkomen dat mijn kleinkinderen gaan denken dat je met liegen verder komt.' Beeld Daniel Rosenthal / de Volkskrant
Ray Kissner voerde campagne voor Biden en is naar eigen zeggen met de dood bedreigd. 'Ik wil voorkomen dat mijn kleinkinderen gaan denken dat je met liegen verder komt.'Beeld Daniel Rosenthal / de Volkskrant

Toch hangt er een verandering in de lucht. Ray Kissner is in maart, toen bekend werd dat het coronavirus door het land waarde, uit de feestende carrousel gestapt. Hij is niet de enige. Het legertje ouderen dat de president de rug toekeert groeit razendsnel. Eerder deze maand hadden ze zo veel zelfvertrouwen verzameld dat ze in een optocht van zevenhonderd golfkarretjes door The Villages reden. Ze toeterden, hadden Biden-stickers en -buttons opgeplakt. ‘We lieten ze even goed zien wie we waren’, zegt Kissner, die zijn hele leven Republikeins stemde, maar het voor gezien houdt wegens Trump.

De Democratische Club in The Villages schat dat zo’n 6 procent van de Republikeinen in de seniorenwijk dit jaar is overgestapt naar het andere kamp en op Biden zal stemmen; dat zijn zo’n 3.500 kiezers. Hoewel de Republikeinse partij geen cijfers wil geven van overlopers, erkent iedere Trump-stemmer op straat dat de president dit jaar minder stemmen uit The Villages kan verwachten dan vier jaar geleden.

Alarmerend

Dat is alarmerend voor Trump. Ouderen hielpen hem vorige keer aan een overwinning. Een leegloop kan hem opbreken. En al helemaal in Florida, een staat waar het electoraat voor een kwart bestaat uit 65-plussers. Een staat die qua inwonertal bovendien een grote rol speelt in de uitkomst van de presidentsverkiezingen. Als Trump Florida verliest, dan kan hij het Witte Huis zo goed als vergeten.

Landelijk zien de cijfers er ook niet goed uit voor Trump. In recente peilingen van CNN en NBC/Wall Street Journal krijgt Biden 21 tot 27 procentpunt meer stemmen van 65-plussers dan Trump. En dat terwijl Trump in 2016 nog zo populair was bij ouderen: hij kreeg van hen destijds 7 procentpunt meer stemmen dan zijn opponent.

Corona is een belangrijke reden dat ouderen Trump dumpen. Sommigen hebben hun kleinkinderen al maanden niet gezien en het virus doodt hen in veel groteren getale dan jongeren. En dan is er een president die zegt dat je je leven niet moet laten domineren door het virus. Kissners ogen vullen zich met tranen als hij op zijn bankje memoreert hoe hij als 15-jarige jongen zijn vader verloor aan een Aziatisch griepvirus. ‘Elke keer als ik nu de krant lees, denk ik aan al die 15-jarigen die nu hun vader verliezen. Ik neem het Trump erg kwalijk.’

Een gepensioneerde inwoner van The Villages toont het T-shirt dat hij heeft laten maken.  Beeld Daniel Rosenthal / de Volkskrant
Een gepensioneerde inwoner van The Villages toont het T-shirt dat hij heeft laten maken.Beeld Daniel Rosenthal / de Volkskrant

De constante leugens en het grove taalgebruik van de president vormen misschien nog wel een belangrijkere verklaring waarom ouderen afhaken, horen we in The Villages. ‘Ik heb mijn kinderen geleerd dat liegen niet mag. Ik wil voorkomen dat mijn kleinkinderen (dertien stuks) gaan denken dat je met liegen verder komt in het leven’, zegt Kissner. Zijn grieven sluiten aan bij de analyse van Susan MacManus, hoogleraar politiek aan de Universiteit van Florida. Vrouwen verlaten Trump nog iets vaker dan mannen, vooral vanwege zijn neerbuigende houding naar vrouwen toe. Zijn ‘grab them by the pussy’-uitspraak zijn ze niet vergeten.

Op straat is die mening vaak te horen. Keurige dames, op hakjes in de zonneschijn, maken kotsbewegingen als ze de naam van Trump horen. Zoals Brenda Costello (69), die net met haar man naar de wekelijkse zaterdagmarkt gaat. ‘Ik denk dat mensen eindelijk wakker zijn geworden.’ Iets verderop staat Jeannie Hamilton (81) energiek met Biden-bordjes te zwaaien voor het stembureau. Haar afkeer van Trump duurt al vier jaar. ‘Mijn maag is al sinds november 2016 – toen Trump werd gekozen – zo klein als een walnoot. Ik heb een constant gevoel van misselijkheid.’

Tij keren

Trump probeert het tij wanhopig te keren. In een campagnefilmpje noemde hij ouderen begin deze maand plots ‘mijn favoriete mensen’. Hij houdt rally’s om ze moed in te spreken, zoals vorige week nog op het poloveld bij The Villages. Als sardientjes stonden tienduizend senioren op elkaar gepakt om hem toe te zwaaien. Na afloop hielden ze hun eigen optocht met golfkarretjes – wel duizend, zo gaat het gerucht – om Trump al toeterend lof toe te zwaaien.

De pro-Trumpers zijn in The Villages nog in de meerderheid, al slinkt hun aantal wel richting de 60 en misschien zelfs 50 procent. Een opmerkelijk tweetal dat ook heeft besloten om Trump te blijven steunen zijn oma Rita Gallin (74) en haar kleinzoon Ben (14 jaar, morgen 15!). Ze lopen voorbij het bankje van Ray Kissner en willen graag een tegengeluid laten horen.

Rita Gallin en haar kleinzoon Ben blijven Trump trouw. ‘Hij brengt het patriottisme in ons naar boven en zorgt dat de economie blijft draaien. Dat vind ik belangrijk voor mijn kleinkinderen.’ Beeld Daniel Rosenthal / de Volkskrant
Rita Gallin en haar kleinzoon Ben blijven Trump trouw. ‘Hij brengt het patriottisme in ons naar boven en zorgt dat de economie blijft draaien. Dat vind ik belangrijk voor mijn kleinkinderen.’Beeld Daniel Rosenthal / de Volkskrant

Bens vader overleed in juli aan een combinatie van corona en hartfalen. ‘Ongelofelijk dat ze zeggen dat dit Trumps schuld is’, zegt kleinzoon Ben. ‘Hoe had de president iets moeten doen tegen een virus waar we niks vanaf weten?’ Volgens Ben en zijn oma kloppen de snel stijgende coronacijfers in de VS niet. ‘Trump zegt dat we het ergste achter de rug hebben.’

Ze zijn er trots op dat Trump veel bijeenkomsten houdt die druk bezocht worden. Oma: ‘Hij brengt het patriottisme in ons naar boven en zorgt dat de economie blijft draaien. Dat vind ik belangrijk voor mijn kleinkinderen.’

Vijandigheid

Juist die trots maakt dat Democraten hun Republikeinse buren in The Villages niet meer kunnen uitstaan. De onderlinge vijandigheid is sinds de komst van Trump enorm gegroeid, vertellen beide kampen. De keurige Brenda Costello, die met haar man op weg was naar de markt, merkt op dat de ruit van je golfkarretje wordt ingeslagen als je er een Biden-sticker op plakt. Of ze krassen de lak eraf met hun sleutel. Anderen vertellen dat hun huis werd bekogeld met eieren.

De 77-jarige Ray Kissner is naar eigen zeggen zelfs met de dood bedreigd. Een 65-plusser die de sticker ‘Trump hypocriet’ op zijn karretje zag, kwam naast hem rijden en zei: ‘Ik hoop dat je doodgaat, en snel een beetje.’ Kort daarna kwam een breedgebouwde senior dreigend op hem aflopen en eiste opheldering. Kissner: ‘In mijn zak zat pepper­spray en ik hield mijn vinger al op het knopje.’ Het liep met een sisser af.

Golfkarretjes zijn campagnevoertuigen in The Village. Beeld Daniel Rosenthal / de Volkskrant
Golfkarretjes zijn campagnevoertuigen in The Village.Beeld Daniel Rosenthal / de Volkskrant

De bedreigingen zijn zo erg geworden dat de Club van Democraten in The Villages het niet verantwoord acht om nog parades met golfkarretjes te houden. Bij de laatste poging werd een groepje oude dames ingesloten door Trump-fans. ‘Kerels van 80 grepen toen naar hun kruis en scholden de oude vrouwtjes uit’, vertelt vrijwilliger Rose Cler (72) in het clubhuis. ‘Kun je je voorstellen hoe erg het is geworden?’ Haar buren, met wie ze zeven jaar bevriend was, spreekt ze niet meer. Als Biden niet wint, wil ze vertrekken uit The Villages. ‘Ik kan de spanning niet meer aan.’

Hoogleraar MacManus waarschuwt dat het nog een spannende race wordt. In het land hebben de meeste ouderen Trump weliswaar de rug toegekeerd, in Florida zijn de marges nog steeds klein. ‘Wie er wint, weet ik niet. Ik weet wel dat het lang zal duren om te helen’, zegt Kissner op zijn bankje bij de waterkant met een sip gezicht. ‘The Villages stonden lang bekend als het vriendelijkste stadje van Florida. Dat is niet meer zo.’ Vanuit het feestgedruis, links van hem, klinkt een schaterlach.

null Beeld

Verlaat Trump het Witte Huis als Biden de verkiezingen wint? Luister POTUS de podcast.

Lees verder

Opiniepeiler die Trumps zege in 2016 goed voorspelde, ziet hem dit keer weer winnen
De Amerikaanse presidentsrace lijkt al beslist in het voordeel van Joe Biden. Tenminste, volgens de peilingen. Maar er is één opiniepeiler die Donald Trump herkozen ziet worden. Onzin, zegt de concurrentie. In 2016 had hij het echter, als een van de weinigen, goed.

Lees alles over de Amerikaanse verkiezingen in ons dossier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden